Column

Mijn Iraanse schoonzusje kan uren voor haar kledingkast staan: 'Thomas, wat moet ik aan?'

Onze man in Teheran

Volkskrant-journalist Thomas Erdbrink woont in Teheran. Hij bericht op deze plek meestal over het dagelijks leven in zijn land.

Negin Tavakolian poseert in ruil voor een jas. Foto Nami Sanati

Mijn schoonzusje Negin kan uren voor haar kledingkast staan, vol twijfel over de beste kledingcombinatie. Toch die witte Adidas Stan Smiths met een skinny jeans? Of juist hakken onder een jurkje? Een topje met een leren jasje, een witte sweater met een kat erop? 'Thomas, wat moet ik aan?'

Thomas weet het ook niet. Negin, Farsi voor 'diamant', ziet er in bijna alle outfits goed uit. Vrijwel iedere jongen in Teheran is verliefd op haar. En toch neemt die vraag - 'wat moet ik aan?'- een centrale plaats in haar leven in.

Mijn schoonmoeder en ik zitten aan de keukentafel en drinken thee. Daar komt Negin weer binnen, in een nieuwe combinatie. 'Laarzen over een legging?', vraagt ze. Mijn schoonmoeder en ik knikken vermoeid. Schoonvader roept: 'Dit is echt leuk!' Hij heeft er schoon genoeg van. 'Volgens mij kom je zo te laat.'

Negin zucht. 'Misschien toch maar die spijkerblouse?'

Jong zijn is fijn, weet je later, als als je ouder bent. Maar als je jong bent, zorgen twijfel en onzekerheid ervoor dat je er niet volop van kunt genieten. Omdat je erbij wil horen. Anders wil zijn en toch ook hetzelfde. Wie nog geen duidelijke identiteit heeft, kan er met z'n outfit snel een creëeren. Zelf begon ik als skater (wijde pijpen), werd hiphopper (Mercedes-ster om mijn nek) en vervolgens surfer (lang haar) om te eindigen als 'journalist in Iran' (voetballerskapsel en jasje).

Hoe ouder ik word, hoe onbelangrijker ik kleding vind. En ik ben vast niet de enige. In de Nederlandse winkelstraten zie ik heel wat mensen die ooit wijde pijpen en bloemen in hun haar droegen, en nu windjacks aan hebben en op Mephisto's lopen.

Dat Negin zo twijfelt over wat ze aan moet trekken, is niet zo vreemd. Zij heeft in Iran nooit een echte eigen stijl kunnen ontwikkelen. Vanaf het moment dat ze naar de basisschool ging, moest Negin, zoals alle Iraanse meisjes, een uniform aan. Eenmaal thuis werd die verruild voor een joggingbroek en kwam er 's avonds bezoek, dan werd het een jurkje.

De mode werd lange tijd bepaald door de revolutie. De enige stijliconen waren revolutionairen - meer smaken had je niet. Een goede Iraanse vrouw droeg een chador, de zwarte doek die je ook een tent kunt noemen en die alleen het gezicht laat zien. De goede Iraanse man heeft, volgens de staat, een baardje en draagt zijn overhemd over zijn broek en niet erin, want dat is kennelijk westers.

Tegenwoordig is alles anders. De revolutionair is uit de mode. Dankzij internet, buitenlandse reizen, satelliet-tv en voortschrijdend inzicht kent ook Iran nu emo's, hipsters en goths. Met precies dezelfde stijl als hun subcultuurgenoten in, pak 'm beet, Spijkenisse en Wormerveer.

Wie je in Nederland niet ziet, zijn de 'palangs', jonge vrouwen die hun haar hoogblond verven, hun lippen vol siliconen spuiten en met hoge stemmen clipjes opnemen. Het zijn een soort levende barbiepoppen. Palang betekent luipaard en Iraanse luipaardvrouwen gaan graag naar feestjes, waarbij ze het liefst leggings en strakke shirtjes dragen. Op een gekke dag trekken ze ook weleens een trainingspak aan. Dat is dan wel roze en van velours. Op hun hoofd dragen ze een petje.

Persoonlijk ken ik geen palangs, dat mag niet van Newsha. Maar ik zie ze op Instagram. En niet alleen zij, alles wat in Iran met mode te maken heeft, is op Instagram te vinden. Je kunt er zowel kleding uit het buitenland bestellen als creaties van Iraanse modeontwerpers. Ook de influencers hebben hun intrede gedaan: jonge vrouwen die op weg zijn een stijlicoon te worden. Jonge Iraanse vrouwen zijn er goed in: twee bekende influencers in Nederland, Negin Mirsalehi en Anna Nooshin, zijn van Iraanse afkomst.

Negin Mirsalehi Foto getty

Araz Fazali laat op zijn blog zien dat Iraniërs zich enorm bewust zijn van stijl en uiterlijk. Kijk maar eens op zijn Instapagina @thetehrantimes. Wie in Teheran op straat loopt, kan het met eigen ogen zien: mensen die poseren voor pagina's als die van Fazali. Met hoeden op en lange jassen aan staan ze te puffen in de hete zomerzon, uiteraard voorzien van grote zonnebrillen.

Negin doet dat ook, als model. Twee van haar vriendinnen ontwerpen jassen die ze via Instagram verkopen. Hun merk @capsuleofficial doet het goed in Teheran. Negin poseert in ruil voor een jas. Vanwege de internetpolitie in Iran werd haar hoofd er aanvankelijk vanaf gefotoshopt. Inmiddels kan het Negin niet meer schelen. 'Als ik mooi op de foto sta, krijg ik allemaal leuke berichtjes.'

Nou, dat is fijn natuurlijk. Wij zijn allang blij dat ze geen palang is geworden.

Twitter: @thomaserdbrink