Middelbare scholieren stromen weer vaker door naar hoger niveau

Het aantal middelbare scholieren dat opleidingen stapelt, is in tien jaar niet zo hoog geweest. Mogelijk komt dat doordat scholen meer hun best doen leerlingen kansen te bieden. Dit schrijft staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs) vandaag in een brief aan de Tweede Kamer.

Beeld anp

De toename van het aantal stapelaars is opvallend, omdat de Onderwijsinspectie in 2015 nog alarm sloeg over het dalende aantal leerlingen dat binnen het voortgezet onderwijs opstroomt naar een hoger niveau. Laatbloeiers en kinderen uit lagere sociale milieus waren daarvan de dupe, stelde de inspectie destijds.

Oorzaak niet duidelijk

Sindsdien lijkt er echter sprake van een kentering. Het afgelopen schooljaar besloot 7,8 procent van de vmbo'ers en havisten na het behalen van het diploma een stapje hogerop te gaan. Dat is het hoogste percentage in tien jaar. Twee jaar eerder lag het aandeel stapelaars nog op 5,1 procent - het dieptepunt in het afgelopen decennium. 'De cijfers laten dus zien dat er door leerlingen flink wordt gestapeld', zegt Dekker. 'En dat terwijl veel mensen denken dat stapelen niet meer kan.'

De oorzaak van de toename is niet helemaal duidelijk. In zijn brief aan de Tweede Kamer suggereert de staatssecretaris 'dat leraren en schoolleiders hun verantwoordelijkheid hebben genomen om leerlingen meer kansen te bieden of om hun leerlingen beter te begeleiden in hun schoolloopbaan'.

VO-raad voorzichtig enthousiast

Ook kan het zijn dat scholen de toelatingscode vmbo-havo beter hanteren, aldus Dekker. Die code, die sinds 1 augustus 2012 van kracht is, vermeldt aan welke eisen scholieren moeten voldoen om na vmbo door te mogen naar de havo. Voorheen mochten scholen dat zelf bepalen, maar die stelden soms strenge eisen omdat ze bang waren dat een scholier het hogere niveau niet aan zou kunnen. Volgens de code mogen scholen nog hooguit een 6,8 eisen als gemiddeld examencijfer. Niet alle scholen houden zich daar overigens aan.

De VO-raad - de sectororganisatie voor het voortgezet onderwijs - reageert voorzichtig enthousiast op de nieuwe cijfers. 'Wij vinden het belangrijk dat leerlingen kunnen doorstromen van het ene naar het andere schoolniveau', zegt een woordvoerder. 'Maar het lijkt ons te vroeg om de vlag uit te steken. We kunnen de stijging nog niet helemaal plaatsen.'

Niet op elk schoolniveau

Volgens de woordvoerder zou de toename van het aantal stapelaars ook te maken hebben met de verscherpte exameneisen. Sinds een paar jaar mogen leerlingen nog maar één 5 halen voor de kernvakken Nederlands, Engels en wiskunde. 'Mogelijk was er sprake van een schrikeffect. Scholieren dachten: het wordt moeilijker om na het vmbo de havo te doen, laat ik maar gewoon naar het mbo gaan. We horen van scholen dat leerlingen nu gewend zijn aan de aangescherpte eisen en er minder krampachtig mee omgaan.'

Overigens ligt het aantal stapelaars niet op elk schoolniveau op het hoogste punt in tien jaar. Het aantal leerlingen dat na het behalen van een diploma vmbo-t (theoretische leerweg) naar de havo ging, steeg het afgelopen schooljaar weliswaar van 15 naar 17 procent, maar bleef nog achter bij de 21 procent stapelaars een kleine tien jaar geleden. Het aandeel vmbo-g'ers (gemengde leerweg) dat naar de havo ging (3,9 procent), lag enkele jaren geleden ook hoger (5,9 procent in 2006).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.