Met zege in de regen herstelt Bolt fout van twee jaar geleden

MOSKOU - Een bliksemschicht schoot door de hemel boven het Loezjniki Stadion, meteen nadat Usain Bolt de eindstreep van de 100 meter als winnaar was gepasseerd. Alsof 'Lightning Bolt', zoals zijn bijnaam luidt, over hogere machten beschikt.


Bolt veroverde zijn tweede wereldtitel in 9,77 seconden, zijn beste tijd van het seizoen. Hij bleef de enige man die hem dit jaar versloeg, Justin Gatlin, ternauwernood voor. De omstreden Amerikaan, die tussen 2006 en 2010 vier jaar wegens doping was geschorst, kwam over de streep in 9,85. De derde, vierde en vijfde plaats waren ook voor Jamaicanen: Nesta Carter, Kemar Bailey-Cole en Nickel Asmeade.


Door het stadion schalde een reggaeklassieker van Bob Marley: Three little birds, met in het refrein de regels: 'Don't you worry about a thing, cause every little thing gonna be alright.'


Met zijn zege in de striemende regen herstelde Bolt zijn fout van twee jaar geleden, toen hij de wereldtitel op de 100 meter verspeelde door een valse start. Maar zijn prestatie en show (voor de start hield hij een fictieve paraplu omhoog tegen de regen) maakte in Moskou aanmerkelijk minder enthousiasme los dan in Londen, Daegu, Berlijn en Peking, waar hij het publiek de afgelopen vijf jaar wist te betoveren.


Misschien lag het aan het temperament van de Russen, die het olympische stadion van 1980 niet wisten de vullen. Misschien speelde het slechte weer een rol, of de afwezigheid van Russische sprinters in de finale waarin voor het eerst vier Jamaicanen stonden, een record. Of kwam het door de recente dopingschandalen op de sprint?


Het ontbreken van titelverdediger Yohan Blake (geblesseerd) en voormalig wereldrecordhouder Asafa Powell (positieve dopingtest) vormde voor Jamaica in elk geval geen beletsel. Carter, Bailey-Cole en Asmeade liepen net als Bolt en Gatlin onder de 10 seconden. Slechts eenmaal eerder lukte dat meer sprinters bij een WK atletiek: zes in 1991.


De aanwezigheid van vier Jamaicanen zegt veel over het belang van de sprint op het Caribische eiland, dat aan de lopende band snelle mannen en vrouwen aflevert. Ze worden opgeleid aan Amerikaanse universiteiten of in eigen land bij de twee clubs die rondom Bolt en Powell zijn gebouwd, de Racers Track Club en de MVP-club. Tieners die uitblinken in de geliefde en prestigieuze nationale scholierencompetitie krijgen alle kans om zich te laten opleiden tot atleten van wereldniveau.


Lang niet iedereen vertrouwt de prestaties van de Jamaicanen. Sinds de onthullingen in het wielrennen, voortkomend uit de zaak-Armstrong, en de betrokkenheid van tientallen topsporters bij dopingschandalen in Rusland en Turkije worden de Jamaicanen met argusogen bekeken. De recente positieve tests van de olympische kampioen Powell, Veronica Campbell-Brown en Sherone Simpson hebben de argwaan gevoed. Net als het geringe aantal dopingtesten op Jamaica.


Vooralsnog lijken de middelen waarop de sprinters zijn betrapt relatief onschuldig, maar in het verleden is gebleken dat achter de positieve tests geregeld een duistere wereld van fraude en bedrog schuilging. In de atletiek gold dat bij het Balco-schandaal, waarbij tien jaar geleden veel Amerikaanse atleten waren betrokken. Ook in de (West-)Duitse topsport was volgens een recent rapport jarenlang sprake van structurele doping.


De voornaamste complotdenker is misschien wel Victor Conte, de kwade genius in het Balco-schandaal. Hij vermoedt dat Jamaica doet aan 'staatsdoping'. De topsprinters zouden jarenlang expres nauwelijks zijn getest, omdat zij het eiland met hun sterke prestaties meer prestige en toeristen zouden opleveren. Hij gelooft dat de antidopingautoriteiten topatleten waarschuwen voor onaangekondigde controles.


Andere Caribische atleten zouden Conte hebben verteld dat de Jamaicanen sinds 2008 beschikken over de dopingprotocollen uit de Balco-periode, die hij eerder dat jaar beschikbaar stelde aan antidopingagentschap WADA en de Britse antidopingautoriteiten. Dat zou de topprestaties bij de Olympische Spelen van Peking, later dat jaar, verklaren. Sindsdien is er volgens hem weinig veranderd.


Vanuit Jamaica zijn de suggesties van Conte verontwaardigd van de hand gewezen. En ook de voorzitter van de internationale atletiekfederatie IAAF, de 80-jarige Senegalees Lamine Diack, heeft gezegd dat de atletiek eventueel bedrog van Bolt nooit zou toedekken of verbergen. Dat is volgens de Amerikaanse dopingjager Travis Tygart wel gebeurd door wielrenunie UCI, in de zaak-Armstrong.


'We verhullen niets', zei Diack onlangs in de Daily Telegraph. 'Als Bolt positief test, dan test hij positief. Het zou een ramp voor onze sport zijn, maar we zouden moeten zeggen dat hij positief is. Maar ik hoop dat het niet gebeurt, want dat hebben we niet nodig.'


Diack gelooft niet dat de 'koning van onze sport' een bedrieger is. Hij heeft Bolt meermaals op zijn verantwoordelijkheden gewezen. 'Ik zei: 'Je hebt een speciale rol te spelen. Je bent geen filmster. Wij hebben een geweldige sport en jij moet die dienen.' Ik geloof dat hij dat doet.'


Zal alles goed komen, zoals Bob Marley zingt? Bolt houdt in elk geval het hoofd koel, wat er ook over hem wordt beweerd.


Martina twijfelt over verdere deelname aan WK

Churandy Martina werd zondag in de halve finales van de 100 meter uitgeschakeld met een tijd van 10,09. Hij had onder de 10 seconden moeten lopen om zich bij de laatste acht te scharen. Dat bleek onmogelijk door een hardnekkige liesblessure. Voor het toernooi had hij al aangegeven 'op een been' te lopen. Hij heeft kort na de start en in de bochten van de 200 meter pijn.


'Ik had hier eigenlijk niet moeten lopen', zei de Europees kampioen 200 meter. 'Het is zwaar om uit de blokken te komen. Maar ik moest roeien met de riemen die ik heb. Als ik geen blessure heb, kan ik boos worden op mezelf. Maar ik moet nu blij zijn. Ik heb mijn best gedaan.' Twee jaar geleden werd Martina bij de WK atletiek ook in de halve finale uitgeschakeld. In 2007 werd hij vijfde op de 100 en 200 meter.


Of Martina later deze week aan de 200 meter zal meedoen, wist hij niet. Hij heeft twee weken lang geen bochten gelopen om zijn lies te ontzien. Hij wil eerst in een training voelen hoe zijn been zich houdt. 'Ik ben mentaal klaar, maar als het been niet wil kan ik niet lopen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden