'Mijn moeder heeft veel opgeofferd'

Een nieuwe generatie internationals dient zich aan. Donyell Malen is aanvaller van het Nederlandse elftal tot 17 jaar dat in Azerbeidzjan meedoet om de Europese titel. Hun geheime wapen: de voetbalmoeder.

Jeugdinternational Donyell Malen (17) en zijn moeder Mariska Manshanden. Beeld Lukas Göbel

Of links rijden moeilijk is? Donyell Malen zou het niet weten. 'Ik heb nooit rechts gereden.' Donyell Malen (17) is voetballer van Arsenal onder 21 jaar, en soms ook van jongere teams van de topclub uit Londen. Hij was al vertrokken naar het buitenland voordat hij rijlessen kon nemen.

Hij is een getalenteerde aanvaller. Links- en rechtsbenig. Technisch begaafd. Snel. Ronaldinho, met al zijn trucs, was zijn favoriete voetballer. Zijn kamer hing vroeger vol posters van de Braziliaan. Malen doet voor Nederland mee aan het EK voor spelers tot 17 jaar in Azerbeidzjan. En hij hoopt binnenkort zijn rijbewijs te halen. Hij verwacht weinig problemen. 'Als je kunt voetballen, kun je ook autorijden. Veel is coördinatie met je voeten.'

Hij zal best twijfels kennen in zijn jonge leven, maar Donyell Malen is zelfverzekerd. Zo koos hij bewust voor Mino Raiola als zaakwaarnemer, een van de groten in het metier, de Italiaanse Nederlander met Zlatan Ibrahimovic als prominentste voetballer. 'Toen de eerste zaakwaarnemers zich meldden rond mijn 12de, 13de, zei ik meteen dat ik alleen Mino wilde. Bij hem zitten de beste spelers. Dat past bij mij. Ik wil het beste van het beste.'

Raiola schreef een keer op een kaartje voor Malen:

Dream big.

Sacrifice.

Believe in it.

Mariska Manshanden, de moeder van Donyell, steunt haar zoon in zijn keuze: 'Mijn man is zakelijk aangelegd, maar hoe je een contract bij een voetbalclub regelt, wat je kunt vragen, voor hoelang je moet tekenen, dat weet Mino veel beter dan wij.'

Donyell Malen belichaamt het toekomstige klassieke verhaal van het moderne voetbal: jongen kan goed voetballen. Jongen gaat naar Ajax. Nog voordat jongen een profcontract tekent op zijn 16de, beantwoordt hij de lokroep van een buitenlandse topclub.

Jong talent wil tegenwoordig de beste opleiding tot voetballer en is allang niet meer eenkennig door te denken dat alleen Nederland goed opleidt. Donyell heeft jarenlang bij Ajax gevoetbald, maar het maakt hem niet uit bij welke club hij speelt. Hij wil gewoon voetballen op topniveau.

Jongens zoals hij horen bijna dagelijks: ga niet te vroeg. Grote clubs halen overal talenten vandaan, slechts een enkeling bereikt het eerste elftal. Dus raakt menig jeugdige voetballer teleurgesteld. En toch gaan ze graag: om het geld, uit ambitie. Ook Donyell voelde zich vereerd, hij had een persoonlijk onderhoud met hoofdtrainer Arsène Wenger van Arsenal. 'Ik heb met hem geluncht. Iedereen zag het zitten.' Mariska Manshanden: 'Meneer Wenger zei: er is geen zekerheid, wel vertrouwen. Als je je bewijst, krijg je een kans.' Op YouTube kun je Donyell zien scoren, in een duel van de ploeg tot 21 jaar.

Hoe graag jonge voetballers ook internationaal carrière willen maken, het kan best eenzaam zijn in het buitenland. Donyell woont in een appartement in Londen, op een kwartier rijden van het trainingscomplex in St Albans. Ook hij moest wennen aan de andere cultuur, ook in het voetbal. Was hij zo goed als hij dacht dat hij was? Veel vrienden zitten in Noord-Holland. Ze skypen of bellen weleens. 'Ik denk soms: was ik maar in Nederland. Maar dan besef ik meteen dat het niet kan. Ik mis mijn vrienden soms, maar dat gevoel gaat vanzelf weer weg.'

Donyell Malen is geboren in Wieringen. Donyells biologische vader is Robert Malen, vroeger een speler in het Surinaams jeugdelftal. Als donker jongetje viel hij op in het witte dorp, ook dankzij zijn voetbal bij de club Succes. Via Hollandia Hoorn ging hij vervolgens naar Ajax. Zijn moeder heeft de nodige offers gebracht voor haar getalenteerde zoon. Manshanden: 'Drie keer in de week bracht ik hem naar de training, later vier keer. En we hebben alles zelf gereden. Ik haalde hem om 13.00 uur op van school. Dan reden we naar Amsterdam. Om 15.00 uur was de training, rond 19.30 waren we thuis. Donyell ging later ook met de trein: om 6.45 uur vertrok hij, om 21.15 uur was hij thuis. Hij heeft nooit een rijk sociaal leven gehad hier. Hij was altijd met voetbal bezig.'

Voorlopig is Malen overigens de enige van de EK-selectie die al in het buitenland voetbalt. Het 16-jarige toptalent Tahith Chong volgt hem straks, hij vertrekt na de zomerstop van Feyenoord naar Manchester United.

Soms is er twijfel over de buitenlandse avonturen van pril Nederlands voetbaltalent. O, zeggen de critici bijvoorbeeld over zaakwaarnemer Mino Raiola, die is belust op geld, die is er alleen op uit spelers zo snel mogelijk onder te brengen bij een grote club.

Raiola, die overigens geen geld vraagt voor bemiddeling bij jonge spelers, beweert zelf dat Malen het liefst bij Ajax had willen blijven. Voor zijn familie was dat ook een stuk gemakkelijker geweest, maar Ajax toonde weinig belangstelling. Raiola: 'Als ik eens vroeg waar ze bleven met een aanbieding, zei Wim Jonk (de inmiddels vertrokken hoofd opleidingen, red.): je moet bij technisch directeur Marc Overmars zijn. En Overmars zei: vraag het maar aan Jonk.'

Manshanden: 'We kregen nooit hoogte van de plannen van Ajax. Het ging niet zozeer om dat contract. We hadden niet het gevoel dat Ajax erg in hem geloofde. We hebben nooit een gesprek met Frank de Boer gehad. Overmars? Nooit gesproken. Jonk deed toezeggingen over een contract, maar het hoe en wanneer, daar hoorden we niets over. En dat terwijl buitenlandse clubs voortdurend aanklopten. Het ging bij Ajax vaak over spelers die ze nog moesten halen. Over de spelers die ze al hadden, ging het minder.'

In een reactie laat Ajax via Marc Overmars weten dat er wel degelijk een plan was met Donyell, dat er zeker twee gesprekken zijn geweest waarbij mensen van Ajax aanwezig waren. Maar op dat moment was Donyell al in gesprek met Arsenal. 'Wat wij onszelf kunnen verwijten, is dat we niet eerder een aanbieding hebben gedaan', aldus Overmars. 'We hebben ons beleid met betrekking tot talentvolle B-junioren inmiddels aangepast, waardoor ze eerder op de hoogte worden gebracht welke plannen Ajax met ze heeft, inclusief contractvoorstel.'

Intussen schippert Manshanden tussen haar gezinsleven in Breezand en het Londense appartement. Want Donyell voelt zich dan soms eenzaam, hij is niet alleen. Zijn moeder begeleidt hem in Londen, soms in gezelschap van haar nieuwe partner. En anders is daar Donyells vader, Robert Malen.

Manshanden: 'Mijn leven staat in zekere zin stil als ik in Londen ben.' Haar man heeft een taxibedrijf in Den Helder en heeft ook een zoon en een dochter; de vader van Donyell heeft nog vier kinderen. Het is een gepuzzel om het leven te leiden rond de loopbaan van Donyell, maar ze hebben het er graag voor over. Manshanden: 'Dat doe je blind voor je kind.' Donyell, over zijn droom: 'Niemand weet of ik het eerste elftal van Ajax had gehaald als ik was gebleven. Zekerheid heb ik niet, ook niet hier in Londen. Ik weet alleen dat ik wil voetballen om prijzen, in een vol Emirates Stadium. Ik wil de beste speler zijn die ik kan zijn.'

Voorlopig voetbalt hij nog zeker twee seizoenen in Londen.

Donyell Malen

Naam: Donyell Malen
Leeftijd: 17
Club: Arsenal
Positie: Aanvaller
Moeder: Mariska Manshanden

Wat betekent je moeder voor je?

'Ze heeft veel voor me gedaan en veel opgeofferd. Toen ik naar Engeland ging, is ze mee verhuisd. Ik ben een moederskind, dus ik zou het lastig vinden zonder moeder te moeten leven. Mijn vader betekent ook veel voor me. Op voetbalgebied, maar ook als mens. Hij is een echte vaderfiguur.'

Wie is je voorbeeld als voetballer?

'Moeilijk, je hebt zo veel goede spelers. Ik zie vooral spelers van vroeger als voorbeeld, Ronaldo bijvoorbeeld. Niet Cristiano van nu, maar de oude, dikke Ronaldo. Ik keek vroeger veel naar hem en Ronaldinho.'

Wat is je droom als voetballer?

'Alles eruithalen wat erin zit. Ik hoop het eerste van Arsenal te halen. Er zijn veel mooie clubs in de wereld, daar is Arsenal er een van.'

Donyell Malen (17) en zijn moeder Mariska Manshanden. Beeld Lukas Göbel

Justin Kluivert

Naam: Justin Kluivert
Leeftijd: 16
Club: Ajax
Positie: Aanvaller
Moeder: Angela van Hulten

Wat betekent je moeder voor je?

'Ze betekent alles voor me. Ik woon bij haar, mijn ouders zijn gescheiden. Elke ochtend staat er bijvoorbeeld brood klaar of ze maakt een afspraak voor me bij de tandarts. Daardoor kan ik rustig mijn ding doen met voetbal en school. Mijn vader komt kijken bij mijn wedstrijden. Ik ben altijd welkom bij hem. Als ik naar hem toe wil, kan dat.'

Wie is je voorbeeld als voetballer?

'Cristiano Ronaldo. Ik vind het mooi hoe hard hij traint, harder dan anderen. Je hoort verhalen dat hij na de training dingen voor zichzelf doet, zo is hij de speler geworden die hij nu is. Hij heeft niet alleen talent, maar heeft er ook hard voor gewerkt.'

Wat is je droom als voetballer?

'Het eerste van Ajax halen. Daarna bij een grote club als Barcelona spelen. Maar eerst in de Premier League, dat is een spannende competitie. Je weet nooit wie er wint.'

Justin Kluivert (16) en zijn moeder Angela van Hulten. Beeld Lukas Göbel

Mike van de Meulenhof

Naam: Mike van de Meulenhof
Leeftijd: 16
Club: PSV
Positie: Doelman
Moeder: Dorine van de Meulenhof

Wat betekent je moeder voor je?

'Bijna alles. Ik deel alles met haar, evenals met mijn broer en mijn vader; we zijn een heel hecht gezin, iedereen gaat mee op wedstrijddagen.'

Wie is je voorbeeld als voetballer?

'Manuel Neuer van Bayern München. Zijn zelfvertrouwen spreekt me aan, dat heb ik ook wel een beetje. Ik weet wat ik kan en waar ik goed in ben. Natuurlijk zijn er dingen die verbeterd kunnen worden, daaraan werk ik volop.'

Wat is je droom als voetballer?

'Spelen voor Bayern München. Die club spreekt me aan, alles klopt daar.'

Mike van de Meulenhof (16) en zijn moeder Dorine van de Meulenhof. Beeld Lukas Göbel

Boyd Reith

Naam: Boyd Reith
Leeftijd: 16
Club: Feyenoord
Positie: Verdediger
Moeder: Yvonne Michel

Wat betekent je moeder voor je?

'Mijn moeder is alles. Ze doet zoveel voor ons gezin, verzorgt ons goed en geeft veel aandacht. Ze brengt me overal heen. Mijn vader komt me altijd ophalen na de training. Dan zit ik vaak al huiswerk te maken in de kantine, gelukkig heb ik geen concentratieproblemen.'

Wie is je voorbeeld als voetballer?

'Ik heb niet echt een groot voorbeeld, niet iemand die ik nastreef. Er zijn wel veel spelers die ik goed vind, zoals Lionel Messi. Hij is heel bescheiden, terwijl hij de beste van de wereld is. Tegenwoordig zie je zoveel voetballers die willen laten zien dat ze de beste zijn, Messi heeft dat totaal niet. Tegenover de buitenwereld ben ik ook wel een ingetogen en bescheiden jongen.'

Wat is je droom als voetballer?

'Over drie jaar hoop ik in het eerste van Feyenoord te spelen. Op lange termijn lijkt Spanje me mooi. Het weer is daar goed, lekker op het strand liggen. Qua clubs is het ook een mooi land, Barcelona is fantastisch.'

Boyd Reith (16) en zijn moeder Yvonne Michel. Beeld Lukas Göbel

Matthijs de Ligt

Naam: Matthijs de Ligt
Leeftijd: 16
Club: Ajax
Positie: Verdediger
Moeder: Vivian de Ligt

Wat betekent je moeder voor je?

'Heel veel, ze heeft me groot gebracht. Mijn moeder helpt me met veel dingen, ze zorgt bijvoorbeeld dat er eten op tafel komt, brengt me naar trainingen en wedstrijden en helpt me als ik moeite heb met school. Ik praat met haar over dingen die met anderen lastig te bespreken zijn, persoonlijke dingetjes. Met mijn moeder is dat altijd vertrouwd. Voor mijn vader geldt overigens precies hetzelfde.'

Wie is je voorbeeld als voetballer?

'Een speler van vroeger; Jaap Stam. Hij is iemand die mij inspireert. Qua postuur, qua spel, qua alles eigenlijk. Ik heb met Jong Ajax meegetraind waar hij trainer is, dat was supergaaf.'

Wat is je droom als voetballer?

'Het eerste van Ajax halen, daarna zien we wel weer verder.'

Matthijs de Ligt (16) en zijn moeder Vivian de Ligt. Beeld Lukas Göbel

Tyrell Malacia

Naam: Tyrell Malacia
Leeftijd: 16
Club: Feyenoord
Positie: Verdediger
Moeder: Marjorie Malacia

Wat betekent je moeder voor je?

'Mijn moeder betekent alles voor me, ze is een van de belangrijkste personen in mijn leven. Ze staat altijd achter me, met alles eigenlijk. In moeilijke situaties helpt ze me. Als ik het even niet meer weet, kan ik bij haar terecht.'

Wie is je voorbeeld als voetballer?

'David Alaba van Bayern München, volgens mij heb ik dezelfde speelstijl als hij. Ik geloof dat hij de jongste debutant ooit bij Bayern was.'

Wat is je droom als voetballer?

'Ik wil profvoetballer worden en het eerste van Feyenoord halen.'

Tyrell Malacia (16) en zijn moeder Marjorie Malacia. Beeld Lukas Göbel
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden