REPORTAGE

Metalhead verslaat grijze-herenpolitiek

De Taiwanese jeugd is van doorslaggevend belang voor de verkiezingszege waar de anti-Chinese DPP vandaag op afstevent. Wie en wat heeft de jongeren wakker geschud?

Marije Vlaskamp
Freddy Lim, zonder het lange metalhaar en bijbehorende make-up, gaat als parlementskandidaat als een tornado over de markt in Taipei. Beeld getty
Freddy Lim, zonder het lange metalhaar en bijbehorende make-up, gaat als parlementskandidaat als een tornado over de markt in Taipei.Beeld getty

Doe maar geen hand, gebaart de marktverkoper. Hij staat tot zijn ellebogen in een emmer met verse varkensdarmen. Aan de vooravond van de verkiezingen telt voor parlementskandidaat Freddy Lim (39) elke hand, ook een slijmerige. De voorman van de New Power Party gaat als een tornado de markt Huangnan over. Folderen en duizenden handen schudden, beleefd buigen voor ouderen en om steun vragen. 'Geef de jeugd een kans!'

De Derde Kracht worden deze nieuwe activistische partijen in Taiwan genoemd. Voortgekomen uit een allegaartje van progressieve actiegroepen en de studentenbeweging zijn deze partijen plotseling van doorslaggevend belang bij de Taiwanese presidentsverkiezingen morgen.

De Taiwanese politiek lijkt op de Amerikaanse: twee grote partijen wisselen elkaar af. Dat de Democratische Volkspartij (DPP) wint, staat al vast. Niet alleen de presidentsverkiezingen, maar ook het Taiwanese parlement wordt straks waarschijnlijk gedomineerd door deze progressieve, anti-Chinese partij. Omdat de DPP acht jaar lang vanuit de oppositie de conservatieve regeringspartij KMT aanviel, kunnen ze nu op steun van de jongerenpartijen rekenen. In Azië is een hoge leeftijd een teken van wijsheid, dus politici van rond de veertig gelden als jonkies.

Rebelse teksten en snoeiharde metal

Politiek is cool in Taiwan, waar zaterdag wordt gestemd. Een nieuwe generatie politici is in opkomst. En zo kan een radicale hardrocker zomaar een zetel in het parlement veroveren. Maak kennis met de nieuwe politieke ster Freddy Lim.

Met zijn lange haar en tatoeages flankeert hardrocker Lim op verkiezingsposters de lijsttrekker van de DPP, Tsai Ingwen. Die ziet er met haar leraressenkapsel en brave bril niet uit als een revolutionair, maar ondertussen wordt Tsai wel de eerste vrouwelijk president van het voorheen politiek zo conservatieve Taiwan. Ze wordt gesteund door de New Power Partij, die uit het niets volgens de peilingen ineens de derde partij is. Met een radicale agenda: voor het homohuwelijk, permanent toezicht op bestuurders door middel van referenda en landrechten voor Taiwanese inheemse volkeren.

Deze nieuwe, frisse ideeën maken politiek plotseling interessant voor de 1,29 miljoen jongeren - 6,8 procent van het electoraat - die morgen voor het eerst stemmen. Bleef bij de vorige presidentsverkiezingen 40 procent van de kiezers tussen 20 en 40 jaar thuis, nu waait een progressieve wind hun politieke apathie weg.

Metalhead Freddy Lim schreeuwt met zijn band Chthonic al twintig jaar snoeiharde rocknummers over vrijheid, democratie en de Taiwanese identiteit de wereld in. Beeld getty
Metalhead Freddy Lim schreeuwt met zijn band Chthonic al twintig jaar snoeiharde rocknummers over vrijheid, democratie en de Taiwanese identiteit de wereld in.Beeld getty

Metalhead Freddy, die met zijn band Chthonic al twintig jaar snoeiharde rocknummers over vrijheid, democratie en de Taiwanese identiteit de wereld in schreeuwt, went alvast aan een stropdas. 'Zonder enige ervaring wint een groep jongerenactivisten zetels. Als dat de jeugd niet inspireert tot betrokkenheid bij de politiek, weet ik het ook niet meer.'

Politiek is cool in Taiwan. Bijvoorbeeld in Café Tribeca, waar activistisch mediaplatform New Bloom een feestje geeft. David Bowie op de playlist, stevig rokende jonge vrouwen met opgeschoren kapsels en T-shirts met Fuck the Government: de staalkaart van alternatieve politiek zit bij elkaar. Dit ons-kent-onswereldje wordt vanzelf groter als we meer mainstream-jongeren meekrijgen, zegt Yating Yang (30). Ze heeft haar baan als landbouwkundige in Los Angeles opgezegd en is teruggekomen naar Taiwan. Nu zet ze zich fulltime in voor de New Power Party. 'We kunnen wel degelijk een verschil maken met zetels in het parlement. Als de DPP zich niet aan de progressieve verkiezingsbeloften houdt, zetten we ze keihard onder druk. Taiwan is klaar voor verandering.'

Ananascakes

Tegenover dit enthousiaste idealisme biedt de KMT als vertegenwoordiger van de gevestigde orde en de op de Volkskrepubliek China gerichte zakenwereld vooral versleten doemscenario's. Dat zonder goede betrekkingen met Peking de economie kapotgaat. Dat er misschien zelfs oorlog komt. Dat Taiwan onder de DPP in de buitenlandse diplomatie slechts 'verschroeide aarde' treft.

Wang Jian-chyuan van het Chung-Hua Instituut voor economisch onderzoek geeft redenen om op de KMT te stemmen. 'Door de koopkracht van Chinese toeristen is de verkoop van ananascakes vertwaalfvoudigd. Critici zeggen dat we onze waardigheid aan China hebben verkocht. Maar wat is waardigheid waard zonder vrede?'

Naast Wang twee ministers die de grijze-herenpolitiek van de KMT toelichten. Deze mannen vinden het jammer dat ze hun klus niet mogen afmaken. Zoals het vrijhandelsverdrag met China, dat ze iets te haastig wilden ratificeren. Die haast leidde tot een horde woedende studenten, die in 2014 het parlement bezetten. Deze Zonnebloembeweging keert zich tegen alle regeringspolitiek die op China is gericht.

'Ik ben meer tegen de huidige regering dan dat ik anti-Chinees ben', zegt Kevin Wang (32), betrokken bij de Zonnebloembeweging. 'Taiwan moet niet alle eieren in een Chinees mandje leggen. Taiwan moet alternatieven bedenken. Nu krijgt elke elektronicafabrikant die zijn fabrieken in China heeft, subsidie van de Taiwanese overheid. Terwijl onze eigen innovatieve bedrijfjes niet van de grond komen.' De KMT hamert volgens hem op meer van hetzelfde, terwijl veel mensen daar nu juist genoeg van hebben. Met het verhaal van de ananascakes zal de KMT de zwevende kiezer niet winnen.

DPP-senator Wu Suyao op jacht naar stemmen in haar district Beitou.'Hallo burgers! Geef mij uw stem!' Beeld getty
DPP-senator Wu Suyao op jacht naar stemmen in haar district Beitou.'Hallo burgers! Geef mij uw stem!'Beeld getty

'Het gaat ons om banen. Om lagere huizenprijzen. Om meer inspraak. Om trots zijn op Taiwan, in plaats van aan te schurken tegen China omdat dat zogenaamd goed voor onze economie is', zegt een gemberverkoper op de markt. Freddies portret hangt in zijn stalletje; ze zijn generatiegenoten. In zijn wereld zijn mobiele telefoonspelletjes, hiphopmuziek en de opbrengst van zijn marktstalletje belangrijk: de Volksrepubliek zal hem een rotzorg zijn. 'Ik ben Taiwanees. Politiek moet over Taiwan gaan en niet over Peking.'

Wijselijk heeft Tsai Ingwen een keer verkondigd dat ze waarde hecht aan de status-quo wat betreft China. Verder laat de DPP het onderwerp 'China' links liggen, als een grote rode olifant die iedereen ziet, maar demonstratief negeert. DPP-senator Wu Suyao (42) staat langer stil bij ouderen die klagen over drukte bij het openbaar voetenbad waar ze hun benen laten weken in geneeskrachtig water, dan bij China. Dat wil niet zeggen dat Wu geen standpunten over China heeft. Sterker, in Peking zouden ze er een rolberoerte van krijgen.

Baby's zoenen

'Ik beschouw China niet als familie', zegt Wu. 'Dat we hetzelfde bloed zouden hebben geldt voor de oudere generatie, die van het vasteland naar Taiwan is gekomen. Voor mijn generatie is China op zijn best een goede vriend. Een buurland. Een ander land.' Dat is vloeken in de Pekingse kerk, die Taiwan als onlosmakelijk onderdeel van China beschouwt, maar daar zit Wu niet mee.

Toen ze in 2012 Shanghai bezocht schrok ze van de snelheid waarmee China zich heeft ontwikkeld. 'Wij Taiwanezen moeten nog meer ons best doen om onze eigen weg te vinden. Anders worden we ingepakt. Iedereen praat nu over de Taiwanese identiteit. Feitelijk bestaat die identiteit in mijn ogen uit zaken die ze in China niet hebben: vrijheid, democratie, mensenrechten. Taiwan is een open samenleving. Onze Chinese vrienden zijn van harte welkom om van onze ervaringen met democratisering te leren.'

Dat is wel weer genoeg over China, vindt Wu. De mensen in haar district Beitou zijn meer geïnteresseerd in dagelijkse zaken, zoals belastingverlaging. 'Kom op, we gaan baby's zoenen en vlaggen uitdelen' Ze fietst de wijk in. Een MC - een man met een krakende speaker en een microfoon - voorop, en Wu met haar team erachteraan. De Taiwanese campagnestijl is vrolijk, uitbundig en vooral luidruchtig. Wu's stem schalt door de straten: 'Hallo klein kindje! Hallo oude dame op de derde verdieping! Hallo burgers! Hier is Wu Suyao! Wu Suyao, lijst twee, geef me uw stem!' Ze kennen haar al lang in Beitou. 'Wat jammer dat je je haar hebt afgeknipt', roepen voorbijgangers haar toe. Wu: 'Zo lijk ik meer op onze nieuwe president!'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden