Miljardenfraude bij wederopbouw van Irak

De bijna 61 miljard dollar (bijna 47 miljard euro) die de VS sinds 2003 hebben besteed aan de wederopbouw van Irak, zijn lang niet altijd doelmatig besteed. Militairen en aannemers fraudeerden op grote schaal en talloze bouwprojecten zijn mislukt. Met al die miljarden had veel meer kunnen worden bereikt.

VAN ONZE VERSLAGGEVER STIEVEN RAMDHARIE

AMSTERDAM - Tot deze conclusie komt de speciale inspecteur-generaal van het Congres voor de Iraakse wederopbouw woensdag in zijn laatste rapport. Volgens Stuart Bowen moeten de VS de planning van stabilisatie-operaties herzien om een herhaling te voorkomen.

Bowens rapport geeft inzicht hoe in relatief korte tijd, negen jaar, veel geld in een land werd gepompt met uiteindelijk toch een teleurstellend resultaat. Behalve de 60,6 miljard dollar, werd er onder Amerikaanse hoede sinds 2003 voor nog eens 145,8 miljard dollar aan Iraaks geld besteed aan de wederopbouw. Inclusief de 14 miljard dollar internationale hulp, kwam de teller op 220 miljard dollar.

De enorme bedragen die Washington gaf, werkten als een magneet op Amerikaanse en buitenlandse bedrijven. Zo ontdekte Bowen dat aan 40 procent van de bestedingen van het Saoedische bedrijf Anham een luchtje zat. Een leverancier van Anham, dat voor 300 miljoen dollar twee distributiecentra voor het Pentagon moest bouwen, rekende 900 dollar voor een elektrische schakelaar van zo'n 7 dollar. Voor een pvc-knietje dat in de winkel 79 cent kost, moesten de Amerikanen 80 dollar betalen.

Helemaal bont maakte Anham het zelf met stroomonderbrekers: 4.500 dollar terwijl ze 183 dollar kostten. Tot 2011 haalde Anham voor 3,9 miljard dollar aan orders in Irak en Afghanistan binnen. Volgens Bowen werd er van de 145,8 miljard aan Iraaks wederopbouwgeld, voor 8 miljard gefraudeerd.

Ook Amerikaanse bedrijven lieten zich niet onbetuigd. Zo moest het bouwbedrijf Parsons in 2004 voor 80 miljoen dollar een gevangenis bouwen. Twee jaar later, nadat al 40 miljoen was uitgegeven, annuleerde Washington het contract vanwege kostenoverschrijdingen en vertragingen. Het karkas staat er nog. Iraakse politici hekelen de talloze Amerikaanse mislukkingen. 'Het had voor grote veranderingen kunnen zorgen in Irak', verzucht premier Nouri al-Maliki in het rapport-Bowen.

Hij wijst ook naar het geval van een schooldirecteur die 10 duizend dollar vroeg om zijn school op te knappen. De Amerikanen stonden erop dat de man 70 duizend dollar ter beschikking kreeg. Een project voor de bouw van klinieken liep zo uit de hand dat het 345 miljoen dollar kostte: ruim 40 procent meer dan begroot.

Al-Maliki noemt ook het nieuwe kinderziekenhuis van Basra. De Amerikaanse bouwmultinational Bechtel moest het hospitaal voor 50 miljoen dollar bouwen. De kosten liepen echter op tot 165 miljoen dollar. 'Goed bedoeld, slecht gepland en gebrekkig gecontroleerd', zo noemt de Iraakse onderminister voor Energie Al-Shahristani de Amerikaanse wederopbouw.

undefined

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden