Middle class het nieuwe gewone volk

Ooit vormden ze een onbeduidende minderheid tussen de elite van de aristocratie en de massa van de arbeiders. Honderd jaar geleden rekende een van de vijf Britten zich tot de middle-class....

De working-class hero bestaat niet meer. 'De middle-class, een even alomtegenwoordige als zo vaak verguisde sociale klasse, is de ruggengraat van de natie geworden', schrijft de BBC in de aankondiging van de zesdelige serie Middle Classes: Their Rise and Sprawl, waarvan vanavond de eerste aflevering is te zien.

De serie geeft een indringend beeld van de Britse klasse-samenleving in de afgelopen eeuw. In de uitzendingen worden de verhalen verteld van individuele Britse middle-class-families. In de eerste aflevering wordt de kleindochter van William Stroud meegenomen naar het huis van haar grootvader in Ashwood Villas, niet ver van het centrum van Leeds.

De wijk werd in 1860 gebouwd voor de door de industriële revolutie nieuw gecreëerde groep van engineers, boekhouders, schoolinspecteurs, advocaten en managers - de zogenoemde maandloners. Dagboeken, krantenknipsels en oude archieven geven een gedetailleerd beeld van Strouds huiselijke leven, zijn illusies en zijn loopbaan.

In andere afleveringen worden de lotgevallen van middle-class-families in andere delen van het land belicht: hun gevecht om een plaats in de sociale orde, hun twijfels ('Moeten we toilet of wc zeggen?'; mag je 'wat?' roepen of zeg je 'pardon'?) en hun zo vaak door intellectuelen verguisde kleinburgerlijkerheid.

Schrijver George Orwell noemde de eindeloze rijen nieuwe woningen in de buitenwijken waar de uitdijende middle-class zich concentreerde, 'halfvrijstaande martelkamers', dichter John Betjeman deed een vriendelijk verzoek aan 'de bommen om op de forenzenstad Slough te vallen'.

De middle-class zocht later ook zijn eigen uitweg en werd de kern van de na-oorlogse protestgeneratie. 'Je zag de foto's van beatniks in de kranten. Je vond die mensen sexy en je wilde deel uitmaken van hun radicale en dichterlijke protestacties.' Maar zelfs in het protest bleef de middle-class redelijk en respectabel.

De etnische minderheden schuiven in de jaren tachtig en negentig ook aan bij de middle-class: zij worden dokter, tandarts, journalist en advocaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.