'Metaal boert goed, dus nu beuren'

EMMEN - Het gaat nog beter met de kunststofproducent dan toen VNO-NCW-voorzitter Bernard Wientjes er eigenaar was. Dus waarom zouden Rik Bonnes en Robert de Vries van VDL Wientjes in Emmen vandaag niet staken? 'Een bedrijf dat slecht draait vragen we heus niet om een loonsverhoging', zeggen de vijftigers, die 'al eeuwen met veel plezier' werken bij wat sinds 2005 onderdeel is van de grotere VDL Groep.


Voor de estafettestaking in de groot- en kleinmetaal, die maandag de derde week in ging, is bijna de tienduizendste staker ingeschreven. Maandag en vrijdag wordt - steeds op andere locaties - het werk voor een dag neergelegd. Gisteren waren Emmen, Almere, Dordrecht en Tilburg aan de beurt.


In Emmen lijkt het wel feest. Traditiegetrouw is het vroeg verzamelen aan de poort, vandaag om zeven uur bij Draka Kabel. De stakers steken over naar de collega's van Honeywell, dat gasregel- en beveiligingsapparatuur maakt. Op naar koffie, broodjes en een dweilorkest in het hotel, waar vierhonderd stakers zich registreren.


'Het lijkt erop dat mensen uit hun schulp beginnen te kruipen', zegt historicus Sjaak van der Velden, die veel over stakingen publiceerde. 'Dit is het derde jaar dat wordt gewaarschuwd voor een hete herfst. Maar mensen lijken nu pas in beweging te komen.' De historicus noemt de staking opmerkelijk. 'In tijden van crisis bedenkt men zich wel twee keer om te staken, want mensen vrezen ontslag. Maar de metaal, die als eerste afdwong dat het recht op vakantiedagen in de cao werd opgenomen, is een sector die stakingen van oudsher niet schuwt. En het gaat vaak om vakmensen, die hebben een machtspositie. Als op kantoor wordt gestaakt, gaan rekeningen de deur niet uit. Als lassers het werk neerleggen, ligt een bedrijf plat.'


Inzet van het conflict zijn een nieuwe cao voor een half miljoen werkenden, met onder meer een loonstijging van 2,5 procent, meer invloed op de werktijden en regie over een eigen scholingsbudget. De werkgevers willen geen loonsverhoging en af van atv- en seniorendagen. Werkgeversorganisatie FME vindt de stakingen 'volstrekt onverantwoord en slecht voor de bedrijven en werkgelegenheid'.


Staken in tijden van crisis is wel verantwoord, vindt Peter de Jong van CNV Vakmensen. 'Meer dan 80 procent van de bedrijven in onze sector gaat het meer dan goed', zegt hij verwijzend naar de 3 tot 4 procent omzetgroei die vooral exporterende bedrijven in de metaal maken. 'Minder dan 10 procent gaat het slecht. Met die bedrijven kunnen we volgens de cao afspraken op maat maken. Maar dan moeten de werkgevers wel eerst een cao sluiten.'


Ook FNV-voorzitter Ton Heerts, aanwezig in Emmen, signaleert in de metaal een andere werkelijkheid dan daarbuiten. 'Hier wordt goed geboerd en jullie moeten nu beuren', houdt hij de stakers voor. 'Jullie hebben jarenlang koopkracht ingeleverd, maar ook bij crisis moet er eerlijk verdeeld en gedeeld worden. Nu willen D66 en het CDA dat jullie sneller en makkelijker op straat kunnen worden gezet. Dat noem ik geen oog hebben voor de realiteit.'


Heerts maakt zich nog geen zorgen over het sociaal akkoord. De FNV-voorzitter - 'nee, ik kreeg nog geen belletje uit Den Haag' - vindt dat het kabinet het sociaal akkoord 'goed verdedigt'.


Staker Bonnes gaat maandagavond weer aan het werk. 'Eh, we zouden 24 uur staken', zegt collega De Vries. 'Ik heb zondagavond het werk al neergelegd', zegt Bonnes. Wat hij precies gaat doen, weet hij niet. 'Ik was bezig met het maken van open daken voor bussen. We zullen een tandje moeten bijzetten. Wientjes was een goede werkgever. VDL is dat ook.'


De Vries: ' We staken niet tegen VDL, maar voor een goede cao.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden