Reportage

Michael Cohen trok een nieuw gordijn weg voor het Trump-theater

Michael Cohen (tweede van rechts) tijdens de hoorzitting in het Amerikaanse Congres op 27 februari, 2019. Beeld EPA

Tijdens de hoorzitting in het Amerikaanse Congres woensdag kwam Trumps voormalige advocaat Michael Cohen met bewijzen van betalingen aan porno-actrice Stormy Daniels. Tegelijkertijd stelde hij dat het met Trumps Russische connecties wel meeviel.

Ergens halverwege de hoorzitting woensdag in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden toonde Michael Cohen, Donald Trumps voormalige advocaat en fikser, veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf omdat hij zijn baas uit de wind dacht te moeten houden, een soort medelijden met de Republikeinse volksvertegenwoordigers die hem ondervroegen.

‘Ik deed hetzelfde als wat jullie nu doen’, zei Cohen. ‘Tien jaar lang beschermde ik meneer Trump.’ Hij liet zijn blik over zijn ondervragers gaan. ‘Hoe meer mensen Donald Trump volgen, zoals ik blind deed, hoe meer van hen dezelfde gevolgen zullen ondervinden als ik.’

Fel en kritisch kweten de Republikeinse Congresleden zich van hun taak: ze maakten de man die jarenlang duistere zaakjes regelde vanuit de Trump-toren in New York uit voor leugenaar, bedrieger, narcist, een geldbeluste bullebak. Eindelijk zat hij voor hen, de man die die verwerpelijke eigenschappen naar Washington had gebracht: Michael Cohen.

‘Zijn aanwezigheid hier is bespottelijk’, zei afgevaardigde Mark Green uit Tennessee. ‘U bent een pathologische leugenaar’, zei Paul Gosar uit Arizona. ‘Moeten we naar hem luisteren?’

Ja, dit was de pathologische leugenaar naar wie ze moesten luisteren, een leugenaar die hun de waarheid moest vertellen over de man van wie ze elk woord voor zoete koek slikken.

Voor het eerst in het nu tweejarige bewind van Donald Trump zat hier een getuige die de Amerikaanse volksvertegenwoordigers in het openbaar de gelegenheid gaf om meer te weten te komen over de praktijken van de huidige president, en over de dingen die hij heeft gedaan om president te worden. Maar die gelegenheid werd maar door de helft van de parlementariërs aangegrepen.

De andere helft greep de gelegenheid vooral aan om zijn loyaliteit aan de president te betuigen.

Papieren bewijs

Cohen trok woensdag een nieuw gordijn weg voor het Trump-theater dat Amerika al twee jaar bezighoudt. Activiteiten en gebeurtenissen waarover onderzoeksjournalisten van diverse media, van The Wall Street Journal tot The Washington Post al bericht hadden, werden woensdag onder ede bevestigd door een man die vaak in de kamer was als ze plaatsvonden, of een handtekening zette onder de cheques en brieven waarmee ze vergezeld werden. Het zijn gebeurtenissen die Trump zelf eindeloos heeft ontkend of weggewuifd.

Zo kwam Cohen met nieuwe bewijzen en details over Trumps betaling van zwijggeld aan porno-actrice Stormy Daniels, over Trumps aankoop van een portret van hemzelf met geld van zijn liefdadigheidsstichting, en over Trumps pogingen zijn rapportcijfers geheim te houden: Cohen was degene die het allemaal fikste. Cohen liet onder meer een dreigbrief zien die hij in 2015 naar de Fordham University stuurde, om hen te dwingen Trumps rapportcijfers ‘voor altijd’ te verzegelen.

Ook over de affaire-Daniels had Cohen een nieuw papieren bewijs: een cheque die Trump tijdens zijn presidentschap vanaf zijn eigen bankrekening naar Cohen stuurde om hem (deels, hij betaalde in maandelijkse termijnen) te vergoeden voor de 130.000 dollar die Cohen aan de vrouw had betaald die zei dat ze een affaire met Trump had gehad. Trump heeft altijd ontkend dat hij weet had van die betaling.

Daarmee is het mogelijk dat Trump tijdens zijn presidentschap een strafbaar feit heeft gepleegd. Dit omdat het zwijggeld, bedoeld om onwelgevallige informatie stil te houden tijdens een verkiezingscampagne, als campagnebijdrage wordt gezien, en bijdragen hoger dan 2.700 dollar zijn illegaal. Het is een van de redenen waarom Cohen naar de gevangenis moet.

Cohen vertelde dat Trump hem had opgedragen te ontkennen dat Trump van de betalingen af wist. Later kwam dat toch uit.

Hij bracht Trump ook in het nauw door te verklaren dat hij erbij was toen deze telefoon kreeg van adviseur Roger Stone.  Stone zei in het gesprek dat hij contact had gehad met Wikileaks en dat er een nieuwe lading gehackte e-mails van Hillary Clinton aan zat te komen.

Cohen beweerde verder dat Trump, behalve een oplichter en een leugenaar, ook een racist is. Dat laatste werd  door afgevaardigde Mark Meadows weerlegd door een zwarte werknemer van de Trump Organisatie te tonen. Meadows: ‘Ik heb driehonderd gesprekken met Donald Trump gevoerd en hem nooit iets racistisch horen zeggen!’

Reactie Trump

Zoals verwacht heeft president Trump, in een eerste reactie op de getuigenis van Michael Cohen, zijn oud-advocaat uitgemaakt voor een leugenaar. Maar Trump zei donderdag ook te waarderen dat Cohen toegaf geen bewijzen te hebben dat de miljardair in 2016 samenspande met Moskou om de presidentsverkiezingen te winnen.

‘Hij heeft veel gelogen’, aldus Trump na afloop van de top in Hanoi met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. ‘Het was schaamteloos. Maar niet over één ding: dat er geen samenspanning was. Ik was onder de indruk dat hij dit erkende.’

Geloofwaardigheid in twijfel getrokken

Er waren opvallende zaken die door Cohen werden ontkend. Zo zei hij geen weet te hebben van grote zakken geld die door Russische oligarchen zouden zijn binnengedragen om appartementen in Trump-complexen te kopen; volgens hem valt het wel mee, met de Russische klandizie van Trump. Ook zei hij nooit in Praag te zijn geweest. Dat is een groot detail uit het zogeheten Steele-dossier, het door een Britse oud-spion samengestelde rapport met hele en halve roddels over Trumps connecties met Rusland. Cohens aanwezigheid in Praag is voor sommige samenzweringsdenkers een belangrijk stukje van de puzzel die eventuele samenwerking tussen Trump en het Kremlin, tijdens de verkiezingscampagne van 2016, zou moeten bewijzen.

Cohen zei ook dat Trump hem niet direct maar indirect had opgedragen te liegen, bij zijn vorige bezoek aan het Huis van Afgevaardigden. Die leugen ging over de inspanningen een Trump-toren in Moskou van de grond te krijgen, en die veel langer doorgingen dan Cohen tijdens zijn hoorzitting beweerde. Ook hiervoor is Cohen veroordeeld – een directe opdracht van Trump om te liegen zou de president medeplichtig maken aan die misdaad. ‘Zo werkt hij niet’, zei Cohen.

Cohen kon overigens niet op alle vragen over illegale activiteiten van Trump antwoord geven, zei hij, omdat sommige daarvan nog worden onderzocht door het openbaar ministerie in New York.

De Republikeinen vroegen nauwelijks iets over hun president – zij zagen de hoorzitting als rechtszaak, en het enige wat zij in als advocaten van de verdachte konden doen was de geloofwaardigheid van de getuige in twijfel trekken. Bob Gibbs uit Ohio verwoordde hun emoties het duidelijkst, in een tirade tegen Cohen. ‘Jij komt hier en scheldt onze president uit, onze commander-in-chief, die de wereld veiliger probeert te maken, je scheldt hem uit voor racist en oplichter... zo ken ik hem helemaal niet, ik zie een oprechte man die Amerika beter wil maken voor álle Amerikanen! Dat je dit doet is echt niet te geloven.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden