Milieu-organisaties: doelstellingen juist afgezwakt Nederland loopt ver voor met energiebeleid

Nederland loopt ver voor op andere Europese landen met de vermindering van de uitstoot van kooldioxide, het gas dat het broeikaseffect veroorzaakt....

Van onze verslaggeefster

DEN HAAG

Het IEA maakt niet alleen een compliment, maar waarschuwt ook voor te hoge ambities op het gebied van het milieu. Deze zouden de concurrentiepositie van het bedrijfsleven kunnen schaden. 'De economische kosten en de voordelen voor het milieu moeten tegen elkaar worden afgewogen. Het beleid kan snel omslaan en dat kan Nederland minder competitief maken vergeleken met andere, minder verantwoordelijke, landen', zei R. Priddle, directeur van het IEA.

De waarschuwing staat in een rapport dat het aan de Parijse OESO gelieerde agentschap om de vier jaar over de lidstaten uitbrengt en gisteren aan minister Wijers van Economische Zaken werd gepresenteerd. Voor hem en voor minister De Boer van Milieu komt het rapport als geroepen omdat zij de CO2-doelstellingen onlangs hebben afgezwakt. De uitstoot van koolstofdioxide, dat ontstaat bij de opwekking van energie met traditionele bronnen, is verantwoordelijk voor de opwarming van de aarde, het broeikaseffect.

Milieu-organisaties reageerden echter teleurgesteld op het rapport. 'Het is vreemd dat een aan de OESO gelieerde organisatie dit zegt. Diezelfde OESO heeft het Nederlandse beleid vorig jaar nog scherp veroordeeld omdat onze economie te energie-intensief zou zijn terwijl we de laagste energieprijzen hebben', zei Teo Warms van Milieudefensie.

In zijn Energienota, die op 1 april in de Tweede Kamer wordt behandeld, gaat Wijers ervan uit dat de uitstoot van koolstofdioxide tot het jaar 2000 moet worden verlaagd met 3 procent ten opichte van 1990 en daarna gelijk blijft. Aanvankelijk beoogde de overheid een vermindering van de CO2-uitstoot van 5 procent in 2000 en daarna van 1 à 2 procent tot 2020.

Wijers stelde gisteren dat de doelstelling van na 2000 alleen in een internationale context geldt en niet voor Nederland alleen. De conclusie dat hij zijn streven had afgezwakt, berust op een misverstand, zei hij. Door het gebruik van duurzame energie tot 10 procent te verhogen en het gebruik van energie 33 procent efficiënter te maken, zou de uitstoot van CO2 tot 2020 gelijk blijven.

De reductie van de uitstoot zou door milieubeleid van andere ministeries, zoals VROM en Verkeer en Waterstaat, moeten komen. De misverstanden over het al dan niet afzwakken van doelstellingen kreeg vorige week een nieuwe wending. Ook minister De Boer stelde toen, in een notitie aan de Tweede Kamer, dat de uitsoot van CO2 tot 2020 niet zou hoeven dalen en zelfs zou mogen stijgen als daar in internationaal opzicht aanleiding toe is. 'Dat is temeer onaanvaardbaar nu de wetenschap met steeds hardere conclusies komt dat de menselijke factor een grote rol speelt in de klimaatverandering', zegt Hans Altvogt van Greenpeace die hoopt dat de Tweede Kamer op 1 april met kritiek komt.

Het IEA prees Wijers' Energienota niet op alle onderdelen. Priddle zei dat de voorgenomen fusie van de vier elektriciteitsproducenten voorzichtig ter hand moet worden genomen. Hoewel hij begrip had voor het argument dat de bedrijven de nodige omvang moeten hebben als de Europese elektriciteitsmarkt open gaat, waarschuwde hij voor het ontstaan van een monopolie. 'De ontwikkeling naar één stroomproducent kan vrije concurrentie in de weg staan. Er moet ook naar alternatieven gekeken worden om tot concurrentie binnen Nederland te komen', zei hij.

Ook pleitte hij voor een onafhankelijk beheer van het stroomnetwerk zodat iedereen onder gelijke voorwaarden toegang krijgt tot dat net als de elektriciteitsmarkt wordt geliberaliseerd. Directeur-Generaal Energie C. Dessens van Economische Zaken verwacht echter dat dit net eigendom zal blijven van de energiebedrijven terwijl een onafhankelijk orgaan toezicht krijgt op het beheer.

Ook de markt voor gas zal de komende jaren moeten worden geliberaliseerd, stelde Priddle. Daarbij moet Nederland overgaan tot een nieuwe bepaling van de tarieven. Nu de Gasunie nog het monopolie heeft in deze markt, is de gasprijs gekoppeld aan de prijzen voor olieproducten. Over een paar jaar, als er meer gasleveranciers komen, zal deze koppeling moeten worden losgelaten en wordt de prijs van het gas vrij bepaald.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden