Nieuws Migrantenkaravaan

Migrantenkaravaan vertrekt naar VS, ondanks dreigementen van Hondurese regering

Opnieuw is een migrantenkaravaan uit Honduras vertrokken. ‘We zoeken asiel’, aldus de uitnodiging voor de karavaan, die op sociale media circuleert. ‘In Honduras vermoorden ze ons.’ De Hondurese regering helpt intussen mee met het uitvoeren van het Amerikaanse anti-migratiebeleid: ze dreigt met gevangenisstraf voor ouders die met kinderen zonder papieren het land verlaten.

Migranten verlaten San Pedro Sula, een stad 180 kilometer ten noorden van Tegucigalpa, de hoofdstad van Honduras. Beeld AFP

Zo’n duizend personen vertrokken dinsdagochtend in alle vroegte vanaf het busstation van San Pedro Sula, de gevaarlijkste stad van Honduras. Een deel van hen nam de bus richting Guatemala, anderen gingen lopend, door de stromende regen. Net als bij vorige karavanen zijn er veel gezinnen met kinderen bij. De verwachting is dat het aantal deelnemers onderweg zal groeien.

De Amerikaanse president Donald Trump wil de Midden-Amerikanen koste wat het kost buiten houden. De overheid zit er al weken op slot, omdat Trump en het Congres het niet eens worden over de bouw van een grensmuur. ‘Een grote nieuwe karavaan is op weg naar onze zuidgrens’, twitterde Trump dinsdag. ‘Alleen een muur, of een stalen hek, zal ons land veilig houden. Stop met het spelen van politieke spelletjes en maak een einde aan de shutdown.’

Honduras is een van de gevaarlijkste landen ter wereld, en bijna tweederde van de bevolking leeft in armoede. Sinds de linkse president Manuel Zelaya in 2009 met een staatsgreep uit het zadel is gewipt, heerst er grote politieke instabiliteit. De huidige president Juan Orlando Hernández is in 2017 op frauduleuze wijze voor een tweede termijn herkozen. Internationale waarnemers riepen vergeefs op tot nieuwe verkiezingen.

Al tijdens zijn eerste termijn toonde Hernández zich een autoritaire leider, hij neemt het niet zo nauw met de onafhankelijkheid van overheidsinstituten en justitie. Er lopen diverse onderzoeken wegens corruptie tegen Hernández, en zijn broer is in de VS opgepakt op verdenking van grootschalige drugshandel. Demonstraties tegen zijn regime laat Hernández met keiharde hand neerslaan, daarbij zijn tientallen doden en honderden gewonden gevallen. Ook activisten en journalisten zijn doelwit.

Migranten verlaten San Pedro Sula. Beeld AFP

Maar terwijl Amerika de autoritaire, corrupte en repressieve regimes in Venezuela en Nicaragua fel bekritiseert, valt over Honduras geen onvertogen woord. Integendeel, Washington onderhoudt warme banden met Hernández. Dat hangt wellicht samen met de bereidheid van de Hondurese president om de Amerikaanse agenda uit te voeren. Hernández geeft ruim baan aan de ‘drugsoorlog’, en helpt ijverig mee met het tegengaan van illegale migratie.

Vorig jaar al verklaarde Hernández de oorlog aan mensenrechtenorganisaties die zich inzetten voor migranten, een van de activisten die betrokken was bij de eerste karavaan zit al maanden ondergedoken in El Salvador. Maandag kondigde de regering van Hernández aan op te zullen treden tegen migranten met kinderen. Ouders die eerder zijn gedeporteerd, en zonder paspoort met hun kinderen het land proberen te verlaten, kunnen tot drie jaar gevangenisstraf krijgen.

Sinds oktober zijn verschillende migrantenkaravanen vanuit Midden-Amerika noordwaarts getrokken. Ze worden via sociale media georganiseerd en verlopen vaak uiterst chaotisch. Voor migranten vormen de karavanen een aantrekkelijke optie omdat het levensgevaarlijk is om alleen te reizen. Migranten vallen in Mexico regelmatig ten prooi aan criminele organisaties. Mensensmokkelaars beschermen tegen die criminelen, maar vragen daarvoor duizenden dollars.

Hondurese migranten klimmen, op 6 januari, over het Amerikaanse grenshek bij Tijuana. Beeld AFP

De eerdere migrantenkaravanen zijn weinig succesvol gebleken. In Tijuana, op de grens tussen Mexico en de Verenigde Staten, wachten duizenden Midden-Amerikanen in erbarmelijke omstandigheden op een kans asiel aan te vragen in de VS. Ze hebben een paar pogingen gedaan de stalen omheining over te klimmen, maar Amerikaanse grenswachters joegen hen met traangas en rubberkogels terug. Duizenden anderen hebben het opgegeven, en zijn inmiddels teruggekeerd.

Desondanks zijn nog altijd veel Hondurezen wanhopig genoeg om het erop te wagen. Veel van hen zijn op de vlucht voor de criminele bendes die dood en verderf zaaien in het land. De meesten hopen de VS te bereiken, maar als dat niet lukt zullen ze ook kansen in Mexico aangrijpen. De onlangs aangetreden Mexicaanse president Andrés Manuel López heeft beloofd de migranten zoveel mogelijk te helpen: ‘Migranten zijn geen criminelen.’

President Trump heeft de Amerikaanse troepen langs de grens met Mexico het groene licht gegeven geweld te gebruiken, desnoods dodelijk.

Wanhopige inwoners van Midden-Amerika proberen continu een nieuwe karavaan te vormen, waarmee ze veilig naar de Amerikaanse grens kunnen. Rudi Chiliceo (30) uit El Salvador is een van hen. ‘Ik was nog nooit zo blij als vandaag.’

Arnovis Portillo uit El Salvador vluchtte met zijn dochtertje naar de VS. Daar nemen Amerikaanse grenswachters haar mee. Om haar vrij te krijgen belooft Portillo terug te keren naar zijn thuisland. Tevergeefs. ‘Ze hebben je bedrogen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.