Milities in Oost-Timor voeren geweld op

De VN-vredesmacht kan de duizenden terugkerende Oost-Timorezen en buitenlandse journalisten niet beschermen. De sfeer in Dili is grimmig na de moord op Sander Thoenes....

De pro-Indonesië milities hebben hun activiteiten weer opgevoerd 'om aan te tonen dat het gebied niet veilig is'. Dat heeft de Australische opperbevelhebber van de VN-vredesmacht in Oost-Timor, generaal Cosgrove, gisteren gezegd na vondst van het lichaam van de Nederlandse journalist Sander Thoenes.

De correspondent van de Financial Times in Indonesië en medewerker van Vrij Nederland werd dinsdagmiddag doodgeschoten door zes mannen in grijze uniformen. Het lichaam van Thoenes werd op ongeveer honderdvijftig meter afstand van een militaire post van het Indonesische leger gevonden.

Cosgrove waarschuwde journalisten in de hoofdstad in de buurt van VN-militairen te blijven en zei dat de vredesmacht Interfet niet in staat is de veiligheid van journalisten te garanderen. Nederlandse verslaggevers zeiden het gebied zo spoedig mogelijk te verlaten.

Minister Van Aartsen van Buitenlandse Zaken, die in New York de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties bijwoont, drong bij zijn Indonesische ambtsgenoot Alatas aan op een onderzoek naar de dood van Thoenes. Alatas zegde alle medewerking toe. Ook wil de minister dat een Nederlander wordt toegevoegd aan het onderzoeksteam.

De VN-missie van bijna drieduizend manschappen heeft dinsdag twee andere journalisten gevonden die zich in de bossen hadden verstopt voor militieleden. De terughoudendheid van de Indonesische militairen en de volksverhuizing van ontheemde Oost-Timorezen terug naar Dili heeft milities blijkbaar aangezet om hun gewelddadigheden op te voeren, aldus Cosgrove.

De stroom van duizenden ontheemden terug naar de hoofdstad Dili veroorzaakt een rampzalige toestand. De pro-Indonesië milities hebben er systematisch vernielingen aangericht. Soldaten en militieleden hebben de huizen leeggeroofd. De teruggekeerde vluchtelingen hebben niets meer. Duizenden hongerigen plunderden gisteren pakhuizen en gingen er vandoor met zakken rijst, bloem en bakolie.

Australische militairen zijn gisteren de tweede stad van Oost-Timor, Baucau, binnengetrokken. Ze bezetten het vliegveld. Brigadegeneraal Mark Evans zei dat de vredesmacht nu voor het eerst buiten Dili en omgeving actief is en kan beginnen met grootschalige voedseldistributie.

De vredestroepen voerden hun activiteiten om zoveel mogelijk burgers en militieleden te ontwapenen op. Evans zei dat er honderden wapens in beslag waren genomen, variërend van machetes tot geweren.

Onderwijl vertrokken soldaten van het Indonesische leger uit de hoofdstad. Om geen sporen achter te laten, staken zij hun kazernes in brand.

Australische VN-militairen vielen het hoofkwartier van de beruchte pro-Indonesische militie Aitarak in Dili binnen. Volgens ooggetuigen werden zes mensen opgepakt. De soldaten namen foto's, bankpapieren en andere documenten van Aitarak in beslag.

Vanuit West-Timor waarschuwde Aitarak-leider Eurico Guterres dat Oost-Timor nog lange tijd het toneel van strijd zal zijn. Duizenden militiestrijders hebben zich in West-Timor samengetrokken en dreigen met een inval in het oostelijk deel van het eiland.

In Darwin begonnen 'Xanana' Gusmao en andere Oost-Timorese leiders besprekingen voor de installatie van een interim-regering onder auspiciën van de VN. Gusmao wordt naar verwachting de eerste president van een onafhankelijk Oost-Timor.

Strijders van de onafhankelijkheidsbeweging Falintil hebben dinsdag in Oost-Timor twaalf Indonesische soldaten gedood, aldus de leider van Falintil. De gevechten vonden plaats bij Bobonaro. Het Indonesische leger had daar versterking naar toe gestuurd om te verhinderen dat vluchtelingen terugkeren naar huis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden