Met zijn allen een liedje schrijven, dat kan dus niet

De makers van het Koningslied hadden iets moeten leren van songs als We are the World, zegt Robert van Gijssel. Schrijf zo'n lied met hooguit twee vakbekwame mensen.

Een groep BN'ers met op de voorgrond John Ewbank tijdens het opnemen van het Koningslied. Beeld anp
Een groep BN'ers met op de voorgrond John Ewbank tijdens het opnemen van het Koningslied.Beeld anp

Eén belangrijke les moeten componist John Ewbank, de handvol tekstschrijvers en de hele sterrenparade aan zangers en zangeressen toch kunnen trekken uit het Koningslied-debacle. Zo'n nationaal, breed gedragen goedgevoelslied maken en een beetje stijlvol uitvoeren is een vak apart, waarbij de ongeoefende hand al snel de vingers brandt.

Het Koningslied, dat vrijdag in première ging en direct leidde tot een sensationele klachtenregen (of 'zeik-regen', volgens de inmiddels verbitterde componist), is gemaakt in de rijke traditie van het hulplied. In 1984 schreven Bob Geldof (The Boomtown Rats) en Midge Ure (Ultravox) Do They Know It's Christmas, een pakkend strijdlied tegen de honger in Afrika. De gelegenheidsformatie Band Aid, een studio vol sterren, voerde het uit: één hand aan de koptelefoon, in de andere een A4'tje met de tekst.

Een jaar later volgden de Verenigde Staten met We Are The World, een ook al zo onvergetelijke hymne voor Afrika, tevens uitgevoerd door topartiesten (een paar namen uit het jaloersmakende rijtje: Bob Dylan, Tina Turner, Bruce Springsteen, Ray Charles). Geschreven door twee reuzen van het poplied: Michael Jackson en Lionel Richie. Geen hulp-, maar wel nationaal kippenvellied: in Groot-Brittannië verscheen vorig jaar Sing, ter ere van de jubilerende koningin Elizabeth, geschreven door Gary Barlow (Take That) en niemand minder dan Andrew Lloyd Webber.

Goed, zo groot als Webber, Jackson en Richie hebben wij ze niet. Maar de initiatiefnemers van het Koningslied hadden van deze lichtende voorbeelden toch iets moeten opsteken. Hadden ze de schrijfopdracht van zo'n lied nu maar in de handen gelegd van één, hooguit twee bekwame liedschrijvers.

Maar nee. Het Koningslied, dat een land zou moeten samenbrengen, kon misschien ook best in elkaar worden geknutseld door datzelfde land. Allemaal een droom, een woord, een zinnetje, bij elkaar te harken door liefst vier liedschrijvers; debutante in het vak Daphne Deckers, plus Guus Meeuwis, Alain Clark en Jack Poels. De muziek had Ewbank naar eigen zeggen nog wel ergens liggen (maar deed liefhebbers van stichtelijke popmuziek sterk denken aan 10.000 Reasons van ene Matt Redman).

Het plenaire scheppingsproces resulteerde in een misbaksel. Een onsamenhangende en onbegrijpelijke woordenbrij, waarvan de meest beroerde passages ('de W van stamppot eten') inmiddels tot het nationaal erfgoed behoren. Met z'n allen een liedje schrijven ('laten we vooral de dijken niet vergeten'), dat kan dus niet. Alsof je in de keuken vanzelf iets lekkers krijgt als iedereen maar wat in de pan kiepert. Dat het lied voor elk wat wils moest worden, dat valt nog te begrijpen. Maar dat ook iedereen er maar een beetje aan moest bijdragen, tot een soort democratisch gekozen Koningslied zou ontstaan, is een slechte ingeving gebleken. Hoe ironisch dat diezelfde democratie, maar nu als twitterend volksgericht, het Koningslied weer om zeep heeft geholpen.

Drie maanden geleden kwam de Malinese zangeres en liedschrijver Fatoumata Diawara met een hulplied voor Mali: Mali-ko. Weer zo'n studio vol sterren, weer die koptelefoons, de A4'tjes. De tekst op die velletjes had Diawara zelf maar even geschreven, net als de compositie, geheel naar eigen goeddunken. 'Anders wordt het een zootje', zei de zangeres. Zij had het dus wel begrepen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden