Mijn eerste reflex was om plastic te boycotten

Denkfouten in hedendaags ontwerp gefileerd door innovatie-expert (en cabaretier) Jasper van Kuijk. Deze week: duurzaamheid.

Alleen, als we plastic om de kaas weghalen dan bederft de inhoud sneller en dat heeft veel grotere gevolgen voor het milieu dan die verpakking zelf. Beeld ANP

Ik schrik me elke avond weer kapot van de hoeveelheid plastic verpakkingen die er na de maaltijd op het aanrecht ligt. In mijn gemeente wordt plastic gescheiden ingezameld en dat maakt zichtbaar hoeveel je ervan verbruikt. Mijn eerste reflex was plastic dan maar te boycotten. Voor mij voortaan alleen nog komkommers zonder zo'n lullig plastic hoesje (pun intended).

Als het gaat om duurzaamheid is materiaalgebruik (en -verbruik) een van de meest in het oog springende dingen. Er is dan ook een continue stroom aan mediagenieke duurzame innovaties: een tas gemaakt van gedroogd fruit, een jas van oude vliegers, een stoel van compost. Als je ziet met hoeveel gemak ontwerpers producten vergroenen door creatief materiaalgebruik, word je extra pissig dat de grootindustrie je plakjes kaas nog steeds in dat verdomde plastic stopt.

Beeld de Volkskrant

Milieu-impact per levensfase

Alleen, als we plastic om de kaas weghalen dan bederft de inhoud sneller en dat heeft veel grotere gevolgen voor het milieu dan die verpakking zelf. Want om die plakjes kaas te maken is een koe gevoed met soja, is energie gebruikt, water, aardoppervlak, mestuitstoot veroorzaakt. Bovendien zijn plastic verpakkingen steeds beter te recyclen. Je bij duurzaamheid alleen richten op materiaalgebruik is alsof je bij een date alleen let op haarkleur. 'Ha, wat leuk, je bent blond, je past bij mij. Trouwen?'

Daarom gebruiken duurzaamheidsonderzoekers de Life Cycle Assessment (levenscyclusanalyse, of LCA). Die brengt in kaart wat de milieu-impact is per levensfase van het product (materiaalwinning, productie, distributie, gebruik, etc.). Zo gebruiken koelkasten veel energie tijdens gebruik en wordt elke generatie koelkasten wat zuiniger, waardoor je een oudere koelkast vaak beter kunt afvoeren dan doorverkopen.

Nu is zo'n Life Cycle Assessment niet per se eenduidig. Het maakt nogal uit of een elektrische auto wordt opgeladen via een kolencentrale of via zonnepanelen. En wat weegt zwaarder: de uitstoot van CO2 of het opslaan van atoomafval? Meer inzicht maakt vooral duidelijk hoe lastig het is om vat te krijgen op wat wel en niet duurzaam is. Dat is dan weer het voordeel van een tas/jas/beha gemaakt van oude transportbanden/frituurvet/popcorn. Zelfs als die niet heel duurzaam is, voelt-ie tenminste wel zo.

Jasper van Kuijk op Twitter: @jaspervankuijk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.