Opinie

'Mijn eerste cultuurshock was een jong stel dat stond te tongzoenen op Schiphol'

Precies twintig jaar geleden zette columnist Ferdows Kazemi voor het eerst voet in Nederland. 'Ik word woedend als ik af en toe zie dat mijn prachtige Nederland de neiging heeft zich te vervreemden van de eigenschappen die van haar een tolerante natie maakt.'

Bezoekers van de Keukenhof vermaken zich op een mooie lentedag tussen de kleurrijke bloemenvelden.Beeld ANP

Het is vandaag exact twintig jaar geleden dat ik in Nederland arriveerde. De eerste cultuurschok had ik meteen op Schiphol. Een jong stel stond te tongzoenen. Ik keek weg, bang ze in verlegenheid te brengen. Mij niet realiserend dat wie in het openbaar tongzoent, niet gauw in verlegenheid komt.

Daarna nog meer van dergelijke culturele verschillen die ik op zijn zachts gezegd vreemd vond. Ik was gelukkig niet de enige die toen een cultuurschok doormaakte. De Nederlandse familie bij wie ik in huis kwam, had een soortgelijke ervaring met mij. U kunt zich voorstellen hoe dat gaat; een zeer ruimdenkend westers gezin dat een preuts oosters meisje in huis krijgt.

Wennen
Mijn geluk was hun ruimdenkende instelling, waardoor ik de gelegenheid kreeg op mijn eigen tempo aan deze cultuur te wennen. Ze waren er niet op uit om mij te veranderen, en al helemaal niet in een rap tempo. Ik kreeg alle ruimte en ik benutte die ruimte.

Mijn grootste (cultuur-)schok ooit was toen ik merkte hoe geaccepteerd homo's in Nederland waren. Wie uit een islamitisch systeem komt, heeft moeite met veel vanzelfsprekendheden in een westerse cultuur.

Homoseksualiteit is het grootste taboe in Iran. Homo's kunnen opgehangen worden. Je kunt niet van een uit Iran afkomstig meisje verwachten dat ze daar op eigen kracht anders over denkt. Zeker niet als het om twintig jaar geleden gaat. Ik mocht tegen de ophangingen van homo's zijn, maar dat betekende niet dat ik homoseksualiteit de normaalste zaak van de wereld vond. Nadat ik het na een tijd in Nederland geen verderfelijke en verwerpelijke zedenafwijking vond, dacht ik dat het een ziekte was.

Homoseksualiteit geen ziekte
Dezelfde Nederlandse familie met zijn engelengeduld hielp me uit mijn dromen. Mijn Nederlandse vader legde het in simpele bewoordingen uit. Mijn woordenschat was heel beperkt, maar hij had er niet veel woorden voor nodig. Ik vertrouwde hem sowieso, als een dierbare die samen met de rest van zijn gezin mij vrijheid en veiligheid naast een warm thuisgevoel geschonken had. Maar hij was ook arts en toen hij uitlegde dat homoseksualiteit geen ziekte was, had ik geen reden om er anders over te denken. Het was ongeveer een jaar na mijn aankomst in Nederland. Ja, zelfs ik, gevlucht uit een islamitisch systeem en verlangend naar vrijheid had een jaar nodig om de waarden van een westers systeem eigen te maken.

Terugkijkend naar twintig jaar leven in Nederland, kan ik niets anders zeggen dat ik dit land zeer erkentelijk ben voor wie ik nu ben en wat ik nu heb. Ik leef twintig jaar in veiligheid en vrijheid. Ik mag zeggen wat ik wil, en ik mag zijn wie ik ben. Ik bekritiseer en ik word bekritiseerd.

Ik zeg waar het op slaat en ik krijg het soms hard teruggekaatst. Toen ik hier kwam was ik een idealist. En ik durf nu te zeggen dat ik mijn idealistische veren nog altijd behouden heb. Ook die heeft dit land niet van me afgenomen. Nederland heeft mij niets afgenomen. Het heeft me alleen maar rijker gemaakt door me een rijker wereldbeeld te geven.

Dubbele nationaliteit
Ik heb een dubbele nationaliteit. Door mijn geboorte ben ik Iraniër geworden op papier. Door mijn ouders, vrienden, school en het dorp waar ik opgegroeid ben, ben ik Iraniër geworden van cultuur. Door de universiteit waaraan ik gestudeerd heb, ben ik Iraniër geworden in verzet. Door de Iraanse geheime dienst ben ik Iraniër geworden in ballingschap. In ballingschap ben ik Nederlander geworden in cultuur en op papier. Precies in deze volgorde. Ik ben Nederlander geworden op papier omdat ik eerst Nederlander geworden was in cultuur. Een andere volgorde dan toen ik Iraniër werd. En een mengsel van culturen en gebeurtenissen heeft mijn huidige identiteit gevormd.

Wat ben ik nu? Nederlander of Iraniër? Ik ben bang dat ik u het antwoord schuldig moet blijven. Waarom? Ik word woedend als ik af en toe zie dat mijn prachtige Nederland de neiging heeft zich te vervreemden van de eigenschappen die van haar een tolerante natie maakt. Ik krijg dan het gevoel van een tot over de oren verliefd persoon die haar geliefde door de vingers ziet glippen. Zij schreeuwt en slaat om zich heen. Zij wil niets anders dan hem terugkrijgen. Ben ik dan een Nederlander die zielsveel van dit land houdt? Tegelijkertijd doet mijn hart heel erg zeer als ik hoor dat het volk in mijn moederland pijn lijdt onder een islamitisch systeem én onder een mensonwaardig economisch embargo, opgelegd door mijn geliefde westen. Een volk dat dubbel gestraft wordt. Dan voel ik veel meer dan een Nederlander voor dat volk. Ben ik dan een Iraniër, die haar moederland lief heeft?

U mag zelf bepalen wie ik ben, als u maar weet dat ik net als iedereen een verworven identiteit heb, het vrije woord heilig vind, en graag wil blijven schrijven in dit vrije land. Dank, Nederland, voor twintig mooie en vruchtbare jaren.

Ferdows Kazemi is publiciste en columnist voor Volkskrant.nl.
Volg haar op Twitter: @FerdowsKazemi

 
Ik mocht tegen de ophangingen van homo's zijn, maar dat betekende niet dat ik homoseksualiteit de normaalste zaak van de wereld vond
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden