Met Roemer verdwijnt de bestuurlijke helft uit de SP-top

Uw politieke nieuwsbrief

SP-leider Roemer tijdens zijn laatste dag in de Kamer. Beeld anp

Goedemiddag. Emile Roemer nam vandaag afscheid van Den Haag. Meer nog dan aan de Kamer zat in zijn afscheidsbrief een opdracht aan zijn partij verstopt.

Verder in Dagkoersen: de gekozen burgemeester in drie varianten, twee schikkingen in linkse kring en een sportieve opstelling van de coalitie.

Wilt u deze nieuwsbrief dagelijks per mail ontvangen? Regel het eenvoudig via volkskrant.nl/dagkoersen.

Beeld de Volkskrant

AFSCHEID VAN DE DAG
Emile Roemer

Half december kondigde hij zijn vertrek al aan en gaf het stokje door aan Lilian Marijnissen, vandaag vertrok hij ook echt uit de Tweede Kamer. Na elf jaar Kamerlidmaatschap en een kleine acht jaar fractieleider te zijn geweest, verlaat Emile Roemer Den Haag. Een Kamerlid dat tussentijds afscheid neemt krijgt een laatste gelegenheid om via de voorzitter enkele woorden aan het parlement te richten. Voorzitter Arib las de brief van Roemer voor.

Het was geen laatste woord vol diepzinnige bespiegelingen over de staat van de democratie, wel een boodschap vol dankbaarheid. Jegens collega's, het personeel van de Kamer, de pers, maar vooral ook jegens de mensen voor wie hij politiek bedreef. Hij memoreerde de thuiszorgers, de schoonmakers, de Groningers, de huurders, de mensen voor wie de SP de afgelopen jaren de barricaden opging. Ook de mensen in de sociale werkplaatsen kwamen voorbij. De SP had gestreden voor gelijk loon voor gelijk werk, zei Roemer via de voorzitter. Twee rijen achter hem zat Lodewijk Asscher in de bankjes en hoorde het aan, daar weer achter zat Kamerlid Moorlag.

Tot slot sprak hij nogmaals de wens uit dat de SP in de toekomst gaat regeren. Hij was er trots op dat de SP onder zijn leiding lokaal op veel plekken is gaan besturen: in tientallen gemeenten en de helft van de provincies. Ook in grote steden als Amsterdam, Utrecht en Eindhoven. Zijn droom om landelijk deel uit te maken van de coalitie was nog niet uitgekomen. Maar dat kan niet uitblijven, voorspelde hij. 'Onze tijd komt. Let maar op.'

Meer nog dan de Kamer sprak hij zodoende zijn eigen partij aan. Hij hoopt dat de volgende generatie - opvolger Marijnissen - die droom gaat waarmaken. Maar die expliciete wens tot regeringsdeelname verdwijnt met Roemer uit de partijtop. Marijnissen is net als partijvoorzitter Meyer in de eerste plaats een geharnast actievoerder. Beiden verdienden hun strepen in de vakbeweging. Hun methode was die van harde actie, van de bazen op de knieën dwingen met massale stakingen en demonstraties. Zij geloven in de confrontatie en pas in de tweede plaats in het compromis. Meyer zei het eerder deze week in NRC Handelsblad, onder Marijnissen gaat er wel degelijk wat veranderen: de SP wordt 'activistischer, zonder besturen als doel'.

Roemer neemt een laatste applaus van de Kamer in ontvangst. Beeld anp

ONTWIKKELING VAN DE DAG
Op naar de gekozen burgemeester

Ruim 70 procent van de bevolking wil het: de gekozen burgemeester. En dat percentage is al jarenlang, zo niet decennialang, stabiel. Sla de laatste tien SCP-rapporten over de sociale staat van Nederland er maar op na. Deze coalitie zet een stap in die richting. In het regeerakkoord spraken VVD, CDA, D66 en ChristenUnie af dat de kroonbenoeming uit de Grondwet wordt geschrapt. Als de koning er niet meer aan te pas komt, staat de weg naar een andere manier van het benoemen van de burgemeester open.

Vanavond debatteert de Tweede Kamer erover. Dit is de 'tweede lezing', Tweede en Eerste Kamer hebben in andere samenstelling al eens voorgestemd. Omdat het een Grondwetswijziging betreft is dit keer ('in tweede lezing) een tweederde meerderheid nodig. Omdat de ChristenUnie in deze coalitie overstag is gegaan, gaat het voorstel het in beide Kamers waarschijnlijk redden.

Maar dan? Verslaggever Remco Meyer zette drie varianten op een rij: rechtstreeks gekozen, indirect gekozen (via de gemeenteraad), de grootste partij levert de burgemeester. Elke variant heeft z'n eigen haken en ogen. Want hoe verhoudt die gekozen burgemeester zich tot de eveneens gekozen gemeenteraad? En als de grootste partij de leider levert, staat hij of zij dan nog wel boven de partijen?

Burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem doet zijn burgemeestersketting om. Beeld ANP

GOED VOORBEELD DOET VOLGEN
Moorlag schikt, Alescon schikt

PvdA'er William Moorlag mocht in de fractie blijven, maar hij moest wel sorry zeggen. De interne partijcommissie benadrukte het in haar conclusie: iedereen vond dat de uitzendconstructie waar hij leiding aan had gegeven bij sociale werkplaats Alescon fout was, bovenal Moorlag zelf. Zo schikte het Kamerlid met zijn eigen partij waarmee hij sinds half december overhoop lag.

Vandaag volgde Alescon zijn voorbeeld. De sociale werkplaats schikte met de FNV, die de zaak had aangespannen, en zag af van hoger beroep. Het is met lichte tegenzin: 'Alescon blijft van mening dat zij rechtmatig en in het belang van haar werknemers heeft gehandeld', schrijft de organisatie. Via het eigen uitzendbureau kon Alescon arbeidsgehandicapte mensen binnen en buiten de organisatie aan werk helpen. De rechter oordeelde in december dat zodoende in de sociale werkplaats tussen de werknemers ongelijkheid was ontstaan.

De ophef heeft zijn tol geëist van de mensen op de werkvloer. Alescon snakt naar rust. Dus geen hoger beroep. De driehonderd mensen die in dienst waren van uitzendbureau AwerC-Flex krijgen een contract bij Alescon en gaan werken via dezelfde socialewerkplaats-cao als de rest. Dat gaat geld kosten: jaarlijks vier ton. Alescon heeft dat geld niet en dus moeten de zes gemeenten die deel uitmaken van het bestuur dat gaan ophoesten.

PvdA-Kamerlid William Moorlag mag in de fractie blijven. Beeld anp

HANDREIKING VAN DE DAG
Gelegenheidscoalitie steunt PvdA-plan

Premier Rutte heeft in zijn vorige twee kabinetten geleerd te onderhandelen met de oppositie. De deur van zijn Torentje stond altijd open en zijn hand was immer uitgestoken. Bij het begin van zijn derde kabinet beloofde hij die open houding te zullen voortzetten, maar de oppositie had er meteen een hard hoofd in. Rutte hoeft niet meer zo nodig, hij heeft met deze coalitie een meerderheid, al is het krap.

Vandaag kwam het kabinet die belofte toch na. Coalitiepartner D66 schaarde zich achter een PvdA-plan en hielp een gelegenheidscoalitie van PvdA, SP, GroenLinks, PVV en Denk aan een meerderheid. De strekking van het voorstel: directies van grote bedrijven worden verplicht de beloningsverschillen binnen het bedrijf te delen met de ondernemingsraad. VVD en CDA waren tegen, maar lieten D66 vrij om de kant van de oppositie te kiezen, zo bleek in het debat.

D66-minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken trok het voorstel van zijn voorganger Asscher (PvdA) niet in. Beeld anp

WAT WIJ VOLGDEN
De empathische Wiebes

Het gasdebat vond gisteravond plaats, na het verschijnen van onze Dagkoersen. Verslaggever Robert Giebels volgde het debat tot in de late uren en zag een empathische Wiebes. Veel meer dan zijn voorganger Henk Kamp toonde hij medeleven met de noden van de Groningers. En zeer expliciet benadrukte hij dat hijzelf, de overheid en de NAM niets te zoeken hebben in het nog op te stellen protocol voor schadeafwikkeling.

Dat protocol waarin gasbedrijf NAM geen rol meer zou spelen, was vorig voorjaar al beloofd, maar toen kwamen er verkiezingen en een maandenlange formatie. Tussen de coalitiepartijen wordt gebakkeleid of de formatie de reden was voor de vertraging, maar hoe dan ook ontbreekt het bijna een jaar later nog steeds aan zo'n schadeloket waar mensen met scheuren in hun muren terechtkunnen.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen.

De empathische Wiebes tijdens het gasdebat. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.