Metro wordt wennen voor autoverslaafde inwoners Riyad

Zoiets als de hinder door de aanleg van de Noord-Zuidlijn, maar dan dertig keer erger: Riyad gaat op de schop. Op tal van plekken in de hoofdstad van Saoedi-Arabië belemmeren bouwputten en zandbergen de doorstroming van het verkeer. Dat is wennen, want de hoofdstad van Saoedi-Arabië was altijd geheel en al op de auto ingericht.

Metro in aanbouw in Riyad.Beeld getty

Dat gaat veranderen. Riyad krijgt een metro. En aangezien de van oliedollars bulkende koninklijke leiders de zaken graag groots aanpakken, wordt het meteen het grootste metrobouwproject ter wereld. Zes lijnen van in totaal 188 kilometer zullen de stad doorkruisen, aangevuld met een fijnmazig snelbusnet van 85 kilometer.

De metro wordt een cultuurschok voor de aan de automobiel verslaafde Saoedi's. Zullen zij de overstap naar het openbaar vervoer kunnen en willen maken?

Dat is niet de eerste zorg van Dick Spinder, projectleider van Strukton. Hij moet de in oktober 2013 begonnen bouw tot een goed einde brengen, liefst binnen vijf jaar - nóg een verschil met de Noord-Zuidlijn, waaraan de Nederlandse bouwonderneming overigens ook meewerkte. Strukton behoort, met een aandeel van 1,1 miljard dollar, tot een van de drie internationale consortia die het project uitvoeren.

Het wordt de laatste buitenlandse klus voor de 69-jarige Zaankanter. Enthousiast vertelt hij over bouwmethodes, boortunnels en spoorstaven, over beams, cut and cover en haasje over. 'Technisch gezien is Riyad het nieuwste van het nieuwste', zegt hij. 'Het is een van de veiligste projecten ter wereld. Wonderbaarlijk dat het aantal ongelukken tijdens de bouw zo laag is.'

De 85 stations moeten iets bijzonders worden. Er komen drie 'iconische' stations, ontworpen door de beroemde Syrisch-Britse architecte Zaha Hadid, onlangs overleden. Personeel komt er niet aan te pas op de treinstellen zonder bestuurder, overigens gebruikelijk bij moderne systemen.

'Als je een Lexus hebt, bén je een Lexus'

Nergens is de verslaving aan de auto zo zichtbaar als in Saoedi-Arabië en vooral in de steden. De inwoners zijn tot hun 'ijzeren kleding' veroordeeld, want openbaar vervoer is zo goed als afwezig. En auto's zijn bovendien vooral statussymbolen. (+)

De metro van Riyad is onderdeel van een bescheiden cultuuromslag, zo blijkt uit Vision 2030, de dit voorjaar gepresenteerde toekomstvisie van de Saoedische regering. De steden moeten leefbaarder worden, met meer cultuur, meer parken en meer openbaar vervoer. Ook voor de steden Jeddah en Dammam staan metro's op de rol.

Gaan de Saoedi's de metro ook echt gebruiken? Daarover bestaat in Riyad ernstige twijfel. De Saoedi is met nog geen twintig kamelen uit zijn auto te trekken, dat is hier de algemene gedachte. De metro, dat is iets voor de Aziatische arbeiders. 'Alleen buitenlanders zullen de metro gebruiken', zegt zakenman Abdullah (60), klant in de Toyota-showroom. 'Ik zal er geen stap in zetten', zegt Land Rover-dealer Mohammad Khan stellig.

De Nederlandse bouwers van de metro denken dat dat wel zal loslopen. De autoriteiten zijn al een campagne begonnen om het publiek te laten wennen aan de zegeningen van de metro. De cultuuromslag, die komt er wel, al zal het tijd kosten. 'Op het ogenblik denken de Saoedi's dat de metro gebouwd wordt voor de Pakistanen en Indiërs', zegt Spinder. 'Tot men het gemak gaat inzien.'

Voor vrouwen kan de metro een uitkomst zijn. Omdat zij niet mogen autorijden, kan het hun mobiliteit vergroten. Net als restaurants in Saoedi-Arabië zijn de coupés verdeeld in 'single' (voor mannen) en 'family section' (voor vrouwen, eventueel met mannelijke begeleider).

'In Dubai was het net zo', zegt Spinder. 'Niemand zag het zitten, een metro. Nu is hij altijd vol. Als je halverwege instapt, kun je niet zitten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden