Column

'Mijn botten kunnen op een dag zonder geweld in stukken uiteen vallen'

Angst is de belangrijkste aanjager van de ziektekosten, beweert Lidy Nicolasen. 'Je wilt geen dief zijn van je eigen gezondheid, dus op naar het volgende onderzoek.'

In het Museon kunnen bezoekers voor een dagje forensisch onderzoeker zijn. Onder de begeleiding van het NFI proberen de bezoekers door middel van technisch sporenonderzoek (bloedonderzoek, botten bekijken, vingerafdrukken vergelijken) een misdaad op te lossen.Beeld anp

Op straat zie je rare dingen. Een man op de fiets die een hap neemt van zijn stokbrood, waarna hij hand en stokbrood uitsteekt om af te slaan. Een man met een bolhoed en zwarte ronde bril, de combinatie die je in feestwinkels koopt, alleen zitten deze niet aan elkaar vast en zijn ze in de mode. Please remember to check uit, zegt de tram. Uitstappen bij de uitstapdeuren, zegt de conductrice.

Ik loop dezer dagen vooral. Lopen is goed voor je botten, zeggen ze en botten hebben mijn volledige aandacht. Aanleiding is de brief van het ziekenhuis, waarin ik lees dat er op advies van de huisarts is besloten me op te roepen voor een meting van mijn botdichtheid. Hoezo op uw advies, vraag ik de huisarts aan de telefoon. Geen idee, antwoordt ze, om er geruststellend aan toe te voegen dat het een standaardprocedure is voor vrouwen boven de 50 jaar die een bot breken.

Leuk voor het ziekenhuis, slecht voor de zorgkosten, zeg ik. Ook als 12-jarige zou ik na zo'n smak op het ijs mijn pols hebben gebroken. Maar wat erger is, stel dat uit de meting blijkt dat mijn botten aftands en broos zijn, hoe durf ik me dan nog buiten te wagen, laat staan op het ijs. De wereld zal ik nog slechts bangig vanachter de geraniums durven aanschouwen.

Botontkalking
De huisarts is niet onder de indruk van mijn tegenwerpingen. Het kan geen kwaad en er zijn pillen tegen botontkalking, dus doe het maar wel. En als ook de bedrijfsarts benadrukt dat elke vrouw boven de 50 jaar dagelijks Vitamine D plus calcium moet slikken, realiseer ik me dat mijn botten achter mijn rug om een eigen leven kunnen gaan leiden, dat het in ze kan opkomen zelfstandig uit wandelen te gaan en op een dag zonder geweld in stukken uiteen kunnen vallen.

Angst is de belangrijkste aanjager van de kosten in de gezondheidszorg, zonder twijfel. Angst van patiënt en arts. Het is vrijwel ondoenlijk een uitnodiging voor zo'n onderzoek te negeren. Het is alsof je dan een dief bent van je eigen gezondheid.

De afdeling radiologie doet in nummertjes, zoals je die bij de bakker en de slager hebt. De mevrouw achter de balie vraagt meteen naar de verwijskaart van de huisarts. Ik staar haar dom en niet-begrijpend aan. Verwijskaart? Ik ben hier op uitnodiging van het ziekenhuis en op advies van de huisarts. Hoezo verwijskaart?

Balievrouwen
En toch moet het, die verwijskaart, het is verplicht blijft ze herhalen, met een hardnekkigheid eigen aan balievrouwen. Ik voel het moeras van de bureaucratie onder mijn voeten, onderbreek haar ruzieachtig, welles-nietes-welles-nietes, zucht diep en net als ik die botontkalking voor gezien wil houden, verwijst de radiologisch laborante me resoluut naar drie stoelen op de gang. Op de middelste zit een man breeduit. Ga gerust zitten, zegt hij zonder ook maar een moment in te schikken. Ik kijk naar een grote, stalen, grijze deur voor me waarop een verbodsbord voor zwangere vrouwen hangt. Pas op je kousen, roept een verpleger, die met bed en patiënt voorbij ons wurmt.

Dexa heet het onderzoek, Dual Energy X-ray Absorptiometry dat gebeurt in een kamer achter me. Een scanner beweegt op 40 centimeter afstand min of meer mee met de te meten delen van je skelet. Eerst de lendenwervels, daarna de zijkant van de ruggegraat en tenslotte een heup. De computer registreert de gegevens en berekent de botmassa. Twintig minuten, uit en thuis. Vergeet het dat je je eigen botmassa leuk thuis op de bank kunt gaan bestuderen. De uitslag gaat naar de huisarts.

Ik loop terug naar huis. Goed voor je botten. Een vrouw met één wit en één zwart been komt me tobberig tegemoet. Ze draagt witte schoenen en een zwart-wit geblokte sjaal. Een rijtje ME-wagens draait de gracht op en een fietsende moeder roept naar haar fietsende kinderen dat er kraakpanden ontruimd gaan worden. Een vrouw vraagt een verkoper van de straatkrant om shag. Ze heeft geld in haar hand. Hij kijkt haar verbaasd aan, hem vraagt nooit iemand iets.

Lidy Nicolasen is verslaggeefster van de Volkskrant. Ze schrijft wekelijks een column voor Volkskrant.nl.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden