Nieuws Wapensmokkel

Mexico wijst VS terecht: ieder uur gaan tientallen illegale wapens de grens over

Mexico is het beu dat gesprekken met de Verenigde Staten alleen maar over migratie gaan, en wijst zijn machtige bovenburen voor het eerst op een stokoude olifant in de kamer: wapens. Ieder uur gaan naar schatting 22 Amerikaanse wapens illegaal de grens over naar Mexico. ‘En dat moet stoppen’, aldus de Mexicaanse minister van Buitenlandse Zaken Marcelo Ebrard.

Duizenden geweren liggen klaar om vernietigd te worden in Mexico. Beeld AFP

In Mexico woedt sinds 2006 een bloedig conflict, met hoofdrollen voor drugskartels, gewapende burgermilities en corrupte veiligheidstroepen. Het land kampt momenteel met bijna honderd moorden per dag. Ongeveer 70 procent van de wapens die in Mexico in beslag worden genomen, is afkomstig uit de VS, een land met extreem soepele wapenwetgeving. Vaak zijn ze op legale wijze aangeschaft, waarna ze de grens over worden gesmokkeld en doorverkocht aan criminelen.

Ebrard was dinsdag in Washington voor een ontmoeting met onder meer de Amerikaanse vicepresident Mike Pence. ‘We moeten de stroom aan illegale wapens bevriezen’, aldus Ebrard na afloop van het gesprek in een persconferentie. Ebrard kondigde aan dat volgende week een werkgroep met regeringsfunctionarissen uit beide landen van start gaat. ‘Die gaat iedere maand informeren hoeveel wapens Mexico zijn binnengekomen en op welke manier.’

Het hoofdonderwerp van het gesprek tussen Pence en Ebrard was het tegenhouden van migranten, een van de stokpaardjes van president Donald Trump. De VS dreigden deze lente met torenhoge importtarieven als Mexico het aantal Midden-Amerikaanse migranten dat de noordgrens bereikt niet zou indammen. Mexico zag zich gedwongen een akkoord te tekenen, Ebrard bracht dinsdag verslag uit over de vorderingen.

Sinds piekmaand mei is het aantal aanhoudingen van migranten aan de Amerikaanse grens met 56 procent afgenomen, onder meer doordat Mexico duizenden extra agenten heeft ingezet aan de grenzen. ‘De Mexicaanse regering heeft belangrijke en ongekende maatregelen genomen om de illegale migratiestroom tegen te houden’, zei hoofd van de Amerikaanse grenspolitie Mark Morgan in een persconferentie. ‘Maar er moet nog meer gebeuren.’

Omstreden beleid

Morgan bejubelde het ‘Blijf in Mexico’-programma, een begin dit jaar gesloten akkoord. Migranten die op illegale wijze de VS zijn binnengekomen, moeten de uitslag van hun asielaanvraag nu in Mexico afwachten: ‘We hebben al 42 duizend individuen teruggestuurd naar Mexico’, aldus Morgan. Het beleid is omstreden: de grenssteden waar de migranten naartoe worden gestuurd, krijgen van de Amerikaanse regering een negatief reisadvies vanwege geweld en misdaad.

Ook roemde Morgan de ‘fantastische samenwerking’ met Guatemala, een straatarm en gewelddadig Midden-Amerikaans land dat na dreigementen van Trump instemde met de status van ‘Veilig Derde Land’. Vluchtelingen die via Guatemala reizen, moeten nu daar asiel aanvragen. De VS willen dat meer landen in de regio zich opwerpen als ‘Veilig Derde Land’. Dat terwijl juist geweld en onveiligheid een belangrijke motor is voor migratie. Mexico heeft geweigerd.

Michelle Bachelet, VN Mensenrechtencommissaris, uitte maandag felle kritiek op de manier waarop Mexico en de VS omgaan met de migratiecrisis. Mexico heeft het aantal massadeportaties flink opgeschroefd en zet complete vluchtelingenfamilies het land uit zonder hun de kans te geven asiel aan te vragen. Amerika heeft kinderen gescheiden van hun ouders in vreemdelingendetentie opgesloten. ‘Een dergelijk trauma creëren bij een kind valt niet te rechtvaardigen’, aldus Bachelet.

Trumps tweets houden Mexico in de tang: de grens moet dicht

Aan de zuidgrens van Mexico wacht iedereen gespannen op de komst van de nationale garde, die migranten uit Guatemala tegen moet houden. President López Obrador lijkt gezwicht voor de druk uit Washington.

In Guatemala is protest uitgebroken over een migratiedeal die is gesloten met de Verenigde Staten. Volgens tegenstanders heeft president Jimmy Morales zich laten ‘gijzelen’ door dreigementen van president Trump, en is Guatemala geen ‘veilig derde land’ om asielzoekers uit andere Latijns-Amerikaanse landen op te vangen.

Wanhopige inwoners van Midden-Amerika proberen continu een nieuwe karavaan te vormen, waarmee ze veilig naar de Amerikaanse grens kunnen. Rudi Chiliceo (30), een verschoppeling uit El Salvador, is een van hen. ‘Ik was nog nooit zo blij als vandaag.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden