Mijn luisterboekenwens: huisopnames van Wolkers

Jan Wolkers maakte ook geluid als hij niet sprak, viel Arjan Peters op. Het zou mooi zijn als daar opnames van bestonden.

Arjan Peters
null Beeld Io Cooman
Beeld Io Cooman

Hoe sprak Bordewijk? Volgens Hermans, die de advocaat en schrijver een aantal malen opzocht, was hij afgemeten en misschien nooit ontspannen. De jonge Lodewijk Wiener raakte in 1962 van zijn stuk, toen hij Bordewijk vroeg naar de functie van de vreemde namen van zijn personages (Klooterbooke, Whimpysinger, Katadreuffe), en als antwoord kreeg: 'Het is zomaar.'

Geen markant stemgeluid. Misschien maar goed, dat Adriaan van Dis de Bordewijk-roman Karakter als luisterboek heeft opgenomen. Zo wordt de melodie van het proza recht gedaan (Rubinstein; euro 24,95). Aanstaande maandagavond wordt in Kunststof radio (NPO 1) de winnaar bekend van de Luisterboek Award, waarvoor naast Van Dis ook Hendrik Groen is genomineerd, de niet-bestaande bejaarde aan wie luisterboekencoryfee Jan Meng zijn stem leende (Rubinstein; euro 24,95).

Het is overigens een misverstand dat je een schrijversstem het beste kunt opnemen als hij uit eigen werk voordraagt. Neem Harry Mulisch. Een beroerd voorlezer. Die kon je beter horen praten. Ze hadden op die Herenclub van hem eens een bandje moeten laten meelopen.

Twee keer was ik bij Jan Wolkers thuis op Texel. Beide keren viel me op dat hij ook geluid maakte als hij niet sprak. Tijdens een rondleiding door de tuin kon je Wolkers voortdurend horen hummen, een tevreden neuriën dat op gezette tijden werd afgelost door een juichende uitroep: 'Ken je deze? Dat is een ginkgo! Een Japánse notenboom!' Mijn luisterboekenwens: huisopnames van Wolkers.

Eenzaamheid

In Onrust, zijn biografie van Jacob Israël de Haan, schrijft Jan Fontijn dat de dichter in 1922 droomde van de school waar hij als kind een verhaal las van een man die zo eenzaam en oud was dat niemand zijn verjaardag meer wist en dat hij die zelf ook vergeten was.

Waarom maakte men kinderen zo bang voor eenzaamheid, vroeg De Haan zich af: 'Is een verjaardag met vele gasten aan een feestmaal beter dan een verjaarsavond te Jeruzalem alleen met zijn olielamp, mijn mooie Hollandsche boeken en de afdeeling uit de Leer, die ik heb gelezen, toen ik dertien jaar werd?'

Hij woonde dicht bij een soek. Dat zou me een magisch luisterboek zijn: De Haan die een paar kwatrijnen voorleest, en dan zwijgt, overmand door heimwee, terwijl wij geluiden door zijn venster binnen horen dwarrelen. Jeruzalem, 1922. Kooplui, karren, vogels, kogels.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden