Michel Korzec was superintelligent en avontuurlijk. Maar ook provocatief en kwetsend

Het eeuwige leven: Michel Korzec 1945-2018

Michel Korzec vond dat mannen een voortrekkersrol moesten spelen in het feminisme en was medeoprichter van Dolle Mina.

Michel Korzec Beeld Hollandse Hoogte / Hape Smeele

Hij was superintelligent en avontuurlijk. Maar ook provocatief en kwetsend. Hij klopte zich op de borst als de eerste mannelijke feminist van Nederland en bedenker van de naam Dolle Mina.

'Michel Korzec was een groot man, men vergisse zich niet. Hij is aanmerkelijk geleerder dan de meesten van ons. Maar Korzec heeft altijd wat te zeiken', schreef Jan Tromp in 1995 in de bespreking van zijn pretentieuze boek Ik kan alles uitleggen, waarin hij zijn bijdrage aan de tweede feministische golf, zijn reizen naar China en het leven in het Oostblok na de val van de Muur in ongezouten Nederlandse bewoordingen beschreef.

Bipolaire stoornis

Hoewel hij toen geen goed woord voor zijn geboorteland Polen over had, keerdeKorzec daar eind jaren negentig terug omdat hij verliefd was geworden op een Poolse vrouw. Op 10 februari overleed hij in Warschau.

Zijn enige en twee jaar jongere broer Aleks Korzec, zelf psychiater in Amsterdam, zegt dat Michels gebrek aan empathie deels samenhangt met een bipolaire stoornis. 'Hij had de meest zware vorm, waarbij manische periodes zich afwisselden met ernstige depressies. De ene keer smeet hij geld over de balk. De andere keer was hij suïcidaal', zegt Aleks Korzec.

De broers werden geboren in een joodse textielfamilie uit de Poolse stad Lodz die voor de oorlog tot de intellectuele elite behoorde. Hun ouders ontkwamen aan de Holocaust bij de partizanen die zich in de Poolse wouden hadden verschanst. Na de communistische machtsgreep vluchtte het gezin in 1956 via Frankrijk naar Nederland, waar Michel natuur- en wiskunde en sociologie studeerde. Hij werd redacteur bij de Spectrum Encyclopedie. Tijdens een reis naar de Verenigde Staten las hij een pamflet over een feministische actiegroep waarin mannen een voortrekkersrol speelden. Hij wilde ook zoiets in Nederland gaan doen.

Samen met Selma Leydesdorff verdiepte hij zich in de geschiedenis van het feminisme in Nederland en kwam daar de naam van Wilhelmina Drucker tegen die de bijnaam IJzeren Mina had. Maar dat klonk niet zo strijdvaardig, waarna in 1970 tijdens een collectieve brainstorm de naam Dolle Mina werd bedacht voor een nieuwe actiegroep.

China

Omdat ze door de Vietnambetogingen en de rookbommen bij het huwelijk van Beatrix en Claus gepokt en gemazeld waren in het actiewezen, wisten ze snel publiciteit te krijgen met korsetverbrandingen en de bestorming van mannenbolwerk Nyenrode.

Snel had Korzec het weer gezien. Zijn nieuwe fascinatie werd China. Daar wilde hij naartoe. 'Op de meest grondige wijze bereidde hij zich daarop voor. Hij bestudeerde de geschiedenis en cultuur van het land, leerde de taal vloeiend spreken en trouwde zelfs een Chinese vrouw', zegt Aleks Korzec.

In 1988 promoveerde hij op de arbeidsverhoudingen in China. Eén jaar later was hij in China toen daar de opstand op het Plein van de Hemelse Vrede plaatsvond. Bij terugkeer in Nederland ging hij politieke wetenschap doceren in Leiden en Chinese economie in Leuven. Na de publicatie van Ik kan alles uitleggen maakte hij een film met zijn vriend Theo van Gogh.

Met zijn nieuwe vrouw, een hoogleraar en invloedrijk analist, keerde hij terug naar Polen, waar hij hoogleraar werd aan de universiteit van Warschau. Michel Korzec voelde zich volgens zijn broer continu onder druk staan om aan het hoge verwachtingspatroon van zijn ouders te voldoen. Daardoor werd hij een narcistische persoonlijkheid die veelvuldig met zichzelf en zijn omgeving in de knoop raakte. Uit zijn eerste huwelijk heeft hij een zoon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.