Militaire precisie helpt Hoogervorst

De ontlading in de Eerste Kamer komt rond middernacht. CDA-senator Hannie van Leeuwen (79) zet zich aan de jonge jenever na het marathondebat over de nieuwe zorgverzekering. Minister Hoogervorst van Volksgezondheid klinkt vol enthousiasme zijn kelkje ertegenaan....

De euforie dinsdagnacht in de senaat is begrijpelijk. Bij Van Leeuwen, de voornaamste critica in het debat, omdat de minister aan al haar bezwaren tegemoet kwam. Bij Hoogervorst omdat na decennia van discussie de basisverzekering voor ziektekosten een feit is.

Wat direct de vraag oproept waarom deze VVD-minister is geslaagd waar zijn voorgangers jammerlijk hebben gefaald (Dees, Simons) of zich niet eens meer aan het onderwerp hebben gewaagd (Borst).

De eerste verklaring ligt bij Hoogervorst zelf: het is een gewiekst en strategisch politicus. Wijs geworden als staatssecretaris van Sociale Zaken (Paars II) en minister van Financiën (Balkenende I), onderkende hij onmiddellijk de complexiteit en de politieke risico's van de nieuwe basisverzekering.

Onder zijn leiding werd de invoering met militaire precisie voorbereid. De loyaliteit van zijn ambtenaren testte hij met de vraag of zij met hem zouden vertrekken als de basispolis in chaos eindigde.

Steun in de rug voor Hoogervorst was ontegenzeggelijk dat de basisverzekering in het regeerakkoord is vastgelegd. De regeringspartijen CDA, VVD en D66 waren er dus op hoofdlijnen aan gebonden.

Dat neemt niet weg dat de minister – dinsdag in de senaat en eerder in de Tweede Kamer – steeds precies genoeg meeboog om de meerderheid te behouden, zonder zijn voorstel te laten verwateren. Hij toonde zich daarbij niet vies van wat politieke druk in de achterkamertjes van de coalitie.

Kan Hoogervorst dit deel van het succes op zijn conto schrijven, de weinig overtuigende oppositie in de Kamer en de senaat kreeg hij cadeau. De SP en GroenLinks verenigden zich achter de frase dat 'de markt' slecht is voor de zorg en dat daarom alles min of meer bij het oude moest blijven.

De PvdA was het eens met 70 procent van de plannen, maar stemde uiteindelijk tegen omdat er meer marktwerking moest komen: meer concurrentie tussen ziekenhuizen, meer ruimte voor privé-klinieken.

Nog minder overtuigend en daardoor gunstig voor de minister, was de luidruchtige lobby van de medische beroepsgroepen. Huisartsen, tandartsen, oefen-en ergotherapeuten, psychologen en verloskundigen, allemaal liepen ze te hoop tegen de 'zorgwet= worgwet' van Hoogervorst.

De patiënt zou worden overgeleverd aan de 'willekeur van de verzekeraars'; de patiënt zou de basispolis niet snappen en duurder uit zijn.

Opvallend is dat de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie (NPCF), zich juist vierkant achter de plannen van Hoogervorst schaart. De NPCF is verheugd over nieuwe basisverzekering en noemt die 'een doorbraak waar patiënten jaren op gewacht hebben'.

De medische lobby had kennelijk een ander belang voor ogen: het welbegrepen eigenbelang van een gegarandeerde geldstroom en geen pottenkijkers in de spreekkamer.

Hoogervorst is er overigens nog niet. De speciale invoeringswet die noodzakelijk is voor de basisverzekering, moet nog door de Tweede en de Eerste Kamer goedgekeurd worden. Hoewel niemand een serieus probleem verwacht, schuilt soms the devil in the detail. Hoogervorst beseft dat en heeft beloofd af te treden als het fout gaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden