‘Militaire oplossing Afghanistan is er niet’

De hoogste VN-man in Kabul gelooft niet in het sturen van meer soldaten als oplossing in het slepende conflict met de Taliban.

Van onze correspondent Deedee Derksen

‘Een militaire oplossing is er niet voor Afghanistan’, zegt Kai Eide (59). De hoogste vertegenwoordiger van de Verenigde Naties in Afghanistan vindt dat er teveel nadruk ligt op het sturen van meer militairen naar Afghanistan.

Aankomend president Obama wil meer soldaten naar het land zenden. Maar dat lost het conflict niet op, zegt de VN-man.

Eide: ‘Zeker, de militairen kunnen helpen in het trainen van de veiligheidstroepen, en in het garanderen van veilige verkiezingen. Maar de uiteindelijke oplossing van het conflict is politiek.’

Is praten met de Taliban een onderdeel daarvan?

‘Ik ben sterk voorstander van een dergelijk proces. Maar we volgen de Afghaanse regering in deze. Het kan geen internationale strategie zijn, maar een Afghaanse strategie met internationale steun.

‘Het moet gebeuren met respect voor de grondwet en voor de vooruitgang die is geboekt. Laatst sprak ik een jonge vrouw in Bamyan (centraal-Afghanistan), en ze was bang dat onderhandelingen ertoe zouden leiden dat zij niet meer naar school zou kunnen. Dat is niet de bedoeling.’

De huidige toenaderingspogingen van president Hamid Karzai lijken vooral te zijn bedoeld om zijn eigen politieke overleving te garanderen.

‘Zo zou je het kunnen zien, maar ik denk niet dat het waar is. Ik denk dat hij oprecht is in zijn wens om het land voorwaarts te helpen, ongeacht de politieke kalender.’

Hoge Talibancommandanten laten weten dat ze niet in het vliegtuig zullen stappen voordat ze van de zwarte lijst van de VN worden geschrapt. Anders vliegen ze regelrecht naar Guantánomo Bay, vrezen ze. Is er een kans dat ze van de lijst worden geschrapt?

‘Wij steunen de Afghaanse president in zijn keuzes van gesprekspartners. Als je relevante resultaten wilt hebben, moet je met de relevante mensen spreken.’

Politieke adviseurs van de Verenigde Naties praten met Talibancommandanten van het middenkader. Waarom doen ze dat?

‘Wij spelen slechts een ondersteunende rol als het gaat om de politieke onderhandelingen van de Afghaanse regering. Voor humanitaire hulp in gevaarlijke gebieden doe ik echter alles wat ik kan doen. Ik wil met elke groep spreken als dat levens redt.’

Met de winter in aantocht is meer humanitaire hulp geboden, zegt Eide. Het ergert hem dat donorlanden hun geld deels buiten de reguliere kanalen besteden. ‘De internationale gemeenschap zou meer verenigd kunnen zijn op het humanitaire vlak.’

Het gebrek aan coördinatie van de hulp in Afghanistan is het afgelopen jaar een groot kritiekpunt geweest van betrokkenen en omstanders. Met het aantreden van de Noorse diplomaat Kai Eide afgelopen maart kregen de Verenigde Naties een versterkt mandaat om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen.

Is dat gelukt?

‘Er is een intensieve dialoog gaande. Bijvoorbeeld op het gebied van ontwikkelingshulp. De betrokkenen komen wekelijks samen. We zijn ook bezig met een gemeenschappelijk database. Nu hebben we geen overzicht over de geldstromen.

‘Helaas kijken donorlanden vooral naar hun eigen provincie, waar de impact beperkt is (Eide doelt op zuidelijke provincies als Uruzgan, Helmand, Kandahar, red.). Ik wil dat er meer middelen gaan naar de provincies waar minder onveiligheid is, maar waar de stabiliteit ook geen garantie is. Zoals het noorden. We hebben middelen nodig om de vooruitgang daar te consolideren.’

In hoeverre laten donorlanden zich adviseren door de Verenigde Naties?

‘Duidelijk niet genoeg. Maar over een paar maanden zullen de Verenigde Naties beter zijn gepositioneerd om het mandaat uit te voeren en een coördinatierol te spelen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden