Profiel Jony Ive

Met vertrek ontwerper Jony Ive verliest Apple de soulmate van Steve Jobs

Met het vertrek van hoofdontwerper Jony Ive, verliest Apple de enige echte geestverwant van Steve Jobs. De Brit had de hand in bijna alles wat Apple vanaf eind jaren negentig maakte: de iMac, iPod, iPhone, Watch en AirPods. Hij bemoeide zich zelfs met het nieuwe hoofdkwartier.

Klik, het is open. Klik, en het is weer dicht. Het geluid dat het opbergdoosje van Apple’s AirPods maakt als deze gedachteloos met de duim open en dicht wordt gemaakt, is precies goed. En het gevoel waarmee het gepaard gaat ook. Het is bijna verslavend. De hand van Jony Ive is onmiskenbaar, de man die vanaf 1996 aan het roer stond van de designafdeling van Apple en donderdagavond zijn vertrek aankondigde. 

In een interview met het Amerikaanse lifestylemagazine GQ van eerder dit jaar vertelt Ive dat die bevredigende klikjes van het opbergdoosje er niet zomaar zijn gekomen; er zitten vele manuren in. Voor andere fabrikanten is een doosje misschien bijzaak, maar niet voor Ive. Alles moet kloppen, aan alles moet aandacht worden besteed. Van het verpakkingsmateriaal waarin alle Appleproducten worden geleverd, tot aan de Applewinkels en het nieuwe hoofdkwartier: met alles bemoeide Ive zich.

Het Steve Jobs Theater in Apple Park Beeld Apple

‘Je moet aandacht besteden aan alle aspecten van een ontwerp. Zo zijn er kleur, vorm en het algehele ontwerp om rekening mee te houden, maar ook dingen die moeilijker te definiëren zijn, zoals het geluid van een klik en de kracht van de magneet die de AirPods in het doosje trekt’, aldus Ive. ‘Ik ben gek op dat soort details. Als je het als ontwerper goed doet, dan ben je je er als gebruiker niet van bewust. Mensen hebben geen idee van hoe een goed ontwerp bijdraagt aan de vreugde waarmee het gebruik van een product gepaard gaat.’

Apple AirPods (2016) Beeld Apple

Details

Het zijn precies dit soort details die van de AirPods het succes hebben gemaakt dat ze nu zijn. De in eerste instantie wat verguisde draadloze oortjes – vanwege het excentrieke ontwerp (‘omgekeerde tandenborstel’) en de hoge prijs – zijn  inmiddels overal. Het is exact dezelfde benadering die Ive in zijn beginjaren bij Apple ook al had. Samen met wijlen Steve Jobs bereikte hij grote successen, vanaf de eerste kleurige iMac uit 1997 die een stijlbreuk betekende met de tot dan toe beige computerkasten, tot aan de iPod met het draaiwieltje, de iPhones of de Apple Watch. Vanaf 2012 werd hij ook verantwoordelijk voor het eindontwerp van alle software.

Apple iPod (2001) Beeld Apple

Jobs en Ive waren totaal verschillende persoonlijkheden – de aimabele en beleefde Ive, tegenover de dikwijls ontploffende en onbeschofte Jobs – maar wel met exact dezelfde opvattingen over design. Design is geen laagje vernis, vonden ze. Nee, design moest verweven zijn met de techniek en het wezen van het product weerspiegelen. Met de terugkeer van Jobs bij Apple in 1997 kreeg Ive het plezier in zijn werk terug, omdat vanaf dat moment design niet langer het obligate sluitstuk was in het productieproces. Sterker nog: alles begon met het ontwerp. Ive besloot toch maar bij Apple te blijven. Zijn macht groeide en hij werd op handen gedragen door Jobs die tegenover zijn biograaf Walter Isaacson verklaarde dat hij Ive zag als geestverwant. Hun eerste innige samenwerking resulteerde in de ronde, aaibare, kleurige iMac. Die slaat in als een bom en Apple is in één klap weer hip.

Apple iMac (1998) Beeld Apple

Besser

Ive is altijd groot fan geweest van de Duitse industrieel ontwerper Dieter Rams, bekend van het ontwerpevangelie ‘Weniger aber besser’ en van zijn ontwerpen voor Braun. Ive voerde dit ‘minder, maar beter-adagium’ tot in het uiterste door. Ontwerpen moeten er zo eenvoudig mogelijk uitzien. Maar dat is hard werken: ‘Het gaat erom dat je je een weg ploegt door de diepte van de complexiteit’, aldus Ive tegenover Isaacson. Deze filosofie leidde behalve tot gebruiksgemak en succes, ook regelmatig tot hoofdbrekens bij de Appletechnici. Een beroemd voorbeeld is het antenneprobleem van een van de iPhones, omdat deze van Ive per se een buitenrand van geborsteld aluminium moest hebben.

De Braun TP1 uit 1959 van de Duitse ontwerper Dieter Rams, door wie Ive is geïnspireerd Beeld Braun

Applebaas Tim Cook zegt in een verklaring dat de invloed van Ive moeilijk overschat kan worden. De samenwerking is niet helemaal ten einde; Ive begint een eigen designstudio (LoveFrom) en heeft Apple als eerste klant. Zijn vertrek komt hoe dan ook op een gevoelig moment nu Apple voor het eerst sinds jaren tegenwind heeft door een tegenvallende vraag naar iPhones en een escalerende handelsoorlog met China die op de loer ligt.

De volgens velen mooiste iPhone: de iPhone 4 uit 2010 Beeld Apple

Dit schreef de Volkskrant over de iMac (1998), de iPod (2002) en de eerste iPhone (2007):

Het ‘ding’ heet ‘iMac’, en lijkt nog het meest op een half doorschijnende, blauwgroene keelpastille van zeventien kilo en drie ons. Dat het ding ook nog een trendy gestileerde en tegendraadse computer is waarvoor Amerikanen om middernacht in de rij gaan staan, kan maar één ding betekenen: Steve Jobs is terug van weggeweest, en zijn legendarische Apple is minder op sterven na dood dan twee jaar geleden nog vrij algemeen werd aangenomen

De iPod neemt niet meer ruimte in dan een pakje sigaretten. De vormgeving is bedrieglijk simpel, met een vierkant afleesscherm op een melkwit front, dat van vijf knoppen en een draaischijf is voorzien. De metalen achterzijde kan dienen als scheerspiegeltje

Dagen in de rij voor Jezus-machine'. De Volkskrant schreef in 2007 hoe Amerikanen in de rij stonden voor de nieuwste hype: ‘een combinatie van telefoon, muziekspeler en internetcomputer met een aanraakscherm'. Kortom, de iPhone.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden