Interview

'Mijn temperament zit me in de weg'

Adjunct van RTL Nieuws Pieter Klein had zijn eigen bonnetjesaffaire. 'Heel pijnlijk, ik viel in mijn eigen zwaard.'

Adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws Pieter Klein Beeld Frank Ruiter
Adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws Pieter KleinBeeld Frank Ruiter

Uit eten met een ambtenaar: zelf betalen of op kosten van de staat?

'Zelf betalen, en zeker niet declareren bij de overheid. Toch is dat gebeurd na drie etentjes die ik had met oud-collega Stephan Koole, met wie ik in de jaren negentig voor het Algemeen Dagblad werkte. We zijn bevriend, maar spraken elkaar ook om professionele redenen - hij was tot voor kort woordvoerder van het ministerie van VWS. Sommige gesprekken beschouwden we als functioneel. De ene keer betaalde ik, de andere keer deed Stephan dat. Hij heeft een paar van die bonnetjes ingediend bij het ministerie, dat had niet mogen gebeuren. Onze researchredactie doet al jaren onderzoek naar declaraties van ambtenaren, zij vonden mijn etentjes tussen de VWS-declaraties. Dat was onhandig, ik ben nota bene aanvoerder van de club die dit zo'n belangrijk onderwerp vindt. Ik viel in mijn eigen zwaard. Toch zei ik tegen onze researchers: ga door, voel je vrij het uit te zenden. Het was pijnlijk zelf onderdeel te zijn van het nieuws, dit had niet mogen gebeuren. Maar als we van anderen verlangen dat ze fouten toegeven, moeten we daarin zelf niet kinderachtig zijn. Publish and be damned.'

Functioneel boos of ongeleid projectiel?
'Ik denk tamelijk goed na over wat ik doe, een ongeleid projectiel ben ik niet. Wel zit mijn temperament me in de weg. Ik wil per se de beste nieuwsrubriek van Nederland maken, maar ik loop tegen grenzen aan. Bijvoorbeeld omdat een ministerie onze WOB-verzoeken tegenwerkt. Je doet je stinkende best en dan geeft zo'n rechter de overheid gelijk. Ik begrijp dat niet, het is gekmakend. Ik kan slecht tegen mijn verlies, dan raak ik gefrustreerd. Het gaat de laatste jaren wat beter, maar ik sla weleens met deuren en ontplof soms tijdens een vergadering. Daar ben ik niet trots op, het is vervelend voor collega's en leidt meestal tot niks. Dus als ik moet kiezen, is het functioneel boos. Maar ik speel niet snel boosheid.'

CV Pieter Klein

1966 Geboren in Emmeloord, Flevoland

1984-1989 School voor Journalistiek in Kampen

1989-1990 Als freelancejournalist werkzaam voor weekbladen en diverse omroepen

1991-1995 Politiek verslaggever AVRO's Radiojournaal

1995-2003 Politiek verslaggever, correspondent in Groot-Britannië en centrale redactie Algemeen Dagblad

1999 Anne Vondelingprijs, met Stephan Koole (politieke verslaggeving)

2003-2006 Chef politieke redactie RTL Nieuws

2006-2007 Hoofd persvoorlichting ministerie van Financiën

Sinds 2007 Adjunct-hoofdredacteur RTL Nieuws

Pieter Klein woont in Hilversum met zijn vriendin, zoon en dochter. Hij publiceerde twee boeken: Wim Kok, het taaie gevecht van een polderjongen (1998, met Redmar Kooistra), en Jan Pronk, rebel met een missie (1996, met Margriet Brandsma).

Voorlichter of journalist?

'Journalist. Ik heb negen maanden op het ministerie van Financiën gewerkt, als hoofd persvoorlichting van Gerrit Zalm. Dat aanbod kwam in 2006, toen ik opgebrand was als chef van de politieke redactie van RTL Nieuws. Het leek me leuk om in de machinekamer van de macht te kijken. Dat was ook zo en Zalm was een fijne minister om voor te werken. Hij bleef onverstoorbaar in tijden van crisis. Ik zie hem nog zitten in de ministerskamer: Zalm belde een staatsrechtadviseur en hoorde in dertig seconden al wat die man te adviseren had. Maar die persoon was heel breedsprakig. Terwijl die adviseur praatte en praatte, zat de minister te flipperen op zijn computer. Mooi om mee te maken, maar ik merkte al snel dat ik niet echt een ambtenaar ben. Als er gedonder was, kreeg ik juist zin in mijn werk. Wat dat betreft was ik atypisch.'

Erland Galjaard (programma-directeur RTL) of Bas Haan (Nieuwsuur)?

Schiet in de lach. 'Bas Haan. Met pijn in het hart, want Erland Galjaard is een ontzettend aardige vent en we kunnen goed samenwerken. Maar Bas heeft iets geweldigs gedaan. Dankzij hem weten we nu veel meer over de deal van Fred Teeven met crimineel Cees H. en hoe de Tweede Kamer verkeerd is geïnformeerd. Een scoop waar ik jaloers op ben. Of ik weet waarom je Galjaard noemt? Ja, onze programmadirecteur staat in het rapport van de commissie-Oosting. Die commissie schrijft dat misdaadjournalist Hendrik Jan Korterink - met wie alles is begonnen - eerst naar RTL ging met nieuws over de deal van Cees H. De tipgever wilde Galjaard spreken, maar die had volgens zijn secretaresse geen tijd. Of dat echt is gebeurd, heb ik niet gecheckt. Wel weet ik dat Korterink nooit RTL Nieuws heeft benaderd, hij ging naar Nieuwsuur. Met de kennis van nu zeg ik: als dit klopt, was het fijn geweest als Erland had gezegd: dit is het verkeerde loket, maar bel onze nieuwsredactie. Mijn neiging is altijd om het gesprek aan te gaan met zo'n tipgever.'

Programmadirecteur van RTL Erland Galjaard Beeld anp
Programmadirecteur van RTL Erland GaljaardBeeld anp

Friesland of Hilversum?

'Ik heb altijd het romantische idee gehad dat ik terug wilde naar Friesland, waar ik een groot deel van mijn jeugd heb doorgebracht. In het begin van mijn carrière, toen ik bij omroepen werkte, had ik een hekel aan Hilversum. Daar wilde ik niet dood gevonden worden. Maar nu ik in Hilversum woon en kinderen heb, vind ik het prima. Mooie omgeving, prima scholen, een leuk huis; ik ben hier helemaal happy. En Friesland ben ik ontgroeid. Een tijdje geleden speelde er een mogelijke baan, bij De Leeuwarder Courant. Toen zei mijn vriendin: ik wil niet begraven worden daar. Ik moest er even over nadenken, maar ze had gelijk: ik moet daar niet heen. En het bevalt me veel te goed bij RTL.'

Pieter Klein met zijn advocaat tijdens een kort geding in 2012 tegen de ministeries van Algemene Zaken en van Economische Zaken, waarbij RTL Nieuws eiste dat het kabinet de koopkrachtcijfers openbaar zou maken Beeld anp
Pieter Klein met zijn advocaat tijdens een kort geding in 2012 tegen de ministeries van Algemene Zaken en van Economische Zaken, waarbij RTL Nieuws eiste dat het kabinet de koopkrachtcijfers openbaar zou makenBeeld anp

Schrijven over je privéleven: taboe of niet?

'Mijn zoon en dochter zaten op school bij Dascha Graafsma, in Hilversum. Ik werd geraakt door haar vermissing en helemaal door het nieuws dat ze onder een trein was gekomen. Nadat haar vader het publiek meer informatie had gevraagd over Dascha's laatste uren, besloten we er bij RTL aandacht aan te besteden. Dat was een lastige afweging en daarover schrijf ik dan in mijn column op de site. Dan zeg ik eerlijk dat ik geëmotioneerd was door het nieuws. Dat is voor onze doelgroep een goede manier om verhalen te vertellen: persoonlijk en dichtbij. Ik weet dat sommige journalisten moeite hebben met columns waarin ik mijn privéleven erbij haal. Het is op eieren lopen, maar ik vind het leuk. Die kritiek is ook hopeloos ouderwets. Er werken hier mensen, waarom mag je dat niet terugzien in onze uitingen? Ik ben bijna 50, ik ben de schaamte voorbij.'

Een knipoog in het nieuws of verdieping?

'Verdieping, maar wel op een prettige manier verteld. We zitten in een stevige concurrentieslag met allerlei media, van De Wereld Draait Door tot de kranten en de NOS. We kunnen onze corebusiness, dagelijks nieuws, niet verwaarlozen, maar we moeten ook meer verdieping brengen. En dan sluimert de gedachte dat de traditionele manier van verhalen vertellen niet langer toereikend is. Zo'n tv-verslaggever die ergens in een zwart gat staat en de kijkers vertelt wat ze allang weten. Dat is het niet meer, we moeten toegevoegde waarde leveren. Zeker omdat RTL Nieuws voor veel kijkers de primaire bron van informatie is, of zelfs de enige.'

Een verslaggever naar een oorlog sturen of beeld van een freelancer gebruiken? (1)

'Oei, wat een akelig dilemma. RTL Nieuws is niet geëquipeerd voor frontlinieverslaggeving, vinden we. Als we zelf niemand sturen, ga ik ook niet in op het voorstel van een freelancer die graag wil gaan. Je hebt altijd een zekere verantwoordelijkheid, ook als je alleen gebruikmaakt van beeldmateriaal van iemand die ter plaatse is. Berichtgeving vanaf het front laten we over aan grote jongens als CNN. Zij hebben de middelen om hele teams in te vliegen, met bewaking. In principe moet je kunnen vertrouwen op hun afwegingen. Natuurlijk gaan we zelf ook naar dit soort gebieden, maar dan maken we menselijke verhalen achter de frontlinie, geen pief-paf-poefreportages.'

Stanley Kunitz of Rutger Kopland?

'Ik heb een gedicht van Stanley Kunitz geciteerd in een column over MH17. Ik kreeg tranen in mijn ogen van het slot van End of Summer: Already the iron door of the north / Clangs open: birds, leaves, snows / Order their population forth / And a cruel wind blows. Toch kies ik zonder twijfel voor Kopland, ik hou echt van zijn werk. Poëzie is voor mij troostend, ik kijk met jaloezie naar trefzekere formuleringen. Als het geschreven woord me raakt, vind ik dat bijzonder. De tranen komen bij mij snel, misschien wat sneller dan bij anderen. Ik vind emotie fijn als kompas, ik zoek altijd naar een combinatie van hoofd en hart. Dat zit ook in Kopland: melancholie en blijheid.'

Dichter Rutger Kopland Beeld anp
Dichter Rutger KoplandBeeld anp

Een verslaggever naar een oorlog sturen of beeld van een freelancer gebruiken? (2)

'Ook ver achter de frontlinie kan het misgaan. Soms ben ik daar bang voor. Pas nog, toen Jeroen Akkermans me op een zaterdagmiddag belde vanuit Oekraïens rebellengebied. 'Pieter, ik word nu meegenomen door rebellen.' Dan denk ik: is dit dan mijn foute besluit geweest? Gelukkig kwam het goed, maar toch. De dood van onze cameraman Stan Storimans, in 2008, raken we nooit meer kwijt. Hij en Jeroen Akkermans zochten de frontlijn niet op, niemand verwachtte dat de Russen Gori zouden bombarderen. Wat daar is gebeurd, tekent nog heel veel. Het vreet aan je, maar ik doe mijn best om zo onbevangen mogelijk te blijven. We praten er veel over: als je last hebt van een irrationeel gevoel bij een conflict, ga je er dan toch naartoe? Pas nog, toen verslaggever Olaf Koens naar Sinjar wilde, in Irak. Daar was IS net verslagen. De buitenlandredactie vond het te vroeg, de situatie was nog te instabiel. Dan zeg ik nee. Better safe than sorry.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden