Mignon is een voluptueus jongensmeisje

Ambroise Thomas: Mignon. Ambrosian Opera Chorus en Philharmonia Orchestra o.l.v. Atonio de Almeida. Sony SM3K 34590...

Pay-Uun Hiu

Franse romantische opera is in de eerste plaats Bizet en Bizet is vooral Carmen en - op een goede tweede plaats - De Parelvissers. Maar er zijn natuurlijk meer Franse romantici die opera's op hun naam hebben. In de voorhoede Gounod en Massenet, daarachter Ambroise Thomas (1811-1896) die dankzij de net verschenen heruitgave van de opera Mignon (gecomponeerd in 1866) bij Sony weer een beetje in zicht is gekomen. Al kennen we Mignon, het jongensmeisje uit Wilhelm Meisters Lehrjahre van Goethe, beter door de liederen die Schubert aan haar wijdde: 'Kennst Du das Land', 'Nur wer die Sehnsucht kennt' of 'Heiss mich nicht reden'.

'Connais-tu le pays', zingt ook de Franse Mignon, al bloeien in het libretto van Michel Carré en Jules Barbier geen citroenen maar sinaasappelen. Een detail dat er verder weinig toe doet in deze voortreffelijke opname uit 1977 met vocale kanonnen als Marilyn Horne (Mignon), Ruth Welting (Philine), Frederica von Stade (hier nog in de bijrol Frederick) en tenor Alain Vanzo (Wilhelm).

Toch is er, niets ten nadele van de kwaliteit van de uitvoerenden gezegd, iets merkwaardigs met de casting van deze gracieuze, maar lijvige (ruim drie uur durende) opera. Dat begint al met de keuze van de componist, om de rol van Mignon ('noch het één, noch het ander; noch jongen, noch meisje, noch vrouw') door een mezzo-sopraan te laten zingen. Die keuze is op zichzelf begrijpelijk omdat de rivale van Mignon, Philine, door een coloratuur-sopraan wordt vertegenwoordigd. Het levert bijvoorbeeld een grappig effect op als Mignon in de tweede acte niet alleen de kleren, maar ook het stemgebruik van Philine overneemt.

Maar een mezzo-sopraan is een al wat zwaarder stemtype, en het is verbazingwekkend dat voor de rol van deze androgyne adolescent uitgerekend de voluptueuze rijpe klank van Marilyn Horne is gekozen. Je vraagt toch ook geen actrice van vijftig een dertienjarige Juliet te spelen.

Saint-Saëns: Samson et Dalila. London Symphony Orchestra and chorus o.l.v. Sir Colin Davis. Erato 3984-24756-2.

José Cura - die in september bij het Prinsengrachtconcert een verpletterende indruk maakte - in de rol van Samson in Saint-Saëns' opera Samson et Dalila kan daarentegen alleen maar een buitengewoon gelukkige keuze heten. De Argentijnse zanger behoort tot de zeldzame tenoren die een jeugdige en viriele uitstraling combineren met de vocale kwaliteiten die nodig zijn voor een dergelijke rol. Zonder een goede tenor heb je geen Samson en zonder een stevige mezzosopraan geen Dalila. Op de nieuwe Erato-cd (met het London Symphony Orchestra en Chorus onder leiding van Sir Colin Davis) neemt Olga Borodina als Dalila het tegen José Cura op. Ze blijkt een zonder meer gelijkwaardige partij.

Ook Samson et Dalila (voltooid in 1877) is geen courant nummer in het operarepertoire; Saint-Saëns heeft meer faam opgebouwd als componist van instrumentaal werk als de Danse macabre. In vergelijking met Mignon is Samson et Dalila eerder dramatisch dan gracieus met grote, soms klassiek fugatisch opgezette koorstukken. Neigt Mignon af en toe naar wat langdradig recitatief gebabbel om een onaannemelijk plot de schijn van logica te verlenen, in Samson et Dalila hebben Saint-Saëns en librettist Ferdinand Lemaire weinig boodschap aan verhaallijnen. Alles draait meteen om het gevoel, waarbij de individuele emoties in de aria's van Samson en Delila hun pendant vinden in de koorpartijen van de Hebreeërs en de Filistijnen. Soms op het pathetische en sentimentele af.

Nelly Miricioiu: Live in Amsterdam. Vanguard Classics 999300 (2 cd's).

Vlak na de grootse rentree van sopraan Nelly Miricioiu in de Matinee van 16 januari als Norma, brengt Vanguard Classics een heruitgave van twee cd's met haar hoogtepunten in één box: Live at the Concertgebouw en het Prinsengracht Concert. Want niet alleen Cura noodde dit jaar tot ongetemperd enthousiasme, Miricioiu ging hem voor op 17 augustus 1996. Onder luid gejuich zong ze O mooie oude toren (amper als zodanig herkenbaar maar toch leuk) en parade-aria's uit opera's van Rossini, Verdi, Donizetti en Puccini. Miricioiu werd in dit tot volksfeest uitgegroeide evenement bijgestaan door tenor Luca Canonici, pianist David Harper en het Groot Omroep Koor onder leiding van Martin Wright.

De andere cd bevat hoogtepunten uit de Vara Matinees waarin Miricioiu schitterde: Tancredi en Armida van Rossini, Mefistofele van Boito en Anna Bolena van Donizetti. Ongetwijfeld betreft het fragmenten van gedenkwaardige zaterdagmiddagen, met Miricioiu op haar best, maar om ze nu meteen uit te roepen tot 'de mooiste momenten uit de Vara Matinee' doet weinig recht aan het even memorabele optreden van andere vocale grootheden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden