Met zakken vol terug naar huis

Nationaal park De Meinweg staat vol paddestoelen. Duitsers en Oost-Europeanen zijn er verzot op. Een opsporingsambtenaar probeert te voorkomen dat er ook maar één wordt geplukt.

ROERDALEN - In de verte draait iemand zich geschrokken om. Vliegensvlug duikt de gestalte met een grote tas de struiken in, weg van het met oranjebruine bladeren bedolven bospad. Hein Wilting twijfelt geen moment en stuurt zijn Range Rover richting de plek waar zojuist iemand stond. Hij stapt het bos en begint een klopjacht op de paddestoelendief.


'De vogel is gevlogen,' zegt Wilting (57) na tien minuten speuren met een Limburgs accent. Hij is opsporingsambtenaar en werkt in het nationaal park De Meinweg, ten oosten van Roermond. Wilting heeft zijn handen vol aan paddestoelenplukkers, vorige week greep hij er in totaal zeven in de kraag. Samen hadden ze zo'n 30 kilo verzameld.


Vooral Duitsers en Oost-Europeanen zoeken gretig naar lekkernijen in het natuurpark dat tegen de Duitse grens aanligt. Verscheidene soorten paddestoelen staan daar nog geregeld op de menukaart. 'In die landen wordt de kennis over paddestoelen nog overgegeven. Daarom kunnen zij de giftige paddestoelen onderscheiden,' zegt Wilting. 'De meeste Nederlanders zijn daar niet mee opgevoed. Die plukken dus ook veel minder.'


Paddestoelen zijn in Nederland niet beschermd door de flora- en faunawet. Toch is het verboden ze te plukken, tenzij de eigenaar van het terrein daar toestemming voor geeft. 'Maar bosbeheerders doen er niet flauw over', zegt een woordvoerder van Natuurmonumenten. 'Een paddestoel voor een maaltijd wegplukken mag best, dat draagt zelfs bij aan de natuurbeleving. Maar hele zakken vullen, is absoluut verboden.'


In het 1.600 hectare tellende natuurpark De Meinweg liggen de zaken anders. Wilting hanteert een zerotolerancebeleid, omdat anders het hek van de dam is. 'Bezoekers gaan dan van de paden af en verstoren de rust van de zwijnen en herten in het gebied.' Wilting wijst naar een groepje vliegenzwammen. 'Zie je die witte vlekken eromheen? Dat zijn de sporen die door de hoed van de paddestoel worden verspreid. Als je die wegsnijdt, kan dat dus niet meer. Nog een reden om streng te zijn.'


Wilting verruilde zes jaar geleden zijn politiepak voor de camouflagekleding van de 'Groene Brigade', zoals de opsporingsambtenaren in het natuurpark worden genoemd. Hij behield zijn pistool en handboeien, die intimiderend aan zijn riem hangen. Een vrouw schrikt zich een hoedje als Wilting vraagt wat in haar plastic tas zit. Ze opent snel de tas, om te laten zien dat ze eikels verzamelt voor haar kleinkinderen.


'Ik let vooral op mannen die in hun eentje op een pad staan', legt Wilting uit. 'Die staan op de uitkijk voor hun vrouwen, die verderop in het bos aan het plukken zijn.' Wanneer hij daders op heterdaad betrapt, komen de raarste smoesjes voorbij. 'Vorige week trok een vrouw plots haar broek naar beneden. Ze was aan het plassen, zei ze met een mesje in haar hand.'


Het is een goed jaar voor paddestoelen. Vooral vliegenzwammen - die oranje met witte stippen - sieren de randen van de modderige bospaden in De Meinweg. 'Die zijn hartstikke giftig, daarom staan ze er nog. Zie je die witte paddestoel daar, dat is eekhoorntjesbrood en wel te eten. Daarom is er al veel van meegenomen.'


In Duitsland is het niet verboden om paddestoelen te plukken, tot een halve kilo is toegestaan. Wie meer plukt, kan volgens Wilting een boete tot wel 2.000 euro krijgen. 'Daarom komen ze ook hierheen. Als je wordt gepakt, is de boete niet zo hoog.' Paddestoelenplukkers in Nederland krijgen een boete van zo'n 200 euro thuis gestuurd.


Er zijn paddestoelenplukkers die voor een eigen maaltijd de Limburgse bossen induiken, maar Wilting ziet dat er ook handelaren actief zijn. 'Aan het einde van de dag reed ik langs een aantal parkeerplaatsen, daar werden armoedig geklede mensen werden door een dure Mercedes opgehaald. Daar zit dan waarschijnlijk een handelaar achter.'


Wilting was te laat om in grijpen, anders had hij dat zeker gedaan. 'Een paddestoel plukken is een klein vergrijp, veel liever pak ik een stroper op. Maar handelaren die kilo's paddestoelen weghalen: die zijn bij mij echt nog niet jarig.'


Duizend eetbare soorten, slechts enkele giftige


In tegenstelling tot landen als Duitsland, Frankrijk en Italië is Nederland geen land van paddestoelenplukkers. Wilt u toch eens de bossen in voor een smakelijke hap? Bereid u dan goed voor. Er zijn duizenden eetbare paddenstoelen, er zijn er maar een paar die echt giftig zijn. De bekendste zijn de groene knolamaniet (geelgroene hoed) en de vliegenzwam (rode hoed met witte stippen). Van de meeste andere paddestoelen word u hooguit misselijk. De ervaren plukker snijdt met een scherp mesje de paddenstoel af en zorgt dat het mycelium, het netwerk van ondergrondse draden van de paddenstoel, behouden blijft. Dan groeien er gewoon weer nieuwe.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden