Miljoenen Indiërs steunen hun kruideniers tegen komst Walmart

Kleine winkeliers in India hebben massaal hun deuren gesloten. Ze vrezen te worden weggeconcurreerd als buitenlandse supermarktketens worden toegelaten.

AMSTERDAM - Miljoenen stakende Indiërs hebben donderdag het openbare leven in grote delen van het land stilgelegd. Zij protesteerden tegen een pakket economische maatregelen dat de Indiase regering wil doorvoeren om het ingezakte hervormingsprogramma nieuw leven in te blazen.

Het meest ingrijpende voorstel - naast het verhogen van brandstofprijzen - is het openen van de Indiase detailhandel voor buitenlandse investeerders. In de angstvisioenen van de tegenstanders zal het Amerikaanse supermarktconcern Walmart, dat al staat te popelen om de Indiase markt te betreden, miljoenen kleine winkeliers kapot concurreren.

De acties gisteren waren het omvangrijkst in deelstaten waar de landelijk regerende Congrespartij niet aan de macht is. In Kolkata (voorheen Calcutta, hoofdstad van West-Bengalen) lag het leven vrijwel geheel stil. Winkels, scholen en overheidsgebouwen bleven gesloten, vrachtwagens en bussen reden niet.

In grote delen van Noord-India blokkeerden actievoerders het treinverkeer door rails te bezetten. Ook in het zuidelijke Chennai en ict-stad Bangalore was de staking algemeen.

De politieke oppositie is van links tot rechts verenigd in haar verzet. Leiders van de communistische CPI(M) en de hindoenationalistische BJP stonden in de hoofdstad New Delhi zij aan zij op één podium.

Volgens economen en Indiase ondernemers zijn de hervormingen noodzakelijk om het vertrouwen van het internationale bedrijfsleven in India te herstellen en de economie weer aan te jagen. De groei is gedaald tot circa 5 procent.

De regering van premier Manmohan Singh, die in de jaren negentig een eind maakte aan India's economisch isolationisme, heeft al acht jaar geen omvangrijke hervormingen meer doorgevoerd. Een eerdere poging de detailhandel te liberaliseren, liep vorig jaar stuk op politiek en maatschappelijk verzet.

Singh lijkt vastbesloten de hervorming nu wel door te zetten. Gisteren, op de dag dat volgens de vakbeweging 50 miljoen Indiërs staakten, werd de wetswijziging inzake de detailhandel officieel bekendgemaakt. Buitenlandse bedrijven mogen voortaan voor 51 procent eigenaar worden van Indiase grootwinkelbedrijven in steden met minstens 1 miljoen inwoners. Ook IKEA en het Franse Carrefour hebben belangstelling.

Toch is het lot van het hervormingspakket - en dat van premier Singh zelf - ongewis. Een van de partijen in zijn coalitie, het Trinamool Congres uit de deelstaat West-Bengalen, is fel tegen de plannen en heeft aangekondigd vandaag zijn zes ministers uit het kabinet terug te trekken. Het leek gisteravond uitgesloten dat de verdeelde coalitie op het laatste moment nog een compromis zou kunnen vinden.

Daarmee verliest Singh zijn meerderheid in het parlement. Hij denkt echter te kunnen overleven met de gedoogsteun van twee partijen: de BSP van Maywati, zelfbenoemd idool van de kastelozen, en de links-populistische Samajwadi Partij (SP).

De BSP heeft alleen weinig op met de hervormingsplannen en de SP is fel tegen. SP-leider Mulayam Singh nam gisteren in New Delhi deel aan de protesten. Hij was een van degenen die zich demonstratief bij een politiebureau meldden om te worden gearresteerd.

In de hoofdstad kreeg de stakingsoproep veel minder navolging dan elders. In zakencentrum Mumbai was helemaal weinig te merken van acties.

Volgens de grootste werkgeversorganisatie heeft de staking 2,3 miljard dollar schade aangericht. Waarop dat cijfer is gebaseerd, werd niet duidelijk. De werkgevers hebben premier Singh opgeroepen niet toe te geven aan de maatschappelijke pressie. 'Goede economie en goede politiek gaan zelden samen', stelden ze in hun verklaring.

Tegenstanders van de regeringsplannen vrezen dat vooral de armen zullen worden getroffen door de komst van buitenlandse bedrijven, die hun goederen kunnen laten produceren in naburige lagelonenlanden, zoals China. Ook de kleine winkels die in India veelal de detailhandel doen, kirana's, kunnen massaal over de kop gaan.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden