Milieuclubs huiveren voor nieuw kabinet

De milieubeweging maakt zich op voor moeilijke jaren onder een centrum-rechts kabinet. Zij houdt rekening met meer kernenergie en asfalt, met minder klimaatbeleid en mogelijk met het afschaffen van subsidies....

Van onze verslaggever

'Op klimaatgebied maak ik me het meeste zorgen. De nu afgeschafte kilometerheffing hebben we echt nodig om ons doel te halen', zegt Th. Wams, woordvoerder van Milieudefensie. De kans dat Nederland niet kan voldoen aan de afspraken van het Kyoto-verdrag (6 procent minder broeikasgas in 2010) is door de formatie ineens reëel geworden.

De kilometerheffing was onderdeel van het klimaatbeleid van minister Pronk en zou met 1,5 Mton een groot deel moeten opleveren van de daarin nagestreefde besparingen. Wams: 'Uiteindelijk valt niet aan de maatregel te ontkomen, zoals elke verkeersexpert voorrekent. Het is vooral de vertraging die we vrezen.'

Ook directeur Van Grondelle van Stichting Natuur en Milieu is ongerust over het antimilieugeluid dat de formatie tot dusver heeft opgeleverd. Zijn hoop is gevestigd op onderwerpen die nog aan de orde moeten komen, waaronder natuur en openbaar vervoer. 'Niemand zegt gelukkig dat er niets aan het openbaar vervoer gedaan moet worden.'

De VVD heeft tradioneel weinig op met het milieu. Wijlen Pim Fortuyn ontkende dat het broeikaseffect bestond en was tegenstander van natuurontwikkeling. Het CDA geldt in het nieuwe kabinet als reddingsboei voor het milieu én voor de positie en de subsidiëring van de milieuorganisaties zelf.

'Het CDA neemt maatschappelijke organisaties traditioneel serieus. Ik denk dat men die lijn zal voortzetten', zegt Van Grondelle.

Toch zijn ook drastischer varianten mogelijk. Ruim een half jaar geleden kreeg Denemarken een centrum-rechts kabinet dat hardhandig een einde maakte aan het groene imago van het land. Het budget van het ministerie van Milieubeheer werd met eenderde gekort; de subsidie van tientallen organisaties werd ingetrokken en de bouw van twee grote windmolenparken gestopt.

In de afgelopen kabinetsperiode suggereerde VVD-Kamerlid J. te Veldhuis een subsidiestop voor milieuorganisaties toen die zich niet wilden neerleggen bij de uitbreiding van Schiphol. VVD-collega Klein Molekamp verweet demissionair minster Pronk onlangs 'belastinggeld uit te geven aan een milieubeweging die bereid blijkt ter wille van haar boodschap het cijfermateriaal te manipuleren'.

Het aanpakken van groene organisaties kwam in Denemarken als een volslagen verrassing, zegt Bo Normander van milieuorganisatie Noah in Kopenhagen. 'Ook bij ons gold de traditie dat je het niet met de regering eens hoefde te zijn om subsidie te krijgen. Het was een drastische omslag toen dat anders werd.'

Het enige positieve effect van de maatregel was volgens Normander dat het aantal leden van zijn milieuorganisatie licht toenam, zoals ook het Deense Greenpeace meer donateurs kon verwelkomen. 'De grootste groei zit overigens bij de linkse politieke partijen. Zij boeken forse ledenwinst.'

'In Nederland kennen we geen subsidie volgens his master's voice', zegt Wams van Milieudefensie vol vertrouwen. 'Bovendien is het systeem van subsidiëring tot stand gekomen onder de VVD-ministers Nijpels en Winsemius.'

Milieudefensie koopt komende week van subsidiegeld reclameruimte in een Haagse tram. Die gaat vier weken rijden met leuzen, gericht aan informateur Donner en het nieuwe kabinet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden