Militairen krijgen een passief mandaat mee: schiet alleen uit noodweer

DEN HAAG - Veertig agenten en vijftig marechaussees wil de Nederlandse regering naar Afghanistan sturen om daar Afghaanse dienders op te leiden. Ook tien juridische deskundigen moeten die kant op. Zij worden beschermd en logistiek ondersteund door 450 militairen. De meesten gaan naar Kunduz Stad waar het volgens defensie relatief veilig is. De Nederlanders krijgen een passief mandaat mee: zij mogen alleen schieten uit zelfverdediging.


Eigenlijk wil Nederland aan twee missies tegelijk meedoen: een Europees programma om Afghaanse politie-officieren te trainen (Eupol) en het ISAF-programma om gewone agenten een achtweekse basistraining te geven (NTM-A). Aan beide missies deed Nederland afgelopen jaren al mee. In Kabul zullen 25 agenten en 5 juridische deskundigen hoger kader opleiden en een lesprogramma schrijven voor een nog op te richten school voor politievrouwen in de provincie Bamyan.


In Kunduz Stad worden twee teams neergezet: 15 agenten en 5 juridische deskundigen, die onder de vlag van Eupol aan de slag gaan op de plaatselijke Police Training Center. Daar worden ook 20 marechaussees neergezet die onder ISAF gaan vallen. Zij mogen allemaal de militaire basis af, bijvoorbeeld om een politiebureau of een checkpoint te bezoeken, maar niet de stad uit. De Eupollers rijden zonder militairen in gepantserde SUV's en dragen een pistool.


De rest van de trainers mogen wel de stad uit. Zij vormen zogeheten Police Operational Mentor and Liaison Teams (POMLT's) waarin zowel marechaussees als infanteristen zitten. Het is de bedoeling dat zij meehelpen op de politieschool - de infanteristen kunnen bijvoorbeeld schietles geven, maar daarnaast ook met de pasopgeleide agenten patrouilleren in de buitengebieden. Daar moeten zij hun collega's helpen het geleerde in praktijk te brengen.


De Nederlanders krijgen open Mercedes-Benz terreinwagens en Bushmasters mee, die zijn voorzien van mitrailleurs een granaatwerpers.


Volgens defensie is het relatief veilig in Kunduz. Het ISAF-hoofdkwartier in Noord-Afghanistan meldt gemiddeld tien geweldsincidenten per dag: bermbommen, hinderlagen of burgers die omkomen door geweld. In Zuid-Afghanistan, waar de provincie Uruzgan ligt, worden gemiddeld honderd geweldsincidenten per dag gemeld. Als de trainers onder vuur worden genomen, wat niet ondenkbaar is, mogen zij terugschieten ter zelfverdediging. Preventieve acties, zoals die in Uruzgan zijn uitgevoerd, blijven ook mogelijk. De Nederlandse compagnie infanteristen van 135 man is echter niet inzetbaar voor geplande ISAF-offensieven.


Als de Nederlanders in problemen komen, kunnen zij volgens de regering een beroep doen op de Duitse Bundeswehr in Kunduz. Die heeft daar 1.100 man gelegerd, waaronder een gevechtsbataljon van 580 man. Deze kan uitrukken met Marders, gepantserde rupsvoertuigen met een 20mm-snelvuurkanon, en 155 mm granaten afvuren met een Panzerhouwitser.


De Amerikanen stationeerden afgelopen jaar een flinke strijdmacht in Kunduz, die onder meer beschikt over Apache-gevechtshelikopters. Ook Nederlandse F-16 kunnen te hulp schieten.


De Nederlandse politie beschikt over een uitzendpool van 300 agenten, die wordt uitgebreid naar 400. Volgens betrokkenen is er voldoende animo. De agenten krijgen een training van drie maanden in Duitsland en een toelage van 4.000 euro per maand. De geplande uitzendduur van zes maanden is relatief kort, en wordt mogelijk verlengd tot een jaar. De juridische deskundigen zijn waarschijnlijk oud-rechters of hulpverleners.


Opmerkelijk is dat het ministerie van Veiligheid en Justitie zijn agenten alleen een pistool meegeeft naar Afghanistan. Hun Duitse collega's krijgen ook een G36 mee: het automatische geweer van de Bundeswehr. De extra schietcursus duurt een week.


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden