Militant Hongkong herdenkt bloedbad in Peking

Toenemend somber, maar vastberaden militant. Dat is de stemming bij de democratische beweging in Hongkong tijdens de herdenking van de zevende verjaardag van de bloedige onderdrukking van haar geestverwanten op het Tienanmenplein in Peking....

TOINE BERBERS

Van onze correspondent

Toine Berbers

HONGKONG

Met het naderen van de overdracht op 1 juli volgend jaar, groeit de vrees dat onder Chinees bewind ook in Hongkongprotest niet meer zal worden getolereerd. Vanavond wordt in het Victoriapark een wake met brandende kaarsen gehouden ter nagedachtenis aan de honderden slachtoffers die destijds in Peking zijn gevallen.

Zondag trokken drieduizend demonstranten naar het kantoor van het persbureau Xinhua (Nieuw China), de feitelijke Chinese ambassade in de Britse kolonie. Daar kwam het tot een korte schermutseling met de politie, die wilde voorkomen dat de demonstranten een symbolische doodskist afleverden bij de voordeur.

De organisatoren waren verrast door de opkomst, die het dubbele was van vorig jaar. Kort na het bloedbad gingen ruim een miljoen inwoners de straat op, maar dat aantal was de afgelopen jaren sterk geslonken. 'Wij blijven de komende jaren activiteiten organiseren om Tienanmen te herdenken, ondanks het vooruitzicht dat de Chinese regering onze beweging zal verbieden', verklaarde Szeto Wah, parlementariër van de Democratische Partij en voorzitter van de alliantie die de democratische beweging in de Volksrepubliek ondersteunt.

De hernieuwde interesse wordt in verband gebracht met de vraaggesprekken die Lu Ping, directeur van het bureau Hongkong en Macau van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken, vorige week gaf aan de Amerikaanse tv-netwerken ABC en CNN. Lu zei dat China niet zou tolereren dat Hongkongse media de eenheid van China in gevaar brengen.

Pleidooien voor de onafhankelijkheid van Taiwan, Tibet of Hongkong zelf zijn uit den boze. 'Dat zal zeker niet worden toegestaan', zei Lu beslist. Even tevoren had hij beloofd dat de Hongkongse media wel kritiek mogen leveren op de leiders in Peking. Maar: 'Er zijn bepaalde nationale wetten, die ook in Hongkong moeten gelden.' In het landsbelang wil Lu de afspraak opzij zetten dat Hongkong en China vijftig jaar lang 'één land met twee systemen' zullen vormen.

Die uitspraak toont de kloof tussen Peking, waar de media braaf het regeringsbeleid uitdragen, en de ruim twintig Hongkongse kranten, die gewend zijn felle kritiek te leveren op alles wat hen niet zint.

'Onze persvrijheid past niet in het denken van vastelanders', somberde Martin Lee, partijleider van de Democraten. Niemand weet wat Peking verstaat onder 'het in gevaar brengen van de eenheid'. Kan een toespraak van president Lee Teng-hui van Taiwan bijvoorbeeld nog wel worden afgedrukt?

De vraaggesprekken, bedoeld om het kritische Amerikaanse publiek voor Peking te winnen, verlenen de herdenkingen in Hongkong een zekere dramatiek. Szeto Wah en enkele medestanders verklaarden zich plechtig bereid de gevangenis te trotseren ter bescherming van democratische verworvenheden.

Studenten, die klagen over een gebrek aan aandacht voor Tiananmen, schilderen momenteel afbeeldingen van 'de Godin van de Vrijheid' op de buitenmuren van acht universiteiten en hogescholen. Zij willen het standbeeld dat in 1989 het symbool van de studentenbeweging werd nieuw leven inblazen en in stand houden tot na de overdracht.

In China zelf is de sfeer ieder jaar rond deze tijd erg gespannen. Overal is de politiebewaking verscherpt. In Peking en andere grote steden als Kanton en Hangzhou zijn dissidenten opgepakt. Rond de voornaamste universiteiten is oproerpolitie samengetrokken.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden