Met uitstel van opening is het laatste woord over Lelystad Airport nog láng niet gezegd

Uren voordat minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD, luchtvaart) woensdag officieel bekend maakte dat Lelystad Airport minstens een jaar later opengaat dan gepland, stuurde ChristenUnie-Kamerlid en coalitiegenoot Eppo Bruins al een ferme steunbetuiging de wereld in. Van Nieuwenhuizen, zo schreef Bruins drie uur voordat de persconferentie van de minister begon, maakt 'de enige juiste keuze'.

Minister Cora van Nieuwenhuizen tijdens een persconferentie over het uitstellen van het besluit om Lelystad Airport uit te breiden. Beeld anp

Mede door toedoen van de kleinste regeringspartij kwam de opening van Lelystad Airport, dat als Schiphol-dependance voor vakantievluchten moet gaan dienen, opnieuw ter discussie te staan. Bruins' ChristenUnie trekt relatief veel stremmen in regio's als de Veluwe, waar het verzet tegen de luchthaven het sterkst is. Met een kritisch interview in het AD - 'uitstel ligt voor de hand' - zette Bruins in januari de coalitiepartners CDA en VVD, de grootste voorstanders van Lelystad Airport, voor het blok.

Ook bij collega-regeringspartij D66 groeide de laatste maanden het besef dat vasthouden aan 1 april 2019 als openingsdatum voor Lelystad Airport de partij politieke schade kon berokkenen, omdat de publieke opinie zich tegen het uitbreidingsplan keerde. Die potentiële schade was er op korte termijn al, met de gemeenteraadsverkiezingen van volgende maand in het vooruitzicht. Eind vorig jaar pleitten de leden van D66 op het partijcongres al voor uitstel van de Lelystad-opening. En net als de ChristenUnie vroeg D66 zich bij monde van Kamerlid Jan Paternotte af of april 2019 'überhaupt realistisch' was als openingsdatum.

Dat Van Nieuwenhuizen door vriendschappelijke troepen onder vuur werd genomen, sloeg een bres in haar verdedigingslinie. De nieuwe minister van luchtvaart kon woensdag niet anders dan een nederlaag slikken en die vervolgens verpakken als een pleidooi voor zorgvuldigheid en voor het herwinnen van vertrouwen bij de ongeruste omwonenden.

De vasthoudendheid van de Overijsselaars en Gelderlanders leidt er nu toe dat Lelystad Airport ook volgend jaar het volle Schiphol nog niet kan ontlasten. Actiecomité HoogOverijssel moest eraan te pas komen om de overheid te wijzen op de foute rekenmodellen waarmee zij de geluidsoverlast door Lelystad Airport berekende. Voordat de kritiek van de actievoerders serieus werd genomen, moest Leon Adegeest, een van de beeldbepalende figuren van de 'tegenbeweging', wel eerst eigenhandig een rekenmodel in elkaar flansen.

Lees verder onder kaart.

Beeld de Volkskrant

Dat nu, jaren nadat de Tweede Kamer in 2015 besloot een deel van het Amsterdamse vliegverkeer naar Lelystad te verplaatsen, een overheidsdienst als Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) plots wél mogelijkheden ziet de geluidsoverlast met aangepaste aanvliegroutes enigszins te verlichten, voedt de gedachte dat het belang van omwonenden in het verleden amper is meegewogen. Het tekenen van logische vlieglijnen was voor LVNL destijds blijkbaar belangrijker dan het voorkomen van geluidshinder. Nu wreekt die benadering zich.

Bij HoogOverijssel ging gisteren niet de vlag uit. Ook het aangepaste plan van Van Nieuwenhuizen voorziet erin dat de regio vanaf 2020 met lage vliegroutes te maken krijgt. De verzekering van de minister dat zij in de regelgeving laat vastleggen dat Lelystad op termijn jaarlijks maximaal 45 duizend starts en landingen van Schiphol overneemt, moest geruststellend klinken. Maar de argwaan is het laatste jaar flink gevoed.

Niet ter discussie staat volgens Van Nieuwenhuizen de afspraak over het maximale aantal toegestane vluchten op Schiphol tot en met 2020. Schiphol heeft die grens (500 duizend starts en landingen) nu al in zicht en maakt er geen geheim van zich daar niet bij te willen neerleggen. Ook KLM wil meer vliegen. Nu de politiek de afspraak over openstelling van Lelystad Airport tot tweemaal toe niet is nagekomen, dringt de leiding van Schiphol aan op het ter discussie stellen van de grens. Net als KLM.

Nu het optuigen van Lelystad als dependance van Schiphol op korte termijn niet langer haalbaar is, verplaatst de strijd zich weer naar Schiphol. En zo duidelijk als de minister zich woensdag uitsprak over de onmogelijkheid van groei op Nederlands grootste luchthaven tot en met 2020, zo onduidelijk is zij over de jaren daarna. Zelfs Rutte III, het zelfbenoemde 'groenste kabinet ooit', peinst er niet over de groei van het luchtverkeer af te remmen.


Lelystad Airport is een hoofdpijndossier bij uitstek

Debat Lelystad Airport
Het kabinet blijft afkoersen op het openen van Lelystad Airport per 1 april 2019, ondanks de verwachte geluidsoverlast voor omwonenden en de grote fouten die op het dossier zijn gemaakt. Bij een debat in de Tweede Kamer over het controversiële vliegveld zei minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) de fouten te 'betreuren', maar dat uitstel nog geen optie is.

Doorbreken vliegplafond
In het geval dat Lelystad Airport niet volgens afspraak open kan op 1 april 2019, moet het doorbreken van vliegplafond op Schiphol op tafel komen. Momenteel is verdere groei op Schiphol niet mogelijk: de luchthaven bereikte in 2017 praktisch het aantal van 500 duizend toegestane starts en landingen.

Aviatieke whodunit
Ze voelen zich bedonderd, de burgers van Gelderland en Overijssel. Vanaf 2019 krijgen ze dagelijks te maken met het lawaai van laag overkomende vliegtuigen die naar Lelystad Airport gaan. Tot juni wisten ze nog van niks en nu zijn ze slachtoffer van een politiek spel.

GeSchiphold worden
Oud-minister van milieu Winsemius gebruikte het begrip eind vorig jaar: 'GeSchiphold worden'. Burgers kunnen klagen wat ze willen, uit amper te volgen becijferingen van Schiphol zelf blijkt steeds dat de hinder juist spectaculair afneemt.

De groei van Schiphol in beeld
Bekijk in deze special hoe Schiphol van een paar loodsen in een weiland uitgroeide tot enorme luchthaven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.