Met Windows 95 houdt Microsoft ons zoet

De introductie van Windows 95 is publicitair een enorm succes, terwijl het besturingssysteem technisch niet veel lijkt voor te stellen....

PETER VAN DER LANDEN

DE introductie van het Windows 95 besturingssysteem gaat gepaard met een voor een computerprogramma ongekende publiciteit. Het belang van de computertechnologie in de huidige samenleving is dan ook moeilijk te overschatten. Achter de introductie van het nieuwe pakket gaan echter diepere motieven schuil dan een oppervlakkig waarnemer zou denken. Microsoft wil met Windows 95 vooral de weg effenen voor de invoering van het superieure Windows NT (New Technology).

De pc-hardware is sinds de jaren tachtig enorm verbeterd, de software die op de meeste van deze pc's draait, lijdt echter nog sterk onder de erfenis van het achterhaalde MS DOS. Ook het 'geheel vernieuwde' Windows 95 maakt slechts beperkt gebruik van de mogelijkheden van de huidige generatie pc's. IBM, de voornaamste concurrent van Microsoft, heeft zich met het technisch superieure OS/2 Warp besturingssysteem wel los weten te maken van het verleden. Het nieuwe Windows 95 steunt onder het fraaie bureaublad echter nog steeds op de wankele pootjes van MS DOS.

Toch is de introductie van OS/2 allesbehalve een succes te noemen. De gemiddelde pc-gebruiker is huiverig voor nieuwe ontwikkelingen. Zolang het om een nieuwe versie van de teksverwerker gaat is het leed nog te overzien, maar bij het vervangen van een besturingssysteem is het maar afwachten of alle favoriete programma's nog zullen blijven werken. IBM claimt weliswaar dat oude Windows en DOS-applicaties zonder problemen blijven draaien, maar de praktijk leert vaak anders.

De beperkte populariteit van OS/2 is, naast de wat zwaardere hardware-eisen, voornamelijk te wijten aan het kleine aantal voor OS/2 ontwikkelde programma's. Software-fabrikanten investeren niet in het ontwikkelen van software voor een besturingssysteem dat nog weinig mensen gebruiken, weinig pc-gebruikers durven over te stappen op een besturingssysteem waarvoor nog nauwelijks software beschikbaar is.

Het zou verbazing kunnen wekken dat het rijke Microsoft niet in staat is met een Windows 95 uit te komen die tenminste vergelijkbaar is met IBM's OS/2. Microsoft laat dit na uit strategische overwegingen. Het bedrijf laat de gebruiker op de korte termijn aanmodderen om zijn positie op de langere termijn te verzekeren.

Microsoft's DOS- en Windows-besturingssystemen zijn in hoge mate gebonden aan de architectuur van de oude IBM pc. De software draait alleen op microprocessoren die compatible zijn met de bijna even verouderde Intel-processoren uit de 8086 familie. Het is echter duidelijk dat deze processoren en de daarmee verbonden IBM pc-architectuur op langere termijn ten dode opgeschreven zijn. Volgens nieuwe principes gebouwde processoren hebben een aanzienlijk grotere verwerkingskracht en zullen op de langere termijn de race om de gunst van de pc-koper winnen.

De belangrijkste overweging van Microsoft voor het uitbrengen van Windows 95 is om zich een plaats te veroveren op deze computers van de toekomst. Voor die toekomst heeft Microsoft twee jaar geleden een geheel nieuw produkt Windows NT uitgebracht. Dit besturingssysteem is van de grond af nieuw opgebouwd en laat de beperkingen van DOS eindelijk achter zich.

Bovendien is van het begin af aan rekening gehouden met de mogelijkheid dat het systeem eenvoudig kan worden aangepast aan andere hardwareplatforms. Microsoft is op korte termijn in staat het besturingssysteem op alle mogelijke nieuwe computertechnologieën aan te passen, iets waar in de toekomst het bestaan van het softwarebedrijf van af kan hangen.

Windows NT lijkt in eigenschappen sterk op IBM's OS/2. De voordelen zijn duidelijk: stabiliteit en optimaal gebruik van de computerhardware. De nadelen van OS/2 gelden echter nog sterker voor Windows NT. Zelfs Microsoft kan niet garanderen dat oude DOS- en Windows-applicaties onder Windows NT blijven draaien en er worden zware eisen gesteld aan beschikbare hardware en geheugen. Deze nadelen maken Windows NT vooralsnog kansloos op het grootste gedeelte van de huidige pc-markt. NT wordt voorlopig aangeprezen als het systeem voor zware bedrijfstoepassingen.

Alleen Apple is er tot nu toe in geslaagd zijn gebruikers en software-fabrikanten over te halen over te stappen naar een nieuw hardwareplatform gebaseerd op moderne processortechnologie. Dit is gelukt dank zij het feit dat Apple, in tegenstelling tot Microsoft, zowel de hardware als de besturingssysteem-software voor haar computers produceert. Bij de lancering van de Powermac's was er voor gebruikers en software-fabrikanten geen twijfel mogelijk dat de produktie van de klassieke Macintosh-computers afgebouwd zou worden.

Microsoft heeft zo'n positie niet en zou bij een vergelijkbaar abrupte introductie van Windows NT, gepaard gaand met het afdanken van de oude DOS/Windows-lijn, wel eens marktaandeel aan IBM en Apple kunnen verliezen.

Om te voorkomen dat Windows NT een zelfde lot beschoren zal zijn als OS/2 moet Microsoft twee problemen oplossen: de hoge hardware-eisen en het probleem van de beschikbaarheid van op NT toegesneden software. Voor het oplossen van deze problemen is Windows 95 ontworpen. De hoge hardware eisen die NT stelt, zullen tegen de tijd dat Windows 95 wordt opgevolgd naar alle verwachting zijn opgelost door de dalende prijzen.

Het probleem van de op NT toegesneden software denkt Microsoft op te lossen door fabrikanten van Windows 95-software over te halen hun software zo te ontwerpen dat deze tevens op Windows NT kan draaien. Een software-fabrikant mag zijn pakket pas van een 'Windows 95 compatible' sticker voorzien als het ook werkt op Windows NT.

Windows 95 is zo ontworpen dat het voor software-fabrikanten voordelen heeft Windows NT compatible programma's te maken. Om te profiteren van de (enigszins) toegenomen stabiliteit en snelheid van Windows 95 moet een software-fabrikant 32-bits programma's maken. In feite maken 32-bits Windows 95 programma's gebruik van een speciaal voor Windows NT ontwikkelde commandotaal. Dit heeft tot gevolg dat een voor Windows 95 geschreven programma, niet alleen compatible is met Windows NT, maar daarop zelfs beter zal werken.

Diegenen die vinden dat Microsoft met Windows 95 een achterhaald besturingssysteem op de markt heeft gebracht, hebben natuurlijk gelijk. Windows 95 is voor Microsoft vooral een manier om software-fabrikanten zover te krijgen software te schrijven voor een nu nog impopulair Windows NT. De rest van ons wordt zolang zoet gehouden met oppervlakkige verbeteringen totdat Microsoft vindt dat we rijp zijn voor een volwassen besturingssysteem.

Technisch mag er veel op Windows 95 aan te merken zijn, strategisch is het een hoogstandje.

Peter van der Landen is verbonden aan het centrum voor informatica en recht van de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden