Met Van der Stee was altijd te praten over een 'deal'

'Mijn grootste zegen is dat de dingen die voorbij zijn, voor mij ook écht voorbij zijn.' Een typerende uitspraak van Fons van der Stee, oud-minister van Landbouw en Financiën in de kabinetten Den Uyl en Van Agt....

FONS van der Stee heeft er nooit onder geleden dat hij bekendstond als een Bourgondiër die zich met een goed glas en een flinke dosis relativeringsvermogen door het leven sloeg. 'Dat etiket is voor mij nooit een belediging geweest. Ik ben een gezelligheidsdier, gesteld op alles wat 's mensens zorgelijk bestaan verlicht', zei hij eens in een interview.

In Den Haag rouleren ook zeventien jaar na zijn afscheid nog legio anekdotes over de bewindsman die zijn straf drinkende collega's in het kabinet-Den Uyl aan de tap de baas bleef. En met wie altijd te praten viel over een deal, omdat men wist dat Fons' eerste woord nooit zijn laatste was.

'Jongens, doe toch niet zo moeilijk. Keep it simple, take it easy', vertelde hij in 1988 in De Tijd. 'Er wordt heel wat afgevochten in deze wereld, maar twee weken later is het volstrekt voorbij en vraagt iedereen zich af waar het ook alweer over ging.'

Van der Stee stond bekend als een soepele onderhandelaar, ook bij zijn eigen ambtenaren. In het interview met De Tijd vertelt hij een verhaal dat zijn laconieke aanpak illustreert. Het gebeurde tijdens een nachtelijke vergadering, waarin Den Uyl zoals gewoonlijk urenlang oreerde.

Van der Stee had zijn topambtenaren om een dossier gevraagd. Toen hij Den Uyl moest antwoorden, sloeg hij de map open voor informatie.

Van der Stee: 'Ik pakte de paperclip en hup, daar ligt een poedelnaakte Playboy-vrouw op tafel. Lachen! Dries van Agt er direct met de neus bovenop. Til Gardeniers in de gordijnen - de ministerraad lag plat.'

Van der Stee was een KVP'er van de oude stempel. Als zoon van een niet onbemiddelde Brabantse boer volgde hij in Nijmegen het Canisiuscollege van de jezuïeten en studeerde hij rechten aan de Katholieke Universiteit. Hij was preses van het studentencorps toen hij de drie jaar jongere Dries van Agt ontmoette.

Vijftien jaar later haalde hij Van Agt in de politiek. Zelf klom hij in de KVP op tot voorzitter. Hij bleek een meester in het bijeenhouden van uiteenlopend stromingen. Hij werkte als belastingadviseur.

In 1980 kwam Van der Stee als opvolger van de afgetreden minister van Financiën Andriessen voor zijn zwaarste politieke opdracht te staan. Andriessen vertrok omdat hij in het kabinet geen steun kreeg voor zijn voorgestelde bezuinigingen.

Van der Stee noemde zijn ministerschap op Financiën een eenzame hondenbaan. Hij verweet ondernemend Nederland eens gebrek aan lef. Die uitspraak kreeg eeuwigheidswaarde, niet in de laatste plaats omdat Van der Stee met de hem typerende aardappel in zijn keel 'lef' uitsprak als 'laf'.

Na zijn afscheid van Den Haag bleef de oud-minister regelmatig in het nieuws als beroepscommissaris bij bedrijven. Hij verzamelde er meer dan twintig, wat hem op kritiek kwam te staan van de Vereniging van Effectenbezitters. Hij zou te weinig tijd aan de afzonderlijke bedrijven kunnen besteden.

Van der Stee pareerde de aanvallen met een kwinkslag. Als beroepscommissaris had hij voldoende tijd voor al zijn ondernemingen, meende hij. De kritiek raakte hem ogenschijnlijk niet.

'Maar ik ben niet zo dikhuidig als men denkt', onthulde hij eens. 'Helemaal niet: ik ben juist heel gevoelig. Vooral voor kritiek. Mijn grootste zegen is dat de dingen die voorbij zijn, voor mij ook écht voorbij zijn. Ik neem een slok, nog eentje, en het is weg.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden