Met zweet in je handen

Opleidingen als geneeskunde, journalistiek en de hoge hotelschool selecteren hun studenten. De ene kijkt naar intelligentie en kennis, de andere vindt motivatie en brede oriëntatie belangrijk. Drie studenten en hun opleidingen vertellen over hun ervaringen.

Anna van den Breemer

Intelligentie of motivatie

Veel studies met een aanmeldingsoverschot selecteren studenten. Een universiteit is vrij om bij opleidingen met een beperkt aantal plekken, de zogenoemde numerus-fixusstudies, tot 50 procent van alle plaatsen te vergeven via een selectieprocedure. Hoe, dat is aan de opleiding zelf. Er wordt volop geëxperimenteerd; de een selecteert via een test op intelligentie en kennis, de ander via een interview op motivatie en brede oriëntatie. 'Bij de selectie mogen examencijfers niet meespelen, omdat dit bij de centrale loting al gebeurd', aldus onderzoeker Ben Wilbrink. 'Addertje onder het gras: bij sommige studies kun je maar bij één universiteit meedoen met de selectie. Studenten geneeskunde moeten bijvoorbeeld dus eerst nagaan bij welke universiteit en bijbehorende selectiemethode ze de meeste kans maken.'



ROOSEVELT ACADEMY

Student

Saskia Rombach (18) uit Breda is aangenomen bij de Roosevelt Academy in Middelburg, een University College, dat wil zeggen een kleine universiteit met veel docenten waar Engels de voertaal is. De studenten wonen op een campus.


Waarom deze studie: 'Bij de University Colleges kun je volgens het Amerikaanse systeem meerdere vakken naast elkaar volgen. Dus wiskunde in combinatie met literatuur en politicologie. Dat leek me wel wat omdat ik nog niet precies weet wat ik wil.'


Voorbereiding: 'Ik heb een hele tijd over mijn motivatiebrief gedaan. Daarin heb ik beschreven wat mijn interesses zijn, waarom ik bij een UC pas en dat ik veel wil uitproberen.


'Doordat mijn zus ook de Roosevelt Academy heeft gedaan, wist ik al wat ze zochten. Ook heb ik mijn middelbare school een aanbevelingsbrief laten schrijven.'


Moeilijkste moment: 'Ik was best zenuwachtig tijdens het gesprek dat ik met een van de docenten had. Toen ik in de gang stond te wachten, voelde ik opeens dat ik zweethanden had. Tijdens het interview werd mij gevraagd waar ik mezelf over tien jaar zag. Daar was ik niet op voorbereid. Ik heb toen verteld dat ik dat moeilijk vond en dat ik daar juist achter wilde komen.'


De uitslag: 'Het wachten was spannend. Ik had alles ingezet op Middelburg en geen back-upplan. Aan het eind van het gesprek zei de professor dat ik niet zenuwachtig hoefde te zijn omdat ik het goed had gedaan. Toch moest ik nog een maand wachten op de uitslag.'


Selectietips: 'Mijn cv heb ik aangevuld met mijn interesses en hobby's, zoals sport en muziek. Zo geef je een breder beeld van jezelf dan alleen je academische capaciteiten.


'Je kunt jezelf onderscheiden door extra activiteiten: zo heb ik een cursus creative writing aan de universiteit van Cambridge gevolgd in de zomervakantie. Dan zien ze je toewijding.


'Wees dus naast school veel bezig met dingen die mogelijk nuttig zijn voor studie. Het is niet verplicht vrij te nemen tijdens de zomervakantie, toch?'



Opleiding

Maan Leo, recruitment manager van de Roosevelt Academy: 'Je hoeft geen genie te zijn met hoge cijfers, het gaat om motivatie en nieuwsgierigheid. Onze dean Hans Adriaansens zegt altijd: 'Ik zoek studenten die even hard willen werken als ik.' We willen studenten die het leuk vinden om op een campus te wonen en ook iets aan de gemeenschap kunnen toevoegen. Denk daar dus over na.


'Buitenschoolse activiteiten zijn belangrijk. We zien graag dat studenten aan een Model United Nations (een conferentie waar studenten onderdelen van de Verenigde Naties nadoen, red.) hebben meegedaan of voor de schoolkrant hebben geschreven. Ook moet je laten zien dat je een brede interesse heb. Als je al weet dat je dokter wilt worden en niets anders, is deze studie waarschijnlijk niets voor jou. Je moet hier bijvoorbeeld ook een tweede vreemde taal leren.


'We zijn een internationale opleiding dus als je hebt gereisd of op een internationale school hebt gezeten, is dat een pre. Maar een profielwerkstuk over een internationaal thema kan ook.'



BACHELOROF FINE ART

Student

Maaike Jaspers (19) uit Nijmegen doorliep de selectie voor de bachelor of fine art aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU)


Waarom deze studie: 'Tijdens een open dag van de Universiteit Utrecht liep ik toevallig binnen bij de HKU. De sfeer was direct goed: leuke studenten die heel open vertelden over hun studie en de mooie ruimtes waar zij werken. Ik ben direct op een docent afgestapt om een afspraak te maken voor een vervroegde selectie, omdat ik in januari naar Berlijn zou vertrekken.'


Voorbereiding: 'Ik had de afgelopen jaren al aardig wat werk opgebouwd. Met mijn handvaardigheidsdocent van de middelbare school had ik al selectie gemaakt. Tijdens mijn toelating wilde ik niet tien keer hetzelfde laten zien. Daarom koos ik onder andere voor verschillende fotoseries: een van portretten van mensen waarin ik hun karakter heb proberen vast te leggen en een van de ruige sfeer in Berlijn. Ook nam ik mijn schetsen mee; docenten willen zien hoe je tot iets komt.'


Moeilijkste moment: 'Ik kreeg de tijd om mijn werk uit te stallen in de gang. Toen kreeg ik wel een beetje last van zenuwen. Je stelt je kwetsbaar op als je je werk laat zien. Je kunt ook harde kritiek krijgen. Ik had wel zoiets van: als dat maar goed gaat. Gelukkig gebeurde dat niet.'


De uitslag: 'De docent zei direct na het gesprek: van mij mag je terugkomen. Ik was wel verbaasd dat ik het zo snel hoorde. Pas terug in de trein realiseerde ik me dat ik was toegelaten.'


Selectietips: 'Neem niet zomaar al je werk mee naar het gesprek. Selecteer en probeer verschillende kanten van jezelf te laten zien. Ik zou niet alles op een hoop gooien maar losse mappen maken op thema of opdracht. Zo creëer je overzicht en zit je tijdens het gesprek niet steeds in de stress: waar heb ik die ene schets ook alweer?'



Opleiding

Eugène Jongerius, hoofd van de School of Fine Art:'De HKU let op beeldend vermogen en kijkt of de student een nieuwsgierige en onderzoekende houding heeft. Wanneer je jouw portfolio laat zien is het belangrijk dat je in de breedte toont wat je kunt of wat je interesseert. Groot ruimtelijk werk kan je met behulp van foto's presenteren. Digitaal werk, foto's, film, animatie kan je op een usb-stick meenemen. Niet alleen definitieve producten zijn interessant, de toelatingscommissie wordt graag door middel van schetsen en ideeën meegenomen in je gedachtenwereld. Dummy's en werkboeken zijn daarom vaak interessant.


'Daarnaast is het belangrijk dat je gemotiveerd bent en ondernemend. Je moet doorzettingsvermogen hebben en zelfdiscipline. Je moet ook zelfstandig kunnen werken. De motivatie voor het ontwikkelen van je beeldende werk moet uit jezelf komen, uit jouw fascinatie voor de wereld, zodat je na je studie je weg kunt vinden in de beeldende kunstpraktijk.'



GENEESKUNDE

Student

Olaf Geerse (19) deed de decentrale selectie voor de internationale bachelor geneeskunde in Groningen.


Waarom deze studie: 'In de vijfde van het vwo heb ik besloten geneeskunde te gaan doen. Daarna ben ik extra hard gaan werken om goede cijfers te halen. Met een 8 gemiddeld word je sowieso toegelaten. Uiteindelijk werd ik met een gemiddelde van 7,9 alsnog uitgeloot. Ik ben even heel erg boos geweest. Toen ben ik maar biologie gaan studeren, met het idee om het een jaar later weer te proberen.'


Voorbereiding: 'Met de decentrale selectie hoopte ik dit jaar meer kans te maken. De selectie verschilt erg per stad. Bij Groningen was motivatie heel belangrijk. Rotterdam heeft een kennistoets, dat leek me niets. Op mijn cv heb ik al mijn baantjes en buitenschoolse activiteiten vermeld, ook al stelde het misschien weinig voor. En ik heb veel mensen mijn motivatiebrief laten lezen.'


Moeilijkste moment: 'Ik werd uitgenodigd voor de tweede ronde, die bestond uit een selectiedag. Redelijk zenuwslopend want je weet niet wat je kunt verwachten. We moesten een sollicitatiegesprek houden met iemand die arts wilde worden, een college volgen en vragen beantwoorden op basis van artikelen. We mochten een betoog thuis voorbereiden. Dat heb ik goed met mijn ouders doorgesproken, want daar kun je op scoren.'


De uitslag: 'Ik kreeg al snel een e-mail dat ik als twee na beste was aangenomen bij de internationale variant. Ik sprong een gat in de lucht.'


Selectietips: 'Staar je niet dood op baantjes en ervaring in de zorg. Je kunt ook op motivatie scoren. Schrijf alles op in je cv. Ook dat baantje in de winkel in het ziekenhuis.'



Opleiding

Remko Bezema, plaatsvervangend hoofd onderwijsinstituut van het UMCG: 'Van de 1.200 aanmeldingen konden we er dit jaar 150 plaatsen. We beoordelen op vooropleiding, buitenschoolse activiteiten en motivatie. Op minstens twee punten moet je scoren. Met alleen een vwo-diploma kun je het dus wel vergeten. Dit om uitval te beperken en om te zien of studenten in staat zijn dingen te combineren met het normale programma, zoals in een bestuur zitten of onderzoek doen. We willen mensen opleiden die meer kunnen dan alleen dokter zijn.


'Je hoeft geen bijbaantje in de zorg te hebben gehad, maar het is wel een pre. Daardoor kun je je motivatie voor de studie beter verwoorden.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden