Metrolijn Amsterdam overstijgt budget

Bouwbedrijven vragen 470 miljoen gulden meer voor de bouw van de Noord-Zuidlijn in Amsterdam dan was begroot. De gemeente legt zich niet neer bij de hoge prijzen en hoopt met onderhandelen geld in de portemonnee te houden....

De nieuwe metrolijn in Amsterdam zal voornamelijk worden aangelegd door Duitse bouwers. De Duitse bouwmarkt is ingestort, waardoor er veel Duitse aanbieders zijn. Dat komt goed uit, want Nederlandse bouwbedrijven vragen hoge bedragen. Ze vinden delen van de lijn te risicovol en hun orderportefeuille is nog goed gevuld met de Betuwelijn en de hogesnelheidslijn.

De bouwbedrijven vragen nog altijd 470 miljoen gulden meer voor de bouw van de Noord-Zuidlijn dan Amsterdam had begroot. Wethouder Dales maakte dat woensdag bekend. Door een tegenvallende bijdrage van het rijk ligt Amsterdam zelfs 520 miljoen gulden achter op schema.

Dales haalt 100 miljoen gulden uit de post onvoorziene risico's. Door de ingebruikname van de lijn met bijna twee jaar uit te stellen is ook geld te verdienen. De eerste metro rijdt nu in maart 2011. Ook valt er met Den Haag te praten over andere rekenmethodes waardoor nog enkele tientallen miljoenen guldens bijeen geschraapt kunnen worden.

Amsterdam legt zich nog niet neer bij de hoge vraagprijzen. De aanbestedingen van de ondergrondse metrostations Ceintuurbaan en Vijzelgracht en knooppunt Centraal Station zijn weliswaar stukgelopen, maar de gemeente hoopt met onderhandelen nog een en ander binnen te slepen. De aanbieders zaten daar 258 miljoen gulden hoger dan van tevoren was ingeschat. Over de stations Damrak en Rokin, de tunnel onder het IJ en de boortunnels is wel een akkoord bereikt.

Alles bij elkaar hoopt Amsterdam dat het tekort niet hoger uitkomt dan 290 miljoen gulden. 'Een beheersbaar probleem', vindt Dales. Want de aanbestedingen lopen weliswaar moeizaam, maar met de tweede aanbesteding heeft de wethouder wel 200 miljoen gulden gewonnen. De eerste aanbestedingen van de Noord-Zuidlijn liepen vast. De gemeente knipte daarop de lijn in deelprojecten, waardoor meer bedrijven konden meedoen en de risico's werden verkleind.

De Amsterdamse gemeenteraad is tot nu toe kritisch geweest over de uitgaven van het geldverslindende project. Maar veel raadsleden zullen bij de vraag om het geld bij te passen zwichten voor het argument dat niemand is gebaat bij afstel van de lijn. Ambitieuze plannen voor Noord en de kantorenlocatie aan de Zuidas hebben de lijn nodig om te slagen.

De aanbestedingen worden gecontroleerd op malversaties als prijsafspraken. Er is nog geen concreet vermoeden, maar omdat aanbiedingen honderden miljoenen hoger liggen dan begroot, lijkt een onderzoek niet overbodig. Amsterdam licht bij elk bouwproject de aannemers door. Vooralsnog wijst de gemeente op andere oorzaken. De problemen liggen vooral bij de aanleg van ondergrondse stations. Voor station Ceintuurbaan zijn de risico's groot. Zelfs de Duitsers staan niet te trappelen om een station te bouwen te midden van huizen.

De gemeente gaat eerst onderhandelen met de bouwconsortia en sluit een derde aanbesteding voor station Ceintuurbaan niet uit. Nu mijden bedrijven die klus nog en hopen andere delen van de opdracht te verwerven. Pas als die zijn vergeven, zijn bedrijven die nog werk kunnen gebruiken wellicht bereid het station voor een lager bedrag te bouwen.

Zeker is dat de lijn honderden miljoenen guldens duurder uitvalt dan was voorzien. Of Amsterdam heeft zich danig verslikt in het project en de marktontwikkelingen en risico's van het project niet goed ingeschat, of de bouwers houden prijzen kunstmatig hoog.

Het eerste is voer voor de oppositie in de raad, het tweede is object van onderzoek van het Amsterdamse Bureau Screening en Bewaking. Tot nu toe zijn er geen bouwers als verdacht aangemerkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden