Metrotraject vol weerstand

Kort na het begin van de werkzaamheden aan de Noord-Zuidlijn heeft de Duitse aannemer Max Bögl overwogen zich terug te trekken. ‘De tegenslagen en tegenwerkingen in deze omvang zijn zelfs voor Nederlandse aannemers buitengewoon.’

In een brief aan de directie van het Projectbureau, belast met de aanleg van de nieuwe metro, doet Bögl een suggestie om eindelijk aan de slag te kunnen: ‘Een noodwet Noord-Zuidlijn in Amsterdam.’

Bögl, een Beiers familiebedrijf, is belast met de bouw van de drie diepe stations, aan het Rokin, Vijzelgracht en Ceintuurbaan/Ferdinand Bolstraat. Het concern kreeg de opdracht nadat alle Nederlandse aannemers wegens onbetaalbare offertes werden afgewezen.

Bovendien, zo verklaarde eerder deze week een voormalige directeur van het Projectbureau, werden de Duitsers door de Nederlandse aannemerij collectief en met geheime afspraken de voet dwars gezet: Max Bögl slaagde er niet in een Nederlandse onderaannemer te contracteren voor de betonnen wanden in de diepe stations.

Directeur J. Bögl lijkt ten einde raad als hij eind oktober 2002 schrijft: ‘Als Duitse bouwfirma met toch enige ervaring hebben wij nog nooit een werk meegemaakt waarbij er zoveel interne en externe weerstand is. Alleen met de grootste moeite en met veel tijdverlies en extra kosten kunnen we doorworstelen.’

Hij somt op: ‘De vergunningenkwesties frustreren allen en zijn enorm kostenverhogend; wanneer dit zo blijft, kunnen we beter onderbreken. Stilstand wegens gasleidingen en vervormingen in de ondergrond.

‘Veel extra werk met het verwijderen van obstakels. Geen langere arbeidstijden en vergunningen geregeld door opdrachtgever. Projectvoorbereiding niet of onvolledig gemeld aan de stadsdelen.

‘De meerdere malen geplaatste opmerking dat als we eenmaal zijn begonnen alles wel zal lopen, kunnen we nauwelijks geloven. We hebben de indruk dat de weerstand zal blijven.’

Precies een jaar later, oktober 2003, meldt zich een tweede wanhopige aannemer bij het Projectbureau, de combinatie van Strukton Betonbouw Van Oord ACZ, onder meer belast met de ondertunneling van het Centraal Station en aanleg van een metrostation bij het CS.

Op alle fronten stuit de combinatie op bureaucratische stagnatie, ‘in feite al voor de feitelijke aanvang’, zodat zij ‘een voortzetting van het project zonder een drastische wijziging in aanpak onverantwoord acht’.

Vergunningen worden niet afgegeven, werkgebieden niet functievrij gemaakt. Kortom: eind 2003 weet de combinatie dat de verwachte vertraging van oplevering niet 34 weken, zoals in de zomer van dat jaar al gemeld, maar 194 weken zal gaan bedragen. Nieuwe aanwijzingen van het gemeentelijke Projectbureau ‘werken vooralsnog niet oplossingsgericht’.

Uit beide brieven, in bezit van de enquêtecommissie van de Amsterdamse raad, blijkt waaraan de gigantische kostenoverschrijdingen voor een belangrijk deel zijn te wijten. De aannemers stellen de gemeente aansprakelijk.

Aanvankelijk, in oktober 2002 voorgelegd aan de raad, zou de Noord-Zuidlijn 1,4 miljard gaan kosten. Oplevering: 2011. Volgens de laatste raming wordt het 3,1 miljard euro en voorspelt oud-metrowethouder Herrema een nog hogere rekening. Als het meezit, rijdt de metro over tien jaar.

En geboord wordt er nog steeds niet. Zolang de boor, die al onder de grond had moeten zijn, niet kan werken, levert dat de hoofdstad per week een miljoenenstrop op. De eveneens door een Beierse firma ontwikkelde boor heeft een capaciteit van 9 tot 13 meter per dag. De boortunnel krijgt een lengte van een kleine 10 kilometer.

Verbetering: Directeur J. Bögl lijkt ten einde raad als hij eind oktober 2002 schrijft: ‘Als Duitse bouwfirma met toch enige ervaring hebben wij nog nooit een werk meegemaakt waarbij er zo veel interne en externe weerstand is.’ (Binnenland, pagina 3, 19 september). De brief van aannemer Bögl over de Noord-Zuidlijn is van oktober 2003, ruim een jaar nadat de aanleg van de metrolijn was begonnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden