Milieulobby en recreanten twisten over gebruik Brunssummerheide; 'Natuurmonumenten wil ons hier weg hebben'

Paardenkoetsen op de Brunssummerhei? De opzichters van Vereniging Natuurmonumenten stuiven er desnoods met hun jeep achteraan. Natuurmonumenten heeft al weinig op met paarden, beweren ruiters in het gebied, maar karretjes erachter worden ervaren als een gruwel....

Van onze correspondent

André Lammerse

BRUNSSUM

'Natuurmonumenten wil ons hier weg hebben', klaagt R. Nielen, uitbaatster van manege De Heihof waar de koetsen worden verhuurd. 'Onze klanten worden voortdurend afgesnauwd door de opzichters. We zijn doodsbenauwd dat er straks een verbod wordt uitgevaardigd.' Nielen heeft een advocaat in de arm genomen om haar commerciële activiteit veilig te stellen.

Natuurmonumenten heeft het bos- en heidegebied (600 hectare) bij Brunssum sinds twee jaar in erfpacht. Daarvan merkten de bezoekers weinig, tot de afgelopen maanden een eerste aanzet leek te worden gegeven voor het zogeheten 'recreatief zoneringsplan'.

Diverse wandelpaden zijn versperd met boomstammen, en delen van de Brunssummerheide zijn afgesloten met prikkel- en schrikdraad. Ruiters klagen erover dat de ruiterpaden niet meer worden bijgehouden, en rijden in een koets wordt nu ook al ontmoedigd.

De vierhonderd leden van de Zuid-Limburgse Ruiter- en Jacht Vereniging vrezen dat Natuurmonumenten de paardensport in het gebied de nek omdraait. Wandelaars en sportverenigingen zijn er bezorgd over dat natuurbehoud en niet recreatie gaat prevaleren op de Brunssummerheide. En in de gemeente Brunssum staan de bedoelingen van Natuurmonumenten sinds vorige week op de agenda van de gemeenteraad.

In het zoneringsplan is te zien hoe ruiter- en wandelpaden worden ingekort en verlegd naar de minder kwetsbare randen van de hei. Het hart van het gebied, daar waar de Rode Beek ontspringt, wil Natuurmonumenten zoveel mogelijk ontlasten. Deze pleisterplaats van wandelaars en hondenbezitters wordt ingericht als 'zeer extensieve zone'. De verwachting is dat er alleen nog onder begeleiding van een gids gewandeld kan worden.

De gemeente Brunssum en Landgraaf hebben eerder protest aangetekend bij Natuurmonumenten. De recreatie op de Brunsummerheide staat op de tocht, zegt wethouder Akkermans van Brunssum. 'Natuurmonumenten is te ver doorgeschoten. Met het zoneringsplan kunnen we absoluut niet uit de voeten.'

Toch is bescherming van de Brunssummerheide hard nodig. De 600 hectare bos en heide vormt het laatste stuk natuur van het dichtbevolkte oostelijk deel van Zuid-Limburg. De jaarlijks anderhalf miljoen bezoekers betekenen een enorme belasting. Omdat recreanten van de paden afwijken, verdwijnen de natuurwaarden, schrijven de auteurs van het zoneringsplan. 'Met name de ruiters verlaten regelmatig de ruiterpaden. Hierdoor wordt vegetatie beschadigd en de fauna verstoord.'

Woordvoerder J. Meulensteen van Natuurmonumenten benadrukt dat het zoneringsplan een 'intern discussiestuk' is en beslist geen nieuwe plattegrond van het gebied. 'Het is niet zo dat we de recreanten willen weren. De druk moet verlegd worden. We hebben nog geen wandelpaden gesloten. Er zijn alleen enkele sluippaden versperd.'

Het definitieve plan volgt eind dit jaar, en tot die tijd brainstormt Natuurmonumenten met de 'klankbordgroep heidegebruikers'. Daarin zitten naast wandelaars, ruiters en sportverenigingen ook vertegenwoordigers van verenigingen voor natuurbehoud.

Secretaris H. Arts van atletiekvereniging AVON zegt nog niet helemaal gerust te zijn op het behoud van de looproutes op de Brunssummerheide. 'Er zijn al delen afgezet met hekken. Als we straks weer wedstrijden op de Brunssummerheide willen houden, wordt dat natuurlijk heel lastig.'

Voorzitter W. van der Linden van Sport- en Trimclub Brunssummerheide heeft echter 'alle vertrouwen in Natuurmonumenten': 'Ik ben nu zelf met een rode stift wandel- en trimroutes aan het tekenen voor de eerstvolgende vergadering.'

Volgens de natuur- en milieulobby in de klankbordgroep laat Natuurmonumenten de oren te veel hangen naar de recreanten en de politiek.

Secretaris P. Spreuwenberg van het Natuurhistorisch Genootschap Limburg vindt dat er juist meer natuur voor de mens moet worden afgesloten: 'Als verenigingen klagen, klimt de politiek meteen in de pen. ''De hei is er voor de mensen'', dat soort goedkope verhalen. Er lopen daar tigduizend mensen, dat moet je reguleren. De Rode Beek moet in ieder voor recreanten worden afgesloten.'

En de paardenkoetsen? 'Ik vind ook dat die niet ongelimiteerd dwars over de hei mogen crossen. En je ziet het ze doen, hoor. Alleen toestaan op wegen die daarvoor geschikt zijn. Anders wordt het wildwest.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden