Mijn eerste elektrische auto's: van de stilte geniet je maar even

De eerste elektrische middenklasser, de Nissan Leaf, rijdt al rond. Verder zijn drie kleintjes te koop, en een enkele sportwagen. Wij probeerden alvast drie elektro-auto's.

AMSTERDAM/DEN HAAG - Wie weleens zijn auto, zonder de motor aan te zetten, van een heuveltje heeft laten rollen, kent al een beetje de sensatie van elektrisch rijden: geluidloos komt de stalen koets van zijn plaats en het enige wat je hoort zijn de banden op de klinkers en de vogels in de bomen. 'Net een botsautootje, maar zonder het botsen', is ook zo'n beschrijving: geluidloos rollen is een regelrechte sensatie.


In de afgelopen dagen hebben we drie elektrische auto's kunnen beproeven. De Nissan Leaf (een middenklasser waarvan de eerste honderd bijna allemaal rondrijden), de Citroën C-Zero (ook te koop als Peugeot iOn of Mitsubishi iMiEV) en een proefversie van de MINI E (sportief kleintje). Drie verschillende autotypen, maar de ervaring - en die van de talloze passagiers die een blokje om meereden - is steevast hetzelfde: genieten van de stilte, en direct daarna volgt de relativering ervan bij een hogere snelheid.


Pas dan volgen de vragen: over de kosten, het opladen, het verbruik en de actieradius en de levensduur van de batterij. Speciaal voor de benzinerijders daarom hier de antwoorden.


Best wel stil

De sensatie van het stilletjes verplaatsen is een fenomeen dat snel went. Zodra de 30 kilometer/uur-grens is bereikt, steekt het windgeruis op en worden de rijgeluiden opdringeriger. Kenners van het duurdere automobiel zeggen dan: 'Eigenlijk is-ie van binnen niet veel stiller dan een moderne, luxe auto.' En zo is het. Motorgeluid, als het tegenwoordig nog klinkt, is vooral aan de buitenkant waar te nemen. En dat ontbreekt bij de batterij-auto's die alleen maar een elektromotor hebben natuurlijk geheel.


Onze favoriete truc is dan ook het besluipen van voetgangers op het parkeerterrein. Dit lukte inderdaad prima met MINI E en de Citroën die beide fluisterstil rijden. De Nissan Leaf is voorzien van een kunstmatig geluidje dat bij snelheden tot 30 kilometer per uur de aandacht op de auto vestigt.


Wat kost zo'n auto?

Een elektrische auto is een flinke aanschaf. Dat zit 'm in het accupakket dat wel 15 duizend euro kan kosten. Gelukkig zijn de bijkomende kosten bescheiden. Behalve de kosten voor de auto en de afleverkosten betaalt de eigenaar BPM noch wegenbelasting. Leaserijders hoeven bovendien geen deel van de waarde van de auto op te tellen bij hun belastbaar inkomen (bijtelling). Het Citroëntje kost op die manier 35 duizend euro plus een beetje, de veel ruimere Nissan kost net geen 35 duizend. Opmerkelijk inderdaad. De brandstofkosten daarentegen zijn nihil. Opladen van leeg naar 100 procent kost 4 euro, zegt Nissan. Afhankelijk van de lading van de batterij en het (nacht)tarief van de elektra dus iets meer tot iets minder. Soms is opladen zelfs gratis. Vooralsnog is opladen bij de openbare parkeerplekken in Amsterdam gratis, en ook de lading via de snelladers van Nissan - oplaadtijd 30 minuten - kost niets. Alleen jammer dat er maar twee zijn: in Amsterdam-Zuidoost en Vianen.


Opladen, waar doe je dat?

Opladen kan ook thuis. Dat wil zeggen, in principe. Wij hebben dagenlang vruchteloos geprobeerd de leen-Citroën op te laden via een een verlengsnoer voor het huis. We hebben de auto leeg teruggebracht, hij werd nagekeken, maar de importeur kon niets vinden. We probeerden een ander snoer, een andere haspel en een ander stopcontact en checkten de zekeringen in de meterkast.


Toen de actieradius laag blééf, bood de gebruiksaanwijzing soelaas: 'Gebruik nooit een verlengsnoer of een haspel', stond ver weg in het boekwerkje. En inderdaad: toen eenmaal het laadsnoer van pakweg twee meter na wat opruimwerk in het buitenterrein in het stopcontact vlak achter de garagedeur was geprikt, laadde de auto op. Graag gedaan, Citroën, dat uitzoekwerk.


Opladen duurt maar een paar uur, meestal. Als de batterijen niet helemaal leeg zijn, is een paar uur laden via het gewone stopcontact genoeg voor een flink stuk rijden. De Nissan meldt op het dashboard na een dag werk: oplaadtijd tot 100 procent: 5:30 uur. Maar ook na een uur of drie laden, kan alweer een flink stuk worden gereden.


Maar wee je gebeente als je nagenoeg leeg arriveert bij een laadplek, om een paar uur later weer huiswaarts te willen gaan, enfin, zie de inzet van het bezoek aan een persconferentie in Den Haag.


Snelladen - zo'n snellaadstation heeft de omvang van een manshoge Amerikaanse koelkast en kost al snel 40 duizend euro - kan nog maar op een paar plekken. In de nabije toekomst zijn er tankstations met zulke machines waar je binnen een half uur een bijna lege accu tot maximaal 80 procent kunt volpompen. BP en Total hebben al concrete plannen.


Steeds meer steden zetten laadpalen langs de straat en sommige parkeergarages reserveren al plekken voor behoeftige elektra's. Jammer dat iedere stad en leverancier nog zijn eigen oplaadpasje heeft en er twee soorten stekkers in omloop zijn. Amsterdam deelt vooralsnog gratis parkeerplaatsen en oplaadpalen uit. Tot 31 maart 2012 is opladen en parkeren bij een laadpaal gratis.


Verbruik. Hoe ver kom ik ermee?

De actieradius van een elektrowagen is zijn achilleshiel. Consumenten zijn verwend, zegt Nissan, en de andere fabrikanten beamen dat. Onbeperkt toeren is afgelopen; de batterijlading is het touwtje waaraan de elektromobilist voortaan vastzit.


Hoe meer batterijen een auto heeft, hoe verder de auto komt. De Nissan komt 175 km ver, de Zero 115 en de MINI 200. Echt? Nee, dat halen ze nooit. Net zoals niemand gelooft dat benzineauto's die 1:15 rijden ook werkelijk 1:15 rijden, is de actieradius ook puur theoretisch.


Toen ik afgelopen maandag op een koele, regenachtige ochtend vertrok, de verlichting ontstak, de ruitenwissers aanzette, de airco (tegen beslagen ramen) en de verwarming aandeed, had ik na 2 kilometer van huis al 10 theoretische autokilometers aan energie versnoept. Uiteindelijk rekende de auto na een ritje van 43 kilometer, 58 kilometer met me af. Vooral hard optrekken en het gebruik van de airconditioning vreet energie.


De Nissan kent een ouwewijvenstand genaamd Eco, waarbij de bestuurder alle plezier in autorijden verliest, maar waarmee hij wel uiterst zuinig met de beschikbare kilometers omgaat.


Mocht u dus in de toekomst een auto met 80 over de snelweg zien kruipen, dan weet u: een elektro-auto waarvan de batterijen bijna leeg zijn.


Wat is de levensduur van de accu?

De accu's - hetzelfde type als in een laptop, alleen wat meer - lopen terug in capaciteit door het opladen. Over vijf jaar, zegt de batterijenfabrikant, heeft het pakket nog een capaciteit van 80 procent ten opzichte van de nieuwstaat. Dus in plaats van 200 kilometer, kom je dan nog maar 160 kilometer ver (103 km wordt dan 82 km). Vervangen van accu's is duur, maar wie weet hoe ver de techniek tegen die tijd is gevorderd. Fabrikanten gaan ongetwijfeld gegarandeerde inruilprijzen bieden wanneer de consument zich door onzekerheid laat weerhouden.


De stadsauto

Gereden: Citroën C-Zero (ook te koop als Peugeot iOn of Mitsubishi iMiEV)


Prijs: 35.164 euro


Motor: 64pk elektromotor met Li-Ion accu's.


Actieradius: 150 kilometer (in de praktijk 105 km)


Topsnelheid: 130 km/u


0-100: 16 sec.


Gewicht: 1.110 kg


Sterke punten: hoge instap, overzichtelijk, makkelijk te bedienen


Zwakke punten: Is net een rijdende Tamagotchi, heeft een sterke neiging tot overstuur (over de voorwielen de bocht uit tippelen). De prijs/ruimteverhouding is ongunstig, de actieradius is beperkt.


De gezinsauto

Gereden: Nissan Leaf


Prijs: 34.990 euro (vanaf augustus in de showroom)


Motor: 109 pk elektromotor met Li-Ion accu's.


Actieradius: 175 kilometer


Topsnelheid: 145 km/u


0-100: 12 sec.


Gewicht: 1.590 kg


Sterke punten: Een royale gezinsauto, veel elektronische ondersteuning van de chauffeur (actieradius via de navigatie, informatie over verbruik en verbruikers, via smartphone controleren of de oplaadstekker nog in de auto steekt - en hoe ver-ie is opgeladen).


Zwakke punten: Een karper-bekkie op wielen, hij deint en rijdt als een Amerikaans slagschip, gevoelloos stuur, onaardig plastic interieur, zachte fauteuils zonder steun.


De sportieveling

Gereden: MINI E (prototype)


Prijs: niet te koop


Motor: 204 pk elektro met Li-Ion accu's


Actieradius: 200 km ('Maar we zeggen liever 150')


Topsnelheid: 152 km/u


0-100: 8,5 sec


Gewicht: 1.465 kg


Sterke punten: Het onverslaanbare uiterlijk


Zwakke punt: Nog niet te koop


Verder te koop:


Tesla Roadster, race, vanaf 99.960 euro


Lotus Elise ECE, race, vanaf 129 duizend euro


Tazzari Zero, Smart-achtig Italiaantje, 27.990 euro


Think, Smart-achtig wagentje uit Denemarken, 29.965


Later dit jaar te koop:


Opel Ampera/Chevrolet Volt (eigenlijk een hybride in elektrovermomming zeggen critici), Renault Fluence (middenklasser). Nog later: elektrische BMW-1, Smart EV. De meeste merken hebben een elektro-auto in 2013.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden