'Mexico is hoofdkwartier internationale drugshandel'

Mexico is een narcostaat, een land waar de dienst wordt uitgemaakt door internationale drugsbendes. Zij zijn verantwoordelijk voor het leeuwendeel van de import van drugs in de Verenigde Staten en kunnen vrijelijk opereren dankzij hun uitstekende relaties op het hoogste politieke niveau en met politiechefs en militairen....

'Zoals Sicilië de zetel van de maffia was, zo is Mexico een van de hoofdkwartieren van de internationale drugshandel.' Dit vonnis velde de Amerikaanse ambassadeur in Mexico, Jeffrey Davidow, midden in de campagne voor de presidentsverkiezingen. Terwijl in Mexico een storm opstak over de 'ontoelaatbare inmenging' van Davidow, kreeg hij van het thuisfront steun in de vorm van de publicatie door de FBI van een lijst met de twaalf meest gezochte drugscriminelen in de wereld: zes van hen zijn Mexicanen.

De aanval van Davidow is ongetwijfeld van invloed geweest op de verrassende uitkomst van de verkiezingen, die een einde maakten aan 71 jaar partijbewind van de Institutionele Revolutionaire Partij (PRI).

De kopstukken van de PRI zijn de afgelopen jaren een voor een in verband gebracht met de georganiseerde misdaad in Mexico, tot en met de verliezende kandidaat Labastida. En de bestrijding van de drugsbendes en de politieke corruptie was het thema waarop winnaar Vicente Fox zijn hele campagne hamerde.

'Davidow spreekt de waarheid', beaamde Fox. 'Wij zijn gecolombianiseerd. En er zijn indicaties dat zelfs de officiële kandidaat hier iets mee te maken heeft.' Fox kreeg bijval van de linkse kandidaat Cárdenas, die de medeplichtigheid van Mexicaanse politiemensen, ambtenaren en politici aan de drugshandel onderstreepte. De ambassadeur weet waarover hij spreekt, aldus Cárdenas, want in Mexico opereren 500 Amerikaanse undercover-agenten, met toestemming van president Zedillo.

In het hele land, maar met name in de noordelijke deelstaten aan de grens met de Verenigde Staten, zijn machtige en uiterst gewelddadige kartels actief. Zoals de clan Arellano-Félix, die beschikt over eigen paramilitaire troepen en volgens Amerikaanse bronnen wekelijks een miljoen dollar uittrekt voor omkoopactiviteiten.

Of het kartel van Juárez, geleid door Vicente Carrillo-Fuentes sinds de dood van zijn broer Amado, die de bijnaam Heer van de Hemelen droeg vanwege zijn perfecte organisatie van de luchttransporten van cocaïne uit Colombia. Andere clans hebben hun hoofdkwartieren in Guadalajara en Sonora.

De beschuldigingen tegen Labastida dateren al uit de tijd dat hij gouverneur van de deelstaat Sinaloa was en laaiden opnieuw op toen president Zedillo hem tot minister van Binnenlandse Zaken benoemde: 'Nu hebben de narco's een directe lijn naar het ministerie.' 'De narco zetelt in de ingewanden van de federale regering', stelde Fox, verwijzend naar Labastida. Niet zo vreemd, want 'Sinaloa is de bakermat van de drugshandel.'

Labastida klaagde Fox aan wegens smaad en vertelde omstandig hoe hij in Sinaloa juist tegen de drugsmaffia had gestreden. Zozeer zelfs dat hij in 1993 het land moest ontvluchten na dreigementen van de Arellano-clan: hij liet zich benoemen tot ambassadeur in Portugal en keerde pas terug toen de lucht enigszins was opgeklaard. Fox gaf zich echter niet gewonnen: 'Labastida tolereerde en handelde met de drugsbendes.' En Cardenas vulde aan: 'Hij is de kandidaat van de georganiseerde misdaad.'

Labastida is lang niet het enige kopstuk van de PRI op wie verdenking berust. De PAN van Fox produceerde zelfs een 'narco-lijst' waarop een keur van PRI-dinosaurussen figureerde: minister van Defensie generaal Cervantes, de kandidaten bij de voorverkiezingen Bartlett en Madrazo, de partijbons Gamboa, gouverneur Villanueva van Quintana Roo.

Anderen als Carlos Hank, de ex-burgemeester van Mexico-stad, zouden verantwoordelijk zijn voor het witwassen van honderden miljoenen aan drugsgelden, die vervolgens in de verkiezingskas van de PRI terechtkwamen. Zelfs president Zedillo bleef niet buiten schot. De voormalige legerleider Gutiérrez beschuldigde de schoonvader en zwagers van Zedillo van banden met de leiders van het kartel van Colima.

De regering van Zedillo wijst erop dat zij de laatste jaren juist bijzonder actief en efficiënt optreedt tegen de georganiseerde misdaad. Als voorbeeld wordt steevast Raúl Salinas aangehaald, de broer van ex-president Carlos Salinas, die een straf van vijftig jaar uitzit. Justitie begon een onderzoek tegen ex-gouverneur Villanueva, die de touwtjes van de misdaad in het zuid-oosten in handen zou hebben. Maar de eerste stappen tegen hem waren nog niet ondernomen of Villanueva verdween spoorloos.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden