ColumnCasper Albers

Mijn voorspelling voor 2021? Ook dit jaar krijgen we een overdosis zinloze voorspellingen

Nieuw jaar, nieuwe kansen. Gelukkig maar, want 2020 viel tegen. Vooralsnog is 2021 weinig beter. Het virus kijkt niet op de kalender, zou de minister zeggen. En de aanslag op het Capitool was ook al geen pretje. Volgens de zusjes Van Lexmond kwam die aanslag omdat ‘Mars in Stier staat’ (sic.), volgens expert Cas Mudde komt het omdat extreemrechts al decennialang te weinig tegengas krijgt.

De toekomst verklaren en voorspellen kan op verschillende manieren. Je kunt astrologische onzin verkopen in de hoop dat dat goedgelovige zielen er voor betalen. Jezelf trendwatcher noemen is een lucratievere variant. Dan laat je je voor een paar duizend euro inhuren om bij een corporate event zaken als ‘Kunstmatige intelligentie gaat een grote rol spelen in de toekomst’ te zeggen. Als je het een mooie stropdas omdoet, mag aan open deuren intrappen best een flink prijskaartje hangen.

Wat je ook kunt doen, is je wetenschappelijker opstellen. Door patronen uit het verleden te herkennen en in context te plaatsen, kun je de (nabije) toekomst minder onzeker maken. Toen het nog kon heb ik vier jaar bij een Britse universiteit gewerkt. Daar ontwikkelden we statistische modellen om verkeersdrukte beter te voorspellen. Dit werd gekoppeld aan informatie op de matrixborden rond Londen en Manchester, wat de filedruk (een beetje) verminderde. De recente beelden van de megafiles bij Dover zijn voor mij dan ook een passend beeld bij Brexit.

Hoe verder weg, hoe moeilijker de toekomst te voorspellen is. Het weer over vijf minuten is extreem accuraat te voorspellen door naar het huidige weer te kijken. Voor het weer over een week gaat dit al niet meer op. Een jaar geleden bekeek Maarten Keulemans 250 futuristische prognoses voor 2020: 80% kwam niet uit. Maar, dat waren oude voorspellingen: in 1950 dachten we nog dat auto’s inmiddels wel konden vliegen. Gaan korte termijn-oplossingen beter?

Ik heb een inventarisatie gedaan van voorspellingen die vorig jaar in de media werden gedaan door bloemlezers, waarzeggers, trendwatchers en anderen. Naast de zaken die je van mijlenver zag aankomen (‘we maken vorderingen met de invoering van 5G’) werd de plank regelmatig volledig misgeslagen. Zo heeft nog niemand zijn hersenen gedownload, zijn we niet massaal gelukkiger geworden en we eten ook niet superveel zeewier.

Maar als je maar genoeg pijltjes naar een dartsboard gooit, zijn er ook een paar raak. De Formule 1-race in Zandvoort ging inderdaad niet door en door alle kapperssluitingen is langer haar inderdaad de nieuwe kapseltrend. Die wereldwijde pandemie?

Mijn voorspelling voor 2021? Ook dit jaar krijgen we een overdosis zinloze voorspellingen waarvan er achteraf een paar uitkomen. Het wordt op meerdere fronten een moeilijk jaar.

Casper Albers is hoogleraar statistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden