Miljoenenspektakel schreeuwt om tv-jury

Wie had trouwens die strafschop moeten nemen? Dennis the menace? Hij ging tegen de Schotten weer eens gebukt onder een groot gebrek aan zelfvertrouwen en werd daarom het laatste half uur van de wedstrijd naar de rechtervleugel verbannen....

BEN DE GRAAF

Het was een noodoplossing. Wat er ook gebeurt, de flanken van Oranje blijven de volle negentig minuten bemand, desnoods met wassen beelden. Teneinde het veld breed te houden en bliksemsnel te kunnen ingooien, beweren de deskundigen. Neen, niet om het nemen van de hoekschoppen te bespoedigen. Daarvoor dient Richard Witschge of Ronald de Boer regelmatig het halve veld over te sjokken. De buitenspelers laten het ook in dat opzicht afweten.

Het Nederlands elftal veroorloofde zich maandagavond een valse start van het EK. Allerberoerdst vond Hans Kraay de 0-0 tegen de technisch onbekwame Schotten wie het gezegde 'Hardlopers zijn doodlopers' op het lijf geschreven lijkt. Het was ook een tamelijk onfortuinlijke uitslag. De handsbal van Collins had in de eerste helft tot een strafschop behoren te leiden. De Zweedse scheidsrechter Sundell reageerde echter niet op het opgewonden appèl van Jordi, het drukste baasje van de Oranje-klas.

Maar een strafschop is nog geen doelpunt. Wie zoveel scoringskansen mist, kan ook vanaf elf meter in de fout gaan. Bergkamp deed het in de verloren oefenwedstrijd tegen Duitsland, Davids faalde in de laatste Europa Cup-finale van Ajax. Johan de Kock zou dus naar voren zijn gekomen om de bal à la Johan Neeskens in de touwen te rammen. Hij presteerde dit ook al tegen de Chinezen, zij het uiteraard zonder druk op de ketel.

De druk neemt na het échec in Birmingham behoorlijk toe. De titelfavoriet moet morgen de Zwitsers verslaan om niet het risico te lopen voortijdig naar huis te worden gezonden. Met aanvoerder Blind er weer bij ontstaat er misschien wat meer lijn in de combinaties, maar de Zwitsers zien ook een nuttige verdediger van een schorsing terugkeren, rechtsback Hottiger van Everton. Zij zijn hoger in te schatten dan de Schotten en hebben aan een gelijkspel genoeg.

Hun Portugese trainer Artur Jorge gaat er namelijk van uit dat de kwartfinale uiteindelijk te bereiken valt over Schotse ruggen die dan gepijnigd en eventueel gebroken zijn als gevolg van het prestigegevecht op Wembley. Jorge was ooit filosoof van beroep. Hij verstaat de kunst van het beschouwen.

Om nog even terug te komen op de niet gegeven strafschop: een miljoenenspektakel als dit schreeuwt toch om ondersteuning van de arbitrage in de vorm van bijvoorbeeld een tv-jury. Die had scheidsrechter Sundell in het oor kunnen fluisteren dat hij de bal alsnog op de stip moest deponeren.

Het voetbal is wat dat aangaat onderontwikkeld, om niet te zeggen achterlijk. Ook de buitenspelregel draagt daartoe bij. Het is menselijkerwijs vrijwel onmogelijk die regel correct toe te passen. De grensrechters moeten overal tegelijk kijken, worden er op den duur doodnerveus van en dientengevolgde rijp voor het slaan van een flater. Zoals de Italiaan die bij Bulgarije - Spanje een briljant doelpunt van Stoitsjkov door de gootsteen spoelde.

De Nederlandse scheidsrechter Van der Ende die zich log en moeizaam over het veld beweegt, maar met zichzelf weer buitengewoon ingenomen is, floot Portugal - Denemarken. Hij baarde opzien door een van zijn zes gele kaarten aan Joao Pinto te geven wegens misleiding. De Portugees zou zich in het Deense strafschopgebied opzettelijk hebben laten vallen.

Van der Ende denkt opvallend werk te hebben gedaan en roept nu zelfs: 'Laat Oranje er maar uitvliegen, dan stijgen mijn kansen.' Het volk zal hem die opmerking niet in dank afnemen. 'Ik kies voor mezelf', roept de 40-jarige Hagenaar. Bij wijze van excuus voegt hij eraan toe: 'De spelers denken ook alleen maar aan zichzelf.'

Zo is het maar net. Veel spelers zijn uit op persoonlijke triomfen, omdat zij zich realiseren in de etalage te staan. De Russen deden tegen de Italianen een indrukwekkende poging de aandacht te trekken, maar hielden hun flitsende positiespel slechts één helft vol. Eens te meer werd duidelijk dat groep C waarin ook Duitsland en Bulgarije zijn ondergebracht, verreweg de zwaarste is.

De acht wedstrijden van de eerste ronde waarvan alleen de eerste op Wembley uitverkocht was, leverden slechts dertien doelpunten op en niet minder dan 47 gele kaarten, een gemiddelde van bijna zes. Dat ligt aanzienlijk hoger dan de score bij het laatste WK in Amerika waar in 52 ontmoetingen 213 gele prenten vielen.

Van de acht wedstrijden was die van gisteravond tussen Turkije en Kroatië het aanzien nauwelijks waard. Om met Hans Kraay te spreken: een allerbedroevendste vertoning. In de regen van Nottingham verslikten de Turken zich vijf minuten voor tijd in een counter, waaruit invaller Vlaovic prachtig scoorde.

Van de dertien doelpunten in dit toernooi ontstonden er twee uit strafschoppen, terwijl er drie werden weggegeven door de doelverderdedigers Baia (Portugal), Stelea (Roemenie) en Tsjertsjesov (Rusland). Uit vrije trappen en hoekschoppen werd (nog) geen doelpunt gemaakt.

Van de favorieten voor de titel hebben Frankrijk, Italië en Duitsland al goede zaken gedaan. Kroatië heeft de leiding in groep D, maar lijkt geen serieuze kanshebber. Engeland is na de openingswedstrijd tot de kampioen van het onvermogen uitgeroepen en Portugal heeft het aantrekkelijkste voetbal vertoond zonder er drie punten aan over te houden.

Nederland gaat vanaf nu uitsluitend finales spelen. De lijn van het kwalificatietoernooi wordt daarmee gewoon doorgetrokken. De spelers weten wat hen te doen staat. Zij kunnen zich geen miskleunen meer permitteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden