Metamorfose door uitzinnige boer

Rinoceros..

AMSTERDAM Mensen veranderen in monsterlijke rinocerossen die door de stad denderen en alles wat voor hun voeten komt vertrappen. Dat is de tamelijk botte metafoor die Eugène Ionesco in 1959 bezigt in Rinoceros om de makkelijk te beïnvloeden en primitieve aard van de mens te typeren. Aram Adriaanse regisseert bij zijn Theatergroep, De Nieuw Amsterdam, nu een bewerking – door Justus van Oel – van Ionesco’s tekst uit 1959.

De antiheld van het verhaal is de alcoholist Bérenger – met verve gespeeld door Sabri Saad el Hamus. Hij is een vreemdeling, de existentialistische buitenstaander die zich niet wenst te conformeren aan het kudde-instinct van de massa. Dat blijkt zijn redding.

Terwijl hij de mensen die hem dierbaar zijn stuk voor stuk ziet veranderen, kan hij zijn eigen gemankeerde zelf blijven. Zijn weldenkende vriend Jean (Carl Ridders), zijn strenggelovige collega Dudard (Gustav Borreman), het naïeve meisje Daisy (Sanne Vogel), ondergaan wel de metamorfose die gepaard gaat met het laten van uitzinnige boeren en het afscheuren van kleding.

Ook wordt een link gelegd naar de huidige maatschappij. De angst en de paniek waarmee de komst van de monsters aanvankelijk gepaard gaat, wordt vergeleken met de vrees van veel mensen voor de komst van allochtonen en de multiculturele samenleving.

Toch is deze sociale satire vooral bedoeld om te lachen. Helaas zijn veel grappen te flauw en zijn de personages te stereotiep neergezet, zodat je haast medelijden krijgt met de acteurs. Dit is in verregaande mate het geval bij Vogel en Ridders, die van hun hysterische personages zulke groteske karikaturen maken, dat hun verandering in een rinoceros bijna logisch wordt.Vincent Kouters

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden