Milieu is in Australië een erezaak

SOMS MOET een regering de stemming onder de bevolking eerst volkomen fout inschatten om erachter te komen hoe de vlag erbij hangt....

Daar dachten de Australische burgers anders over, en ze koelden hun woede op alles wat Frans was. De Asian Wall Street Journal wist zelfs te melden dat Australische prostituées hun Franse klanten dubbel tarief berekenden (Sacré bleu!).

Vanaf dat moment is de Australische regering hijgend achter de publieke opinie aan blijven rennen. En dat is raar, want het was toch de Australische regering zelf die het fundament voor de publieke meningsvorming had gelegd.

De reactie van de Australische bevolking op de Franse kernproeven getuigt namelijk niet alleen van een krachtig milieubewustzijn. Ze bewijst ook met hoeveel succes de achtereenvolgende regeringen van Australië gestalte hebben gegeven aan een nieuwe nationale identiteit: de blanke, Engelssprekende en angelsaksische natie heeft plaatsgemaakt voor een multiraciale, veeltalige, op Azië en het gebied van de Stille Oceaan georiënteerde samenleving.

En dan te bedenken dat de Britten nog in de jaren vijftig bovengrondse kernproeven hielden in de Australische woestijn. En niemand die ook maar een kik gaf. Omdat de Australiërs zichzelf als Britten beschouwden, kwam het niet eens bij hen op hun eigen achtertuin als hun echte achtertuin te beschouwen. Ze dachten dat hun echte achtertuin in Engeland lag.

En nu gaan de Fransen hun kernwapens uitproberen op het atol Mururoa, dat vierduizend mijl van Australië af ligt. Maar omdat de Australiërs zichzelf inmiddels als een Stille-Oceaanland beschouwen, protesteren ze tegen de kernproeven met een felheid alsof Frankrijk die onder de Opera van Sydney zou willen houden.

Sinds Australië in 1966 besloot zijn grenzen ook open te stellen voor niet-blanken, is het gevoel van verbondenheid met Azië en de landen rond de Stille Oceaan steeds sterker geworden. Maar dat gevoel is toch vooral versterkt onder leiding van de huidige premier, Paul Keating, een hartstochtelijk pleitbezorger van de multiculturele samenleving.

Vandaag de dag telt Australië 140 verschillende etnische groeperingen, die 90 verschillende talen spreken, en de 85 duizend immigranten die jaarlijks het land binnenkomen zijn in overgrote meerderheid afkomstig uit Vietnam en China. De bekende Vietnamese achternaam Nguyen is de op vijf na meest voorkomende naam in het telefoonboek van Melbourne geworden. Zeg maar dag tegen Crocodile Dundee, Bruce Lee komt eraan.

Geen wonder dat Keating Australië niet roemt als een smeltkroes, maar als een grote Aziatische wok waarin allerlei soorten etnische groeperingen worden fijngesneden en al roerend gebakken in een nieuwe mix. In de eetcafés aan de haven van Sydney zul je eerder Indonesische saté of lintmacaronie met Thaise saus op je bord krijgen dan een steak and kidney pie.

De veroosterende Australische identiteit versterkt de wens meer handel te drijven in Azië - en ze wordt op haar beurt versterkt door deze handelsbetrekkingen. Tegenwoordig zorgt Azië voor 80 procent van de Australische handel - dertig jaar geleden was dat nog maar 20 procent.

American Express heeft niet lang geleden besloten zijn nieuwe service-centrum voor credit-cardgebruikers in heel Azië te vestigen in Sydney. De keus viel op Australië omat daar een hele stoet werknemers te vinden is die naast Engels ook Koreaans, Japans, Kantonees, Mandarijn, Indonesisch, Maleis, Vietnamees of Hindi spreken. Op de middelbare school worden de leerlingen tegenwoordig verplicht een keus te maken uit Chinees, Koreaans, Japans of Indonesisch als vreemde taal.

Dit alles versterkt natuurlijk ook het verlangen eens en vooral te breken met de Britse vorstin, die officieel nog altijd staatshoofd is van Australië. Premier Keating, die heeft verklaard dat 'wij geen politiek of cultureel aanhangsel zijn aan het verleden van een ander land', wil dat Australië zijn eerste eigen president kiest voordat het in 2001 zijn eeuwfeest viert.

En daarmee zijn we terug bij het Australische verzet tegen de Franse kernproeven. In de loop der tijden hebben naties hun natuurlijke leefmilieu nooit meegerekend in hun politieke identiteit. Maar nu is de Australische regering al meer dan tien jaar bezig onder de bevolking een gevoel van trots te kweken op het land waar zij wonen, en dat uit te bouwen tot een nieuwe politieke en economische identiteit.

'Mooi', zegt de Australische milieudeskundige Paul Gilding, 'de mensen hebben goed opgelet, en daarom zeggen ze nu tegen de Fransen dat ze maar beter uit de buurt kunnen blijven. Misschien is het wel het begin van een nieuwe trend: de Australiërs maken hun politieke identiteit kenbaar door hun inzet voor de bescherming van het milieu. Nu hoeven we er alleen nog maar voor te zorgen dat hun voorbeeld in de rest van de wereld wordt nagevolgd.'

Thomas L. Friedman

The New York Times

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden