Miljoenen voor restauratie kerken

AMSTERDAM - Op de valreep, net voor de verkiezingen, stelt demissionair staatssecretaris Halbe Zijlstra van Cultuur 27 miljoen euro beschikbaar voor de restauratie van zes rijksmonumenten. De vijf kerken en een kasteel stonden al geruime tijd op de lijst om gerestaureerd te worden.


Het gaat om de Kathedrale Basiliek Sint Bavo in Haarlem, de Nieuwe Kerk in Delft, de Sint Franciscus van Assisi in Amsterdam, de Heilig Hartkerk in Vinkeveen, de Gereformeerde Kerk in Andijk en het chatelet van kasteel De Haar in Haarzuilens. Voor ieder van deze gebouwen bedragen de restauratiekosten meer dan 2 miljoen euro. Door de grootschaligheid van deze projecten werden subsidieaanvragen bij eerdere restauratieregelingen meerdere malen afgewezen.


De zes monumenten zijn al geruime tijd 'startklaar' om met de restauraties te beginnen. In het geval van de Sint Bavo, de op een na grootste kerk van Nederland, zijn de restauratiewerkzaamheden al twaalf jaar aan de gang. De kosten van de restauratie van de ruim honderd jaar oude gotische kathedraal, die is ontworpen door Joseph Th. J. Cuypers (1861-1949), worden op 25 miljoen euro geraamd.


'Het is een knaap van een kerk waarvan bijna elk onderdeel zo lek is als een mandje', zegt Wim Eggenkamp, voorzitter van de Stichting Sint Bavo. Inmiddels is voor ruim 9 miljoen euro geïnvesteerd, maar het geld was op. 'Zonder extra financiering hadden we onze aannemer moeten wegsturen en alle steigers moeten afbreken. Dat had ons tonnen gekost', aldus Eggenkamp. Hoeveel subsidie de Sint Bavo zal ontvangen is nog onduidelijk, maar Eggenkamp gaat uit van een bedrag rond de 9 miljoen euro. 'Dan zijn we er nog niet. Maar het is in ieder geval een enorme opsteker.'


Het demissionaire kabinet wil bij de bezuinigingen op cultuur de erfgoedsector zoveel mogelijk ontzien. In totaal daalt het rijksbudget voor monumenten met 5 procent, van 110 miljoen euro in 2010 naar 104 miljoen euro in 2013.


Naast de steun voor de zes rijksmonumenten stort Zijlstra ook 20 miljoen euro in het budget van het Nationaal Restauratiefonds. Via dit fonds worden leningen met lage rente verstrekt aan eigenaren van monumenten. De 20 miljoen euro is geen extra investering, maar maakt deel uit van de 103 miljoen euro die de staatssecretaris reeds heeft uitgetrokken om over een periode van vijf jaar in het fonds te investeren.


Met de betalingen komt Zijlstra ook tegemoet aan de oproep van restauratoren, die vrezen dat door de bouwcrisis veel vakmanschap verloren gaat. Eerder dit jaar schreven vier erfgoedclubs een open brief aan de staatssecretaris waarin zij hun zorgen uitten over de bezuinigingen op restauratiesubsidies. Steeds meer restauratoren zouden zonder werk komen te zitten, waardoor het ambacht verloren dreigt te gaan.


'De laatste jaren heeft een afname in het aantal restauraties tot de nodige faillissementen en ontslagen geleid. We zijn dan ook heel blij met deze impuls', zegt Karel Loeff, secretaris van de Federatie Instandhouding Monumenten. Met name over de versnelde investering van het Rijk in het restauratiefonds is Loeff te spreken. Deze maatregel levert volgens de secretaris, tevens directeur van erfgoedvereniging Heemschut, veel extra werk op voor restauratiespecialisten.


Het Nederlands erfgoed is met deze maatregelen nog niet gered, benadrukt Loeff. ' Er is op het moment nog een groot aantal monumenten, zoals de voormalige brouwerij Drie Hoefijzers in Breda, de Dongecentrale in Geertruidenberg en het Enka Complex in Eden, dat op de korte termijn gerestaureerd zou moeten worden. Als daar niet spoedig geld voor wordt vrijgemaakt, gaan zij binnen nu en een paar jaar verloren.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden