MH17-herdenking 'aangrijpend' en 'waardig'

Thema MH17-herdenking: 'Hoop in verdriet'

Zo'n 1.600 nabestaanden hebben vrijdagmiddag in het NBC Congrescentrum in Nieuwegein hun omgekomen geliefden bij de vliegramp met de MH17 herdacht. De ramp gebeurde precies een jaar geleden. De Stichting Vliegramp MH17 organiseerde de besloten herdenking en de nabestaanden stelden zelf het programma samen.

Nabestaanden van de slachtoffers van MH17 tijdens de herdenking in Nieuwegein. Beeld anp

'Het was erg aangrijpend', zegt Volkskrant-verslaggeefster Susanne Geuze, die aanwezig was bij de herdenking met het thema 'Hoop in verdriet'. 'Als buitenstaander voelde ik het verdriet in de zaal, een nietszeggende congreszaal die met ieder persoonlijk verhaal kleiner en intiemer werd. Het was met name bijzonder om foto's van alle slachtoffers te zien. Foto's waarop het leven ze nog toelacht.'

Naast het tonen van foto's, werden ook de namen van alle slachtoffers voorgelezen en een minuut stilte in acht genomen. Dat was nadat de vrouw van de co-piloot een toespraak hield. Ze had haar man nog gesmeekt te stoppen met zijn werk na het verdwijnen van vlucht MH370, maar hij wilde blijven vliegen. Ze zag het daarom tijdens de herdenking als haar plicht het werk van haar man af te maken, waarna ze de tekst voorlas die hij had voorgelezen als het vliegtuig met vluchtnummer MH17 een normale landing had ingezet. 'Wij vinden het fijn dat u met ons hebt gevlogen. Bedankt en een prettige dag.'

Tijdens de dienst gaven meerdere nabestaanden toespraken, droegen een gedicht voor of zongen een lied. Premier Mark Rutte sprak de aanwezigen aan het begin kort toe. 'Het eerste moeilijke jaar is voorbij', zei hij. 'Hoe ieder van u dit moment ook ervaart. Zeker is dat de slachtoffers, uw geliefden, voor altijd in onze herinnering blijven. U wens ik toe dat in die herinnering hoop en kracht schuilgaan.'

Namens het kabinet waren verder de ministers Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie), Bert Koenders (Buitenlandse Zaken), Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken) en staatssecretaris Wilma Mansveld (Infrastructuur en Milieu) aanwezig.

Ineens kwam er iemand door het dak

De ramp met vlucht MH17 heeft ook Oost-Oekraïners hard geraakt. Verslaggever Bert Lanting en fotograaf Daniël Rosenthal doen een jaar na de ramp verslag vanuit de dorpen waar het vliegtuig neerstortte.

De vrouw van de Maleisische copiloot tijdens de herdenkingsdienst. Beeld epa

Elk jaar herdenking

Verder maakten nabestaanden van knuffels een 'haag van medeleven' en brachten zonnebloemen mee; een deel van het neergeschoten vliegtuig kwam in een zonnebloemveld terecht.

Behalve nabestaanden uit Nederland waren er ook velen uit andere landen aanwezig. Onder hen meer dan tweehonderd mensen uit Maleisië en mensen uit alle andere betrokken landen. Verder waren er vertegenwoordigers van verschillende ambassades aanwezig.

Bestuurslid Evert van Zijtveld van de Stichting Vliegramp MH17 zei na de herdenking dat er elk jaar een herdenkingsplechtigheid voor nabestaanden van de slachtoffers van de ramp met vlucht MH17 komt.

'Het is goed om te herdenken', benadrukte Van Zijtveld. 'We vergeten onze dierbaren nooit en mogen deze ramp nooit vergeten.' Van Zijtveld verloor zijn zoon, dochter en schoonouders door de ramp. Hij omschrijft de herdenking van vrijdag als 'een hele mooie, waardige ceremonie met veel emotie.'

Nabestaande met zonnebloemen tijdens de MH17 herdenking in Nieuwegein. Beeld anp
De zaal in Nieuwegein tijdens de MH17-herdenking. Beeld anp

In het hele land hangt de vlag halfstok ter nagedachtenis aan alle 298 inzittenden van de MH17 die om het leven kwamen. Onder hen waren 196 Nederlanders. De vlucht van Malaysia Airlines vertrok vanaf Schiphol en stortte neer boven het oosten van de Oekraïne.

Porosjenko: Rusland is dader

Vijf leden van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa hielden om 16.20 uur plaatselijke tijd een minuut stilte bij het monument voor de slachtoffers in Grabovo, Oekraïne. Zij denken dat op dat tijdstip, precies een jaar geleden, het vliegtuig van Malaysia Airlines is neergestort.

Bij de herdenking van de ramp staan de strijdende partijen in Oekraïne niet alleen stil bij de overledenen, maar ook bij de schuldvraag. President Petro Porosjenko riep de internationale gemeenschap op de 'moordenaars' te straffen, terwijl de premier van de opstandige Donetsk-regio bij een herdenkingsceremonie de 'Oekraïense criminelen' verantwoordelijk stelde voor de ramp.

Porosjenko zocht niet de nuance in zijn toespraak als het ging om de schuldvraag. 'Vlucht MH17 is neergeschoten door een Russische BUK-raket die werd gelanceerd door een Russische eenheid op bevel van het Russische leger, met 298 onschuldige slachtoffers als gevolg', zei hij.

Het was de eerste keer dat Prosjenko in zulke directe bewoordingen de schuld op Rusland schoof.

Rebellenleider Aleksander Zachartsjenko had een andere mening. 'Op deze plek zijn onschuldige slachtoffers omgekomen. De Oekraïense criminelen zijn hiervoor verantwoordelijk', zei hij bij de herdenking in Grabovo. Na de toespraak van Zachartsjenko legden mensen uit de verschillende dorpen in het rampgebied bloemen bij een monument voor de slachtoffers.

De herdenking in Grabovo was door de lokale gemeenschap georganiseerd, maar kreeg vandaag een politieke lading met vlagvertoon van de Volksrepubliek Donetsk en het verschijnen van Zachartsjenko. Gisteren al kwamen ongeveer honderd gewapende rebellen naar het plaatsje, naar eigen zeggen om de herdenking te beveiligen.

Monument voor de MH17-slachtoffers nabij Grabovo, waar veel brokstukken van het vliegtuig neerkwamen. Beeld anp
De Oekraïense president Petro Poroshenko. Beeld reuters

'Geen dader aangewezen'

Een jaar na de ramp met vlucht MH17 kan de Nederlandse regering nog steeds niet zeggen wie verantwoordelijk is. Halverwege oktober verschijnt een rapport over de ramp van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid, waarin naar verwachting nog geen dader wordt aangewezen. Nederland voert een ingewikkeld diplomatiek schaakspel om de daders van de ramp voor het gerecht te krijgen, blijkt uit een reconstructie van de Volkskrant.

Het Nederlandse voorstel om de daders in een VN-tribunaal te berechten, stuit vooralsnog op weerstand van de Russische president Vladimir Poetin. Poetin vindt zo'n tribunaal 'contraproductief' en 'voorbarig'.

Een deel van een container ligt in een veld met zonnebloemen in het rampgebied van de MH17. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.