Met Van Gaal bij Ajax lijkt Cruijff passé

Met de beoogde aanstelling van Louis van Gaal tot directeur van Ajax, een zet van vier van de vijf leden van de raad van commissarissen, lijkt de landskampioen dicht bij het definitieve afscheid van icoon Johan Cruijff. Cruijff, de vijfde commissaris, was niet op de hoogte van het voornemen. Zijn reactie: 'Ze zijn gek geworden.'

AMSTERDAM - De bizarre wending in het toch al surrealistische toneel bij Ajax leidde tot emotionele reacties. Keje Molenaar, voorzitter van de commissie die de partijen bijeen moest brengen en fervent aanhanger van de lijn-Cruijff, sprak van een 'bijl in de rug' van Cruijff. 'Mister Ajax' Sjaak Swart, toen hij hoorde van de voorgenomen aanstelling van Van Gaal tot directeur: 'Ja, maar niet hier.'


Het was bekend dat de commissarissen Steven ten Have, Paul Römer, Edgar Davids en Marjan Olfers vergaande voorstellen zouden doen om uit de impasse te geraken. Samenwerking tussen de vier en Cruijff bleek onmogelijk. Het was zij of hij. Ten Have zei woensdag in Het Parool dat de onenigheid ernstige schade toebrengt aan Ajax en dat Cruijff ten onrechte het recht claimde de hoogste directeur van Ajax te mogen benoemen. 'Hij heeft geen aparte status.'


De aanstelling van Van Gaal is een regelrechte provocatie jegens Cruijff, die in Barcelona verblijft. Het nieuws sloeg in bij Ajax. Zo zei 'Mister Ajax' Sjaak Swart, toen hij hoorde van de voorgenomen aanstelling van Van Gaal tot directeur: 'Ja, maar niet hier.' nieuws kwam vlak voor een vergadering van de ledenraad. Dat overleg zou gaan over de impasse en het werk van de verzoeningscommissie. De ledenraad kan de rvc wegstemmen, maar zover kwam het niet. Er werd niet gestemd, omdat de ledenraad het nieuws 'eerst op zich wil laten inwerken'.


De rvc onderhandelde met Van Gaal in diens huis in Portugal, waarbij hem werd verteld dat hij pas in beeld kwam toen Hiddink geen interesse toonde. Of Cruijff vertrekt, is nog niet zeker, maar het is onvoorstelbaar dat hij instemt en met Van Gaal werkt. De rvc deed voor de vergadering ook andere voorstellen: Danny Blind, wiens positie door de 'revolutie' van Cruijff onder druk stond, wordt technisch directeur ad interim. De bestuurlijke duizendpoot Martin Sturkenboom is, eveneens tijdelijk, benoemd tot algemeen directeur.


Van Gaal is pas vanaf 1 juli 2012 statutair voorzitter van het directieteam (algemeen directeur). Nadat hij al speler was van Ajax (tweede elftal), trainer en technisch directeur, is Van Gaal dus weer terug bij de club waarover hij eens zei dat die hem tot het bot had beledigd. Hij zou nooit meer terugkeren, nadat hij in 2004 met slaande deuren was vertrokken.


Ruzie

Van Gaal en Cruijff waren trainer van Ajax en Barcelona, clubs waar Cruijff ook als speler triomfen vierde. De ruzie tussen hen is een kwestie van andere denkbeelden, onbegrip, trots misschien. Zo is Van Gaal een man van structuur en werkt Cruijff meer vanuit intuïtie. Cruijff denkt anders over het opleiden van voetballers.


Cruijff zei daarover in het verleden: 'Zijn (Van Gaal, red.) prestaties met het eerste elftal staan buiten kijf, maar ik neem het hem enorm kwalijk dat hij een organisatie bij Ajax heeft gebracht die de clubmensen buitenspel heeft gezet. Daarvoor in de plaats zijn professionals gekomen met een volledig afgebakend territorium. Dat heeft het evenwicht aangetast.' Cruijff vindt dat Ajax te veel een bedrijf is geworden en hij ziet Van Gaal als een symbool van dat proces.


Cruijff ontketende ruim een jaar geleden de zogenoemde fluwelen revolutie, daarbij geholpen door zijn spreekbuis De Telegraaf. Hij schrok van het niveau van Ajax en richtte zijn pijlen vooral op de jeugdopleiding. Hij pleitte voor meer aandacht voor het individu. Zijn methoden bleken bikkelhard. Wie niet luisteren wilde, moest voelen. Zo verdwenen voorzitter Coronel en directeur Van den Boog van het toneel, omdat ze aanvoelden dat ze de strijd tegen clubicoon Cruijff nooit konden winnen. Cruijff werkte nauw samen met oud-bankier Rutger Koopmans. Door zijn interventie kwam er een nieuwe rvc, met Ten Have als voorzitter.


Cruijff wist de zaken bij de opleiding aardig naar de hand te zetten. Wim Jonk en Dennis Bergkamp voegden zich bij trainer Frank de Boer in het zogenoemde technisch hart, het aantal individuele trainingen nam toe. Maar bij het aanstellen van directieleden liep het overleg spaak. Cruijff opteerde voor Tscheu la Ling, maar de andere commissarissen wilden de voormalige aanvaller niet. Ook de benoeming van Marco van Basten kwam niet rond.


De raad van commissarissen van Ajax kwam woensdag met een verrassende zet: Louis van Gaal als algemeen directeur. Een provocatie aan het adres van Johan Cruijff.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden