Militaire actie VS steeds dichterbij, maar hoe? Vier scenario's

De aanwijzingen dat een Amerikaanse militaire strafactie tegen het Syrische regime ophanden is, stapelen zich op. Als Obama besluit tot een korte militaire afstraffing van Damascus, kiest hij waarschijnlijk uit een van de onderstaande vier militaire opties, of een combinatie daarvan.

Amerikaanse president Barack Obama Beeld ANP

De USS Kearsarge, een amfibisch aanvalsschip met aan boord 1.900 mariniers, zette koers richting de Jordaanse havenstad Akaba. Amerika's hoogste generaal, Martin Dempsey, overlegde maandag in Jordanië met collega's van tien bondgenoten. Het waren stuk voor stuk landen, zoals Turkije en Saoedi-Arabië, die een vergeldingsactie tegen president Bashar al-Assad graag zouden steunen.

President Obama heeft zich tot nu toe hardnekkig verzet tegen interventie in Syrië, dus de kans op een grootschalige operatie is klein. Ook vanwege de kosten: Dempsey waarschuwde onlangs dat een no-flyzone de VS een miljard dollar per maand zou gaan kosten. De luchtmacht en de marine zouden honderden vliegtuigen moeten inzetten boven en rond Syrië.

Als Obama besluit tot een korte militaire afstraffing van Damascus, kiest hij waarschijnlijk uit een van de volgende militaire opties, of een combinatie daarvan.

Amerika's hoogste generaal, Martin Dempsey Beeld ANP

1. Een aanval met Amerika's 'lange arm': de Tomahawk-kruisraket.

Zijn voorgangers George Bush jr. en Bill Clinton maakten graag gebruik van de Tomahawk om tegenstanders een les te leren. Een blauwdruk voor zo'n operatie tegen Assad ligt in de archieven van het Pentagon: Operatie Desert Fox uit 1998. Toen bestookten de VS Irak, omdat Saddam Hoessein niet volledig samenwerkte met VN-inspecteurs. Tijdens deze operatie schoten de VS 415 Tomahawks af op 97 militaire doelen. Dat waren meer raketten dan tijdens de Golfoorlog van 1991. Kosten per stuk: 600 duizend dollar.

In het oostelijk deel van de Middellandse Zee bevinden zich al vier schepen van de Arleigh Burke-klasse. Ze hebben 360 raketten aan boord, waaronder Tomahawk-kruisraketten.

Als Obama voor de Tomahawks kiest, kan hij tal van militaire doelwitten in onder andere Damascus laten bombarderen. Denk daarbij aan het ministerie van Defensie en militaire hoofdkwartieren. Ook symbolen en steunpilaren van het Assad-regime, zoals de kazernes van de Republikeinse Garde, staan dan hoog op de lijst. Net als het presidentieel paleis, dat de VS beschouwen als een legitiem militair doelwit. Van hieruit leidt Assad immers de oorlog.

Lancering van een Tomahawk-kruisraket Beeld ANP

2. Vernietiging van de luchtmacht en de raketbases van de landmacht.

Assad kan een aanval met Tomahawks militair makkelijk te boven komen. Wat hem en zijn generaals meer pijn zou doen, is vernietiging van de Syrische luchtmacht. Uit vrees voor de instelling van een no-flyzone zette Assad zijn MiG's en Soekhoi's in het eerste jaar van de burgeroorlog nauwelijks in. Sinds 2012 neemt de luchtmacht dagelijks deel aan de strijd in Homs, Hama, Aleppo en Damascus. Ook zet Assad de helikoptervloot en Scud-raketten in tegen burgers en strijders.

Met Amerika's zwaarste bommenwerpers - de B-2 Spirit, de B-1 Lancer en de B-52 - zouden de VS tal van luchtmachtbases kunnen vernietigen. Hoogstwaarschijnlijk gebruiken ze alleen de B-2 Spirit, omdat dit toestel Assads luchtverdediging en radars kan omzeilen. De B-2 stijgt op in St. Louis en kan boven Syrië zo'n 20 duizend kilo aan bommen afwerpen.

Pikant is dat chef-staf Dempsey, die geen voorstander is van ingrijpen in Syrië, deze eerste twee aanvalsopties vorige week heeft afgewezen. Assads luchtmacht is snel vernietigd, aldus de generaal. 'Maar het zal leiden tot escalatie van het conflict en de VS verder betrekken bij de oorlog', aldus Dempsey in een brief aan het congres.

Krater na bomaanval van Syrische MiG Beeld ANP

3. Een aanval op de voorraad chemische en biologische wapens.

Als het arsenaal niet zo omvangrijk was, een van de grootste in de wereld, had dit een optie kunnen zijn. Volgens het Pentagon zijn 80 duizend militairen nodig om de wapens en de grondstoffen veilig te stellen. Bombardementen zijn uit den boze vanwege het gevaar van verspreiding van gevaarlijke stoffen. Obama zou er wel voor kunnen kiezen om de eenheden te treffen die belast zijn met bevoorrading en bewaking van het arsenaal. De VS weten precies waar de wapens zijn opgeslagen. Probleem is ook dat de wapens in handen kunnen vallen van de rebellen.

Bom die mogelijk gifgas bevatte Beeld ANP

4. Een lichte, en goedkope, versie van een no-flyzone.

Om zijn woorden dat Assad te ver is gegaan kracht bij te zetten, kan Obama besluiten tot een beperkte no-flyzone, bijvoorbeeld boven Zuid-Syrië. Een grote militaire operatie, zoals in Libië, is dan onnodig. Chef-staf Dempsey vindt dit niets, net als het trainen van rebellen en het creëren van veilige bufferzones voor ze. Dempsey in zijn brief aan het congres: 'De historische, etnische, religieuze en stammenconflicten die deze oorlog aanwakkeren, kunnen door het gebruik van Amerika's militaire kracht niet opgelost worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden