NieuwsBoeing

Miljoenenboete voor Boeing na ongeoorloofde druk op eigen veiligheidsinspecteurs

De Amerikaanse luchtvaartinspectie heeft Boeing een boete opgelegd van 1,25 miljoen dollar omdat managers van zijn fabriek in South Carolina ‘ongeoorloofde druk’ hebben uitgeoefend op werknemers die veiligheidsinspecties uitvoeren.

Werkzaamheden in de fabriek van Boeing in South Carolina. Beeld Reuters

De straf is niet alleen pijnlijk voor Boeing, maar ook voor de dienst die hem uitdeelt: de Federal Aviation Administration (FAA). Het Boeing-personeel dat onder druk werd gezet, voert namelijk inspecties uit namens diezelfde toezichthouder. In 2005 besloot de Amerikaanse overheid dat ‘de slager zijn eigen vlees’ mocht gaan keuren: vliegtuigbouwers mochten het voorwerk verrichten voor het luchtwaardigheidsbewijs dat de FAA voor een vliegtuig afgeeft.

Daar zat de gedachte achter dat vliegtuigen dusdanig ingewikkeld zijn geworden, dat Boeing-ingenieurs beter kunnen beoordelen of onderdelen voldoen aan de specificaties die de fabrikant met de FAA overeenkomt. De bijvangst was dat de FAA toekon met minder budget en toezicht. ‘Het was geen delegeren meer, het was distantiëren’, klaagde Mike McRae, een voormalige ingenieur bij de FAA, vorig jaar in The New York Times.

Het resultaat was dat Boeing vliegtuigen kon afleveren met fatale weeffouten, zoals aan het licht kwam in 2018 en 2019. Toen vielen in een tijdsbestek van vijf maanden twee splinternieuwe 737 Max-toestellen uit de lucht in Indonesië en Ethiopië. Daarbij vonden 346 mensen de dood.

Angstcultuur

Boeing bleek de FAA niet volledig te hebben geïnformeerd over een computerprogramma dat ongewenste gedragingen van het toestel moest compenseren. Dit was een uitvloeisel van het feit dat de fabrikant een te zware motor onder een vijftig jaar oud vliegtuigontwerp had gehangen.

De boete, waarvan Boeing heeft gezegd dat het bedrijf die niet zal aanvechten, is de zoveelste aanwijzing dat er een cultuur heerst bij het bedrijf waarin kritische stemmen het onderspit delven.

Een parlementaire commissie in de VS onthulde een enquête uit 2016 van Boeing zelf, waaruit bleek dat 40 procent van de 523 werknemers die belast zijn met certificeringsonderzoek ‘mogelijk ongeoorloofde druk’ voelden van hun leidinggevenden. Die grote interne bemoeienis is ook gesignaleerd door een groep internationale toezichthouders, die de goedkeuring van de 737 Max tegen het licht heeft gehouden.

Comeback Max

Het nieuws over de geldstraf volgde een dag na het nieuws dat de FAA bekendmaakte welke wijzigingen Boeing moet doorvoeren aan de 737 Max, voor het toestel weer de lucht in mag. Die wijzigingen zijn weer gebaseerd op aanbevelingen van Boeing. Nu breekt er een consultatieperiode aan van 45 dagen, waarin iedereen commentaar mag geven op de voorlopige conclusie van de luchtvaartinspectie dat de problemen aan het toestel zijn verholpen.

Daarmee is weer een stap gezet in de richting van de terugkeer van de Max in het luchtruim. Die comeback is al talloze malen uitgesteld. Op zijn vroegst wordt het medio oktober, maar sommige luchtvaartmaatschappijen hebben besloten om het geplaagde toestel pas in 2021 in hun vluchtschema’s op te nemen.

De Ierse prijsvechter Ryanair hoopt tegen de zomer van volgend jaar zelfs veertig toestellen van dit type te hebben vliegen. Klanten die het niet vertrouwen en niet in een Max willen vliegen krijgen hun geld terug, zei Ryanair-topman Michael O’Leary onlangs tegen de website Simple Flying. ‘We willen niet dat mensen denken dat ze in de val zitten.’

O’Leary had eerder gezegd dat reizigers er pas op de luchthaven achter zullen komen dat ze met het Boeing-toestel vliegen en dat er van terugbetaling geen sprake kan zijn. De luchtvaartmaatschappij kiest meestal pas de avond van tevoren welk toestel welke vlucht uitvoert, terwijl tickets meestal zes tot acht weken voor de reis worden geboekt. ‘In het eerste jaar heb je een kans van 10 procent dat je in een Max zit’, aldus O’Leary.

Meer lezen

Correspondent Michael Persson bezocht Renton, de plek waar Boeing de 737 Max bouwt, het toestel met de fatale weeffouten die de fabrikant aan de rand van de afgrond hebben gebracht. Komen de regio en zijn met afstand grootste werkgever de klap te boven? En waarom ging het zo gruwelijk mis met de 737 Max? Aan het woord komt een voormalige werknemers die waarschuwde voor de druk waaronder moet worden gewerkt: ‘Voor het eerst in mijn leven aarzel ik om mijn familie in een Boeing te laten vliegen’. 

Wie zit er eigenlijk nog te wachten op de 737 Max? Als, en dat is een grote als, het vliegtuig in oktober weer de lucht in mag, keert het terug in een drastisch veranderde wereld. Dat geldt helemaal voor de luchtvaart, die zware klappen oploopt door de corona-uitbraak. En vertrouwt de reiziger het toestel nog wel? De Boeing 737 Max is door alle ontwikkelingen verworden tot een ‘twijfelgeval met straalaandrijving’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden