'Miljarden extra nodig voor Nederlands leger'

Terwijl minister Hennis van Defensie deze weken bij haar collega Jeroen Dijsselbloem van Financiën onderhandelt over een paar miljoen extra voor de krijgsmacht, pleit het belangrijkste adviesorgaan van de regering vandaag voor een ongekende verhoging van het defensiebudget: 3,3 tot 5,7 miljard euro extra per jaar.

Een Chinook transporthelikopter van de Nederlandse Luchtmacht, op vliegbasis Gilze Rijen, wordt ingeladen in een Antonov 124-transportvliegtuig voor een vlucht naar Mali. Beeld anp

De Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) concludeert in een nieuw rapport dat de Nederlandse krijgsmacht er momenteel zo belabberd aan toe is dat het leger niet veel kan doen bij een eventuele geweldsescalatie aan de grens met Rusland of in het Midden-Oosten. De situatie is 'onhoudbaar', stelt AIV-vicevoorzitter Alfred van Staden vandaag in een interview met de Volkskrant. Nederland heeft inmiddels een 'light army' met 'onvoldoende escalatiedominantie'. Er moet een 'Deltaplan Krijgsmacht' komen.

Verhoging defensiebudet

Om het Nederlandse leger weer op niveau te krijgen, pleit de AIV voor een geleidelijke verhoging van het defensiebudget van circa 1,1 procent van het bruto binnenlands product tot 1,6 procent. Bij de huidige omvang van de Nederlandse economie (circa 650 miljard) betekent dit een groei van het defensiebudget van 7,1 naar 10,4 miljard euro per jaar. Indien het bbp in tien jaar tijd ook nog eens groeit, naar schatting tot 800 miljard euro, dan blijft er zelfs een defensiepot over van 12,8 miljard euro per jaar.

Het geld moet in elk geval gebruikt worden om de in 2011 afgeschafte tanks weer aan het Nederlandse leger toe te voegen. 'Bij een krachtmeting met Rusland is de kans zeer groot dat je zware pantsereenheden tegenover je ziet en dat zou betekenen dat je buitengewoon kwetsbaar bent', zegt Van Staden. 'En als je denkt aan operaties in het Midden-Oosten en Noord-Afrika dan is het ook handig dat je kunt escaleren'.

Zwabberende regering

De AIV is niet alleen snoeihard over de krijgsmacht, maar ook over het Nederlandse buitenlandbeleid. De regering zwabbert als het op Rusland aankomt bijvoorbeeld: 'Rusland is niet langer een partner, maar een tegenstander', oordeelt Van Staden, 'Maar de Nederlandse regering lijkt zich bij monde van minister Koenders over te geven aan de gedachte dat de relatie over twee of drie jaar wel weer eens business as usual kan zijn.'

Nog meer olie op het vuur gooit Van Staden door aan te sluiten bij de gedachte van VVD-fractievoozitter Halbe Zijlstra dat het soms verstandig kan zijn samen te werken met dictators in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Dit zou zorgen voor een mate van stabiliteit en orde aan de zuidgrens van Europa. 'Maar je moet oppassen dat je geen stormen voor revoltes creëert, die zich later tegen je kunnen keren.'

'Een beperkte samenwerking aangaan met bijvoorbeeld de huidige president van Egypte, al-Sisi, kan onvermijdelijk zijn', zegt Van Staden. Het steunen van de val van oud-president Kadhafi van Libië acht hij toch een goede keus, omdat een humanitaire ramp dreigde in het land.

Een serieus leger

'Lange tijd waren de bedreigingen abstract, maar de noodzaak van een krijgsmacht dringt zich weer op.' Stelt Raoul du Pré in zijn commentaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden